Türkiye’de ASELSAN, ROKETSAN, HAVELSAN ve TEI gibi savunma sanayisi kuruluşlarının yabancı elektrikli otomobillerin yerleşkelere girişini kısıtlaması, dünya genelinde artan veri güvenliği ve casusluk endişelerini yeniden gündeme getirdi. Avrupa ülkeleri, ABD, Çin ve Rusya’da da bağlantılı araçların hassas askeri tesislerde oluşturabileceği risklere karşı farklı güvenlik önlemleri uygulanıyor.
Kamera, mikrofon, konum belirleme ve internet bağlantısı gibi teknolojilerle donatılan yeni nesil otomobiller, çevrelerini görüntüleyebiliyor, bulundukları alanları haritalandırabiliyor ve çeşitli verileri üreticilerin sistemlerine aktarabiliyor. Bu özellikler, özellikle askeri bölgeler ve stratejik tesislerde hassas bilgilerin korunmasına yönelik kaygılara neden oluyor.
Akıllı Otomobiller Neden Güvenlik Riski Oluşturuyor?
Elektrikli ve bağlantılı otomobillerde kullanılan sensörler, çevre algılama sistemleri ve veri paylaşım teknolojileri, araçların yalnızca bir ulaşım aracı olmanın ötesine geçmesini sağlıyor. Ancak bu teknolojiler, hassas tesislerin görüntülenmesi ve konum bilgilerinin kaydedilmesi gibi güvenlik risklerini de beraberinde getirebiliyor.
Araçların topladığı verilerin nasıl işlendiği, nerede saklandığı ve hangi sistemlerle paylaşıldığı, özellikle savunma kuruluşları açısından önem taşıyor. Bu nedenle bazı ülkeler, araçların menşei, bağlantı özellikleri veya veri toplama kapasitesini dikkate alarak askeri alanlarda ek kısıtlamalara başvuruyor.
Ülkeler arasındaki uygulamalar ise farklılık gösteriyor. Bazı yönetimler belirli ülkelerde üretilen otomobillere sınırlama getirirken bazıları araçların teknik özelliklerini ve tesislerin güvenlik seviyesini esas alıyor.
Polonya’da Çin Üretimi Araçlara Askeri Tesis Yasağı
Polonya ordusu, Şubat 2026’da Çin’de üretilen otomobillerin güvenlik koruması altındaki askeri tesislere girişini yasakladı. Kararın gerekçeleri arasında araçlardaki kamera, mikrofon, konum takibi ve veri toplama sistemlerinin oluşturabileceği istihbarat riskleri yer aldı.
Uygulama, benzer veri toplama teknolojilerine sahip başka araçları da kapsayacak şekilde genişletildi. Ayrıca askeri personelin görev telefonlarını Çin üretimi otomobillerin multimedya sistemlerine bağlamasına izin verilmedi.
Polonya ordusu, önlemlerin NATO müttefiklerinin savunma altyapısını korumaya yönelik güvenlik yaklaşımıyla uyumlu olduğunu bildirdi.
Çekya’da Stratejik Sanayi Tesislerine Kısıtlama
Çekya’da Çin menşeli otomobillerin bazı askeri alanlara girişi ve bu bölgelerin çevresinde kullanılması sınırlandırıldı. Önlemlerin, Çin’de üretilen belirli Tesla ve Volvo modellerini de kapsadığı aktarıldı.
Ülkede faaliyet gösteren, Polonya merkezli ORLEN grubunun rafineri ve petrokimya şirketi de 11 Mart 2026 itibarıyla Çin üretimi otomobillerin dört stratejik sanayi tesisine girişini ve bu alanlarda park edilmesini yasakladı.
Bu uygulamalar, araçların veri toplama ve iletişim özelliklerinin yalnızca askeri alanlarda değil, enerji ve petrokimya gibi stratejik sektörlerde de güvenlik değerlendirmelerine konu olduğunu gösteriyor.
Almanya’da Askeri Ve İstihbarat Tesislerinde Önlemler
Almanya’da bazı askeri tesisler ve istihbarat kuruluşlarının yerleşkelerinde Çin yapımı otomobillere yönelik park kısıtlamaları uygulanıyor.
Alman kamu yayın kuruluşları WDR ve NDR tarafından yapılan araştırmada, Çin’de üretilen araçların Potsdam yakınlarındaki Schwielowsee bölgesinde bulunan Alman ordusunun Operasyonel Komutanlığına ait otoparka alınmadığı belirtildi. Bu araçları kullananların farklı bir park alanına yönlendirildiği, Alman dış istihbarat teşkilatı BND’nin tesislerinde de benzer önlemlerin bulunduğu aktarıldı.
