Sia Insight tarafından gerçekleştirilen Türk Futbolu ve Hakemlere Güven Araştırması, Türk futbolunda derinleşen güven ve adalet krizini çarpıcı verilerle ortaya koyuyor. Katılımcıların yüzde 66’sı (her 10 kişiden yaklaşık 7’si) Süper Lig karşılaşmalarının adil koşullarda oynanmadığını düşünürken, yüzde 56’sı sezonun sonucunu belirli takımlar lehine etkilemeye çalışan organize bir yapı olduğuna inanıyor. Hakemlere yönelik güvensizliği yargı süreçleri de beslerken, bu tablo tribünlere de yansıyor: Katılımcıların yüzde 59’u lig sonuçlarına inancını kaybettiğini ve bu nedenle futbola ilgisinin azaldığını belirtiyor.
Futbol, tüm dünyada insanları aynı heyecanda buluşturabilen, rekabeti ve tutkuyu besleyen güçlü bir ortak değer. Ancak bu oyunun temelinde yer alan adil rekabete duyulan inanç zedelendiğinde, sahadaki mücadelenin anlamı da sorgulanmaya başlıyor. Son dönemde Türk futbolunda hakem kararları etrafında yoğunlaşan tartışmalar ve gündeme gelen yargı süreçleri, bu güven kaybını daha görünür hale getirdi. Sia Insight’ın Marketing Türkiye adına gerçekleştirdiği “Türk Futbolu ve Hakemlere Güven Araştırması” da kamuoyundaki şüphenin boyutlarını ortaya koyuyor.
Hakemlere güvenenlerin oranı yalnızca yüzde 8
Araştırmaya göre Türk futbol hakemlerine güvenenlerin oranı yalnızca yüzde 8’de kalıyor. Katılımcıların yüzde 62’si hakemlere güvenmediğini belirtirken, yüzde 35’i doğrudan “Hiç güvenmiyorum” yanıtını veriyor. Hakemlerin performansından memnun olanların oranının yüzde 12’de kalması da tabloyu tamamlıyor. Hakemlere yönelik güvensizlik, Süper Lig’in genelinde adil rekabetin sağlanıp sağlanmadığına ilişkin algıya da yansıyor. Katılımcıların yüzde 66’sı Süper Lig karşılaşmalarının adil koşullarda oynanmadığını düşünüyor. Ligin adil koşullarda oynandığına inananların oranı ise yalnızca yüzde 20.
Organize yapı şüphesi futbolun önüne geçiyor
Türk futbolunun uzun süredir gündeminde olan organize yapı tartışmaları, araştırma sonuçlarında da dikkat çekici bir karşılık buluyor. Katılımcıların yüzde 56’sı sezonun sonucunu belirli takımlar lehine etkilemeye çalışan organize bir yapı olduğuna inanıyor. Futbolla yakından ilgilenenlerde bu oran yüzde 73. Sonuçları etkileyen organize bir yapının kesinlikle bulunmadığını düşünenlerin oranının yalnızca yüzde 3 olması ise kamuoyundaki şüphenin yaygınlığını gösteriyor.
Yargı süreçleri güven kaybını derinleştiriyor
Hakemlere yönelik güven algısını etkileyen bir diğer unsur da gündeme gelen yargı süreçleri. Araştırmaya katılanların yüzde 79’u söz konusu gelişmelerden haberdar olduğunu, haberdar olanların da yüzde 66’sının hakemlere duyduğu güvenin azaldığını gösteriyor. Yüzde 40’lık kesimse güveninin çok çok azaldığını söylüyor. Böylece saha içindeki kararlar etrafında şekillenen tartışmalar, yargı süreçlerinin de etkisiyle daha geniş bir güven sorununa dönüşüyor. Üstelik hakem yönetimine ilişkin eleştiriler yalnızca yerel ligle sınırlı kalmıyor. Katılımcıların yüzde 62’si Süper Lig’deki hakem yönetimlerinin Türk takımlarının uluslararası turnuvalardaki başarısını olumsuz etkilediğini düşünüyor. Futbolla yakından ilgilenenlerde bu görüşü paylaşanların oranı yüzde 72.
Hakem tartışmaları futboldan uzaklaştırıyor
Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, katılımcıların yüzde 59’unun ligdeki sonuçlara inancını kaybettiğini ve bu nedenle futbola ilgisinin azaldığını belirtmesi. Katılımcıların yüzde 31’i sonuçların gerçek sportif performansı yansıttığına artık inanmadığını, yüzde 28’i ise futbola daha az ilgi duyduğunu ifade ediyor. Güven kaybı, futbolu yakından takip edenler arasında daha da belirginleşiyor. Futbolla ilgilenen katılımcıların yüzde 47’si lig sonuçlarının gerçek sportif performansı yansıttığına inanmıyor. Özetle, taraftarın dikkati oyunun kendisinden çok kararların doğruluğunda ve arka planında.
Futbolun etkisi 90 dakikayla sınırlı değil
Futbolun etkisi, sahadaki 90 dakikayla sınırlı değil. Kulüpler, yayıncı kuruluşlar ve sponsorlar; taraftarların futbola duyduğu tutku ve bağlılık üzerinden ekonomik bir değer yaratıyor. Bu ekonomik değerse futbolun inandırıcılığından besleniyor. Ancak taraftarın maç sonuçlarına ve rekabetin adil olduğuna dair inancı zayıfladığında, bu ortak değer de zarar görüyor. Araştırma, hakem tartışmalarının artık yalnızca olağan sportif bir gündem olmadığını; futbolun taraftar gözündeki değerinin de oluşturduğu büyük ekosistemin de zayıfladığını kanıtlıyor.
