Northern, 100 Milyon Sterlinlik ETCS Simülatör İhalesini SIM Factor’a Verdi

İngiltere’nin demiryolu işletmecilerinden Northern, yaklaşık 1.800 makinistinin dijital kabin içi sinyalizasyon sistemine geçiş kapsamında yeniden eğitimden geçirilmesi için Polonya merkezli SIM Factor şirketini tercih etti. Şirket, tahmini değeri 100 milyon sterlin olan ve sekiz yıl sürecek ETCS simülatör tedarik çerçevesini üstlenecek.

Projeksiyonla oluşturulan güzergâh görüntüsüne, tam sürücü kokpitine ve kontrol donanımlarına sahip simülatörler, makinistlerin yeni sinyalizasyon sistemine hazırlanmasını sağlayacak.

Karar, 4 Kasım’da Find a Tender platformunda, bir gün sonra ise Sell2Wales’te yayımlanan sözleşme ihale duyurusuyla açıklandı. İhale kaydı henüz bekleme sürecinde bulunuyor. Bu sürenin 13 Kasım’da tamamlanması beklenirken, çerçeve anlaşmasının 1 Aralık 2026’da imzalanması ve 30 Kasım 2034’e kadar yürürlükte kalması planlanıyor.

Kuzey İngiltere’de Yaklaşık 1.800 Makinist Eğitilecek

Tedarik edilecek ekipmanlar, Northern ağında kullanılacak ETCS (Avrupa Tren Kontrol Sistemi) teknolojisi için makinistlerin eğitiminde görev yapacak. Şirketin ihale belgelerinde, Manchester, Huddersfield, Leeds ve York koridorlarını kapsayan Transpennine Güzergâhı Yükseltme Projesi çerçevesinde ağ genelinde ETCS uygulamasının 2030 yılında hayata geçirilmesinin hedeflendiği belirtildi.

Bununla birlikte hükümetin büyük projelere ilişkin yayımladığı veriler, projenin tamamı için daha uzun bir takvime işaret ediyor. Buna göre ilave dijital sinyalizasyon kapasitesinin 2040’ların başında sağlanması, yatırımlardan beklenen faydaların önemli bölümünün ise 2030’ların ortalarında elde edilmesi öngörülüyor.

Northern, ETCS’ye geçişin uyumlu tren araçlarının yanı sıra kapsamlı bir makinist eğitim programını da zorunlu kılacağını değerlendiriyor. Sürecin, altı tren personeli deposunu ve yaklaşık 1.800 makinisti etkilemesi bekleniyor.

Planlanan tedarik kapsamında toplam 48 taşınabilir simülatör bulunuyor. Bunların 32’si Northern, 16’sı ise TransPennine Trains için ayrılacak. Sisteme ayrıca Northern için 12, TransPennine Trains için 4 olmak üzere toplam 16 simülatör kontrol istasyonu ve her iki işletmeci için birer yönetim arayüzü istasyonu dahil edilecek.

Taşınabilir simülatörlerde ekranlar, sürüş kumandaları ve sürücü güvenlik cihazı pedalı gibi donanımlar bir araya getirilecek. Yazılım altyapısı, hem mevcut tren modelleri hem de yeni üretilecek araçlarla uyumlu çalışacak şekilde tasarlanacak.

Temel tedarik paketinde yedek parçalar, her simülatör için 36 aylık garanti, sonraki dönemlerde uzatılmış bakım hizmetleri ve CGI tabanlı güzergâh geliştirme çalışmaları da yer alıyor. Sanal gerçeklik başlıkları, ETCS trafik simülatörü iş istasyonları ve kilometre başına ücretlendirilecek ilave CGI güzergâhları ise isteğe bağlı hizmetler arasında bulunuyor.

Belirtilen miktarlar tahmini olarak açıklandı ve Northern herhangi bir asgari satın alma taahhüdünde bulunmadı. İhale sürecinde paylaşılan takvime göre Northern için simülatör teslimatlarının Eylül 2027’de, TransPennine Trains için yapılacak teslimatların ise Ocak 2031’de başlaması planlanıyor.

