Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) dört üye ülkesi Azerbaycan, Kazakistan, Türkiye ve Özbekistan, uzay sanayisinde ortak çalışma kapasitesini geliştirmek amacıyla Uzay Sanayii Başlangıç Çerçeve Sözleşmesi imzaladı.
Söz konusu sözleşme, 5-9 Ekim 2026 tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştirilen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC) kapsamında, 6 Ekim’de imza altına alındı. Anlaşmayla TDT bünyesinde uzay teknolojileri ve sanayisine yönelik iş birliğinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulması hedefleniyor.
Çerçeve Sözleşmesi kapsamında uzay teknolojileri, uydu geliştirme, bilimsel araştırmalar, sanayi iş birliği ve teknik kapasitenin geliştirilmesi gibi alanlarda ortak çalışmalar yürütülmesinin önü açılacak.
TDT Uzay Alanındaki İş Birliğini Genişletiyor
TDT Genel Sekreteri Büyükelçi Kubanıçbek Ömüraliyev, dört üye ülke tarafından imzalanan sözleşmeye ilişkin değerlendirmesinde anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını belirtti.
Ömüraliyev, söz konusu adımın Türk Dünyası içerisinde bilimsel, teknolojik ve sınai iş birliğinin geliştirilmesine yönelik iradenin somut bir göstergesi olduğunu ifade etti.
TDT Genel Sekreteri ayrıca Çerçeve Sözleşmesi’nin, ortak uzay projelerinin kapsamının genişletilmesi açısından önemli bir kurumsal zemin oluşturduğuna dikkat çekti. Sözleşmeyle TDT-SAT kapsamında elde edilen deneyimin daha kapsamlı ve iddialı ortak çalışmalara aktarılmasının hedeflendiği belirtildi.
Küp Uydu Projesi Gündeme Gelmişti
TDT ülkeleri arasında uzay alanındaki ortak çalışmaların geçmişi de bulunuyor. 18-19 Ekim 2023 tarihlerinde Ankara’daki ATO Congresium’da TÜRKSAT Yakın Yörünge ve Küp Uydu Çalıştayı düzenlenmişti.
Çalıştay kapsamında gerçekleştirilen “Türkiye’nin Küp Uyduları” oturumunda konuşan TUA Uzay Sistemleri ve Daire Başkanı Ali Baygeldi, Türk Devletleri Teşkilatı üyesi ülkelerle ortak bir küp uydu projesi üzerinde çalışıldığını açıklamıştı.
Baygeldi, Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda üye ülkelerin mevcut kabiliyetlerinin bir araya getirilerek ortak bir küp uydu geliştirilmesinin planlandığını ve bu kapsamda bir mutabakat zaptı imzalandığını belirtmişti.
Ortak Uydu Çalışmalarının Önü Açılabilir
2023 yılında gündeme gelen küp uydu projesinin ardından konuya ilişkin kamuoyuna yansıyan yeni bir gelişme olmamıştı. 6 Ekim 2026’da imzalanan Uzay Sanayii Başlangıç Çerçeve Sözleşmesi ise TDT ülkeleri arasındaki uzay iş birliğinin daha geniş bir çerçeveye taşınması açısından yeni bir aşama oluşturdu.
Sözleşmeyle birlikte TDT üyesi ülkelerin uzay alanındaki bilimsel ve teknolojik birikimlerini ortak projelerde değerlendirmesi, sanayi kapasitesinin geliştirilmesi ve uydu teknolojileri başta olmak üzere farklı alanlarda iş birliklerinin artırılması hedefleniyor.
Anlaşma, Türk Dünyasında uzay teknolojilerine yönelik ortak kapasitenin geliştirilmesi ve gelecekte hayata geçirilebilecek projeler için kurumsal bir iş birliği zemininin oluşturulması açısından önem taşıyor.