Almanya Savunma Bakanlığı, bazı araç kategorilerinin özel güvenlik bölgelerine girişinin engellendiğini doğruladı. Ancak güvenlik gerekçeleriyle yasak kapsamındaki marka ve modellerin ayrıntılarını açıklamadı.
İngiltere’de Kısıtlamalar Tesis Bazında Belirleniyor
İngiltere’de bazı savunma kuruluşları, elektrikli ve bağlantılı otomobillerin belirli askeri tesislerde kullanımına yönelik daha sıkı güvenlik kuralları uyguluyor.
İngiltere Savunma Bakanlığı, Çin üretimi araçların ülkedeki bütün askeri tesislere girişini yasaklayan merkezi bir karar bulunmadığını bildirdi. Bununla birlikte, savunma kuruluşlarının kendi yerleşkelerinde ilave kısıtlamalar uygulayabildiği belirtildi.
İngiliz basınında da Çin’de üretilen bazı otomobillerin askeri tesislere alınmadığına ilişkin haberler yayımlandı. Uygulamaların kapsamı ve ayrıntıları ise güvenlik gerekçeleriyle kamuoyuyla paylaşılmıyor.
İsviçre’de İnternete Bağlı Araçlar Mercek Altında
İsviçre’de sürekli internet bağlantısı bulunan otomobillerin bazı hassas askeri tesislerin çevresindeki kullanımına kısıtlamalar getiriliyor.
İsviçre kamu yayıncısı SRF’nin haberine göre, Bern yakınlarında bulunan Zimmerwald Elektronik Harp Merkezi de güvenlik önlemlerinin uygulandığı hassas tesisler arasında yer alıyor.
İsviçre Savunma Bakanlığı, uygulamaların ayrıntılarını açıklamazken tedbirlerin tesislerin özellikleri ve güvenlik ihtiyaçları doğrultusunda belirlendiği ifade ediliyor.
Fransa’da Tesla Ve BYD İçin Casusluk Uyarısı
Fransa’da askeri karşı istihbarat servisi DRSD’nin, Çinli BYD ve ABD merkezli Tesla tarafından üretilen otomobillerin askeri alanlarda oluşturabileceği casusluk risklerine ilişkin uyarılarda bulunduğu basına yansıdı.
Bununla birlikte, söz konusu markaların araçlarının Fransa’daki bütün askeri tesislere girişini yasaklayan, kamuoyuna açıklanmış ülke çapında bir karar bulunmuyor.
Fransa örneği, güvenlik kaygılarının yalnızca belirli bir ülkenin üretimiyle sınırlı kalmayabildiğini, araçların veri toplama ve iletişim özelliklerinin de değerlendirmeye alınabildiğini ortaya koyuyor.
ABD’de Yabancı Bağlantılı Araçlar İçin Yasal Adımlar
ABD’de yabancı bağlantılı otomobillerin ulusal güvenlik bakımından oluşturabileceği riskleri azaltmak amacıyla yasal ve düzenleyici adımlar atılıyor.
Temmuz 2025’te Senatoya sunulan bir yasa teklifinde, ulusal güvenlik açısından riskli görülen bazı yabancı bağlantılı araçların askeri üslerde ve Savunma Bakanlığı tesislerinde kullanılmasının engellenmesi hedeflendi.
ABD’nin 2027 mali yılı savunma yetkilendirme yasa tasarısında da belirli yabancı bağlantılı otomobillerin 1 Temmuz 2027’den itibaren askeri tesislerde kullanımını yasaklamaya yönelik hükümler bulunuyor.
Öte yandan ABD Ticaret Bakanlığı, Ocak 2025’te Çin ve Rusya bağlantılı bazı otomobil yazılım ve donanımlarının ithalatını, ayrıca bu teknolojileri içeren araçların satışını aşamalı olarak sınırlandıran bir düzenlemeyi kabul etmişti.
Çin, Tesla Araçlarına Daha Önce Kısıtlama Getirdi
Bağlantılı otomobillerin veri güvenliği bakımından oluşturabileceği risklere karşı önlem alan ülkeler arasında Çin de bulunuyor.
Çin yönetimi, 2021 yılında ABD merkezli Tesla’nın otomobillerinde bulunan kamera ve veri toplama teknolojilerinin ulusal güvenlik açısından risk oluşturabileceği gerekçesiyle bu araçların ask