100 Milyon Sterlinlik Çerçeveye Birden Fazla Kurum Katılabilecek

Yaklaşık 100 milyon sterlin, KDV dahil hesaplandığında 120 milyon sterline ulaşan sözleşme değeri, sekiz yıllık anlaşma döneminin tamamını kapsıyor. Northern, bütçe tahminini yalnızca başlangıçta belirlenen simülatör sayısına göre değil, çerçeve anlaşmasına katılabilecek tüm kurumların olası ihtiyaçlarını dikkate alarak oluşturdu.

Northern ve TransPennine Trains’in yanı sıra diğer tren işletme şirketleri, Network Rail Infrastructure ile yolcu veya istasyon lisansı sahipleri de doğrudan tedarikçiye iş emri verebilecek. Ayrıca Northern, kurumsal yapılanmadaki değişiklikler doğrultusunda anlaşmayı başka işletmecilere veya DFT Operator Limited’e devretme ya da temlik etme hakkına sahip olacak.

İhalede Üç Şirket Son Aşamaya Kaldı

Northern, satın alma sürecini 2023 Kamu İhale Kanunu’nun kamu hizmetleri hükümleri kapsamında rekabetçi ve esnek bir yöntemle yürüttü. Değerlendirmenin son aşamasına üç geçerli teklif ulaştı. Tekliflerin tamamı küçük ve orta ölçekli işletmeler tarafından sunuldu.

İhalede SIM Factor’ın yanı sıra Fransa’nın Grenoble kentinde faaliyet gösteren Corys ile İspanya’nın San Sebastián kentinden Lander Simulation & Training Solutions da yarıştı. Yayımlanan değerlendirme ölçütlerine göre tekliflerin puanlamasında teknik kalite yüzde 60, fiyat yüzde 30 ve sosyal değer yüzde 10 ağırlığa sahipti.

Projenin kapsamı ve başlangıç tarihi, ilk duyurudan bu yana birkaç kez değişikliğe uğradı. Mayıs 2025’te yayımlanan ilk plan, Northern, TransPennine Trains ve XC Trains’in ortak satın alma yapmasını öngörüyordu. Bu kapsamda 32’si Northern, 16’sı TransPennine Trains ve 8’i XC Trains için olmak üzere toplam 56 taşınabilir simülatör alınması planlanmış, çerçevenin Mart 2026’da başlaması hedeflenmişti.

Ancak sonraki aşamalarda XC Trains kapsamdan çıkarıldı. Kasım 2025’te yayımlanan piyasa katılım duyurusu ile ihale belgelerinde başlangıç tarihi 1 Mayıs 2026 olarak güncellendi. Simülatör sayısı da 48 olarak belirlendi.

SIM Factor Daha Önce De Northern İçin Simülatör Üretti

Varşova merkezli SIM Factor, Northern ile daha önce de benzer bir projede çalıştı. Şirket, 2023 yılında imzalanan sözleşme kapsamında altı adet tam kabinli ve 24 adet masaüstü simülatör tedarik etmek üzere sipariş aldı. Sözleşme 15 Mayıs 2023’te sonuçlandırıldı.

Bu kapsamda geliştirilen simülatörler, CAF üretimi Civity Class 195 ve Class 331 tren modellerine göre hazırlandı. Northern, Ağustos 2023’te yaptığı açıklamada tam kabinli simülatörlerin hareketli platformlar üzerinde çalışacağını ve şirketin demiryolu ağından alınan 400 millik gerçek hat görüntülerini içereceğini duyurmuştu.

Yeni sekiz yıllık çerçeve anlaşmasıyla birlikte SIM Factor, Northern’ın dijital sinyalizasyon sistemine geçiş sürecindeki makinist eğitimlerinde daha geniş kapsamlı bir rol üstlenecek.