Saudi Aramco, kasım ayı teslimatları için açıkladığı resmi satış fiyatlarında bölgelere göre dikkat çekici değişikliklere gitti. Şirket Asya’daki müşterilerine sattığı petrolün fiyatını önemli ölçüde düşürürken, Akdeniz ve Kuzeybatı Avrupa pazarlarında fiyatları artırdı.
Karar, Orta Doğu’dan petrol sevkiyatlarının yeniden toparlandığı ancak savaş ve Hürmüz Boğazı çevresindeki riskler nedeniyle navlun maliyetlerinin yüksek kalmaya devam ettiği bir dönemde alındı.
Asya’ya Arab Light’ta 6 Yılın En Büyük İndirimi
Saudi Aramco, kasım ayında Asya’ya göndereceği Arab Light petrolünün resmi satış fiyatını Oman ve Dubai petrol fiyatlarının ortalamasının varil başına 5 dolar altına indirdi.
Şirket ekim ayında aynı petrol için söz konusu farkı 2 dolar olarak belirlemişti. Böylece bir aylık dönemde Asyalı alıcılar lehine fiyat avantajı 3 dolar daha genişledi.
Kasım ayında uygulanacak yeni fiyat, Arab Light için Haziran 2020’den bu yana Asya pazarına sunulan en yüksek indirim olarak kayıtlara geçti.
Ağır Petrol Türlerinde İndirim Daha Fazla
Aramco’nun fiyat indirimi yalnızca Arab Light ile sınırlı kalmadı. Şirket, Asya’ya sattığı Arab Medium petrolünün fiyatını Oman-Dubai ortalamasının varil başına 6 dolar, Arab Heavy petrolünün fiyatını ise 7,35 dolar altında belirledi.
Her iki petrol türünde de aylık indirim miktarı varil başına 5 dolara ulaştı. Arab Extra Light ve Arab Super Light türlerinin fiyatları da kasım teslimatları için varil başına 3 dolar düşürüldü.
Böylece Suudi Arabistan, özellikle Asya’daki rafinerilere yönelik satışlarda fiyat avantajını belirgin biçimde artırmış oldu.
Akdeniz Pazarında 3 Dolarlık Artış
Asya’daki indirim politikasının aksine Akdeniz pazarında fiyatlar yükseltildi. Saudi Aramco, kasım teslimatlarında bölgeye gönderilecek tüm petrol türlerinin resmi satış fiyatlarını varil başına 3 dolar artırdı.
Arab Light petrolünün fiyatı ekim ayında ICE Brent’in varil başına 2,35 dolar altında bulunurken, kasım teslimatında Brent’in 0,65 dolar üzerine çıkarıldı.
Arab Extra Light için fiyat farkı ICE Brent’in 2,35 dolar üzerine yükselirken, Arab Medium’da fark 0,05 dolar artıya çıktı. Arab Heavy petrolünde ise fiyat farkı 2,65 dolar eksi seviyesine yükseldi.
Kuzeybatı Avrupa’da Da Fiyatlar Yükseldi
Aramco’nun fiyat artışı Kuzeybatı Avrupa pazarında da uygulandı. Şirket, bölgeye gönderdiği tüm petrol türlerinde kasım ayı resmi satış fiyatlarını varil başına 3 dolar artırdı.
Kuzeybatı Avrupa’ya yönelik Arab Light petrolünün fiyatı ekim ayında ICE Brent’in 2,15 dolar altında yer alırken, kasım teslimatlarında Brent’in 0,85 dolar üzerine çıkarıldı.
ABD pazarına yönelik petrol fiyatlarında ise herhangi bir değişikliğe gidilmedi.
Asya İndiriminin Arkasında Yüksek Navlun Maliyeti Var
Aramco’nun Asya fiyatlarını sert biçimde aşağı çekmesinde taşımacılık maliyetlerinin önemli rol oynadığı değerlendiriliyor.
Orta Doğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı çevresindeki güvenlik riskleri, Körfez’den Asya’ya petrol taşıyan tankerlerin maliyetlerini ciddi şekilde artırdı. Büyük ham petrol tankerlerinin Körfez’den Çin’e günlük kiralama maliyetinin 1,2 milyon dolara kadar çıktığı belirtiliyor. Geçen yıl aynı dönemde bu rakam yaklaşık 80 bin dolar seviyesindeydi.
Bu nedenle Aramco’nun, Asyalı rafinerilerin karşı karşıya kaldığı yüksek navlun giderlerini kısmen dengelemek ve bölgedeki pazar payını korumak amacıyla satış fiyatlarını aşağı çektiği değerlendiriliyor.
Orta Doğu’dan Petrol Akışı Savaş Öncesini Aştı
Fiyat kararının alındığı dönemde bölgedeki petrol arzında da önemli bir toparlanma yaşanıyor. Orta Doğu’dan günlük ham petrol ihracatı eylül ayının sonunda savaş öncesindeki seviyelerin üzerine çıktı.
Bölgeden bazı günlerde 19,5 milyon ile 22,5 milyon varil arasında ham petrol sevkiyatı gerçekleştirildi. 1 Ekim itibarıyla günlük ortalama ihracat yaklaşık 18,5 milyon varile ulaştı. Savaş öncesindeki ortalama ise yaklaşık 18 milyon varil seviyesindeydi.
Arzın yeniden yükselmesi, özellikle Asya piyasasında petrol fiyat farklarının aşağı çekilmesini destekleyen faktörlerden biri oldu.
Brent Petrol 102 Doların Altında
Petrol fiyatları da yeni haftaya düşüşle başladı. Brent petrol sabah saatlerinde 101,5-102 dolar aralığında işlem görürken, ABD tipi WTI yaklaşık 90 dolar seviyesinde seyrediyor.
Brent petrolün günlük kaybı yüzde 1’e yaklaşırken, fiyatlardaki gerilemede Orta Doğu’dan artan petrol arzının yanı sıra G7 ülkelerinin acil rezervlerden toplam 100 milyon varillik petrol ve petrol ürünü piyasaya sürme kararı da etkili oluyor.
Artan arzın yanı sıra küresel petrol talebine ilişkin beklentiler de fiyatların yönü açısından piyasaların takip ettiği başlıklar arasında bulunuyor.
Türkiye Açısından Akdeniz Fiyatları Önem Taşıyor
Aramco’nun yeni fiyat politikasında Türkiye açısından en dikkat çekici gelişme Asya’daki indirimden çok Akdeniz pazarındaki 3 dolarlık artış oldu.
Akdeniz’e yönelik resmi satış fiyatlarının varil başına 3 dolar yükseltilmesi, bölgedeki rafinerilerin Suudi Arabistan kaynaklı petrole erişim maliyetini artırabilecek bir unsur olarak öne çıkıyor.
Bununla birlikte Aramco’nun Akdeniz fiyatını 3 dolar artırması, Türkiye’de benzin veya motorin fiyatlarının doğrudan 3 dolar yükselmesi anlamına gelmiyor. Türkiye’de akaryakıt fiyatları uluslararası petrol ve ürün fiyatları, Brent petrol, döviz kuru, rafineri marjları ve vergiler dahil çok sayıda değişkene bağlı olarak belirleniyor.
Yeni fiyatlandırma, Suudi Arabistan’ın kasım ayında Asya’da rekabetçi fiyatlarla pazar payını korumaya çalışırken Avrupa ve Akdeniz pazarlarında daha yüksek fiyat seviyelerini tercih ettiğini ortaya koyuyor.
