Trabzon, doğal güzellikleri ve tarihi zenginlikleri ile bilinen bir şehir olmasının yanı sıra, artan nüfusu ve yoğun turizm trafiği nedeniyle ulaşım sorunlarıyla da karşı karşıyadır. Türk Mühendis Mimar Odalar Birliği (TMMOB) Trabzon İl Koordinasyon Kurulu’nun hazırladığı Trabzon Kent Sorunları Bildirgesi 2024, “Ulaşım” başlığı altında bu sorunları ele alarak, çözüm önerileri sunmaktadır. Ulaşımın, şehir içindeki işlevsel alanları birbirine bağlama ve ekonomik kalkınmayı teşvik etme rolü göz önünde bulundurularak, mevcut sorunların belirlenmesi ve çözümlerinin geliştirilmesi önemlidir.
Ulaşım Sorunları
Trabzon’da şehir içi ulaşımda en önemli sorun, artan nüfus ve bunun beraberinde getirdiği trafik yoğunluğudur. Araç sayısındaki artış, hem çevre kirliliğine yol açmakta hem de şehirdeki ulaşım sisteminin etkinliğini azaltmaktadır. Bildirgede, kent içindeki otomobil, otobüs, bisiklet ve raylı sistem gibi ulaşım alternatiflerinin yetersiz olduğu vurgulanmaktadır.
Ayrıca, dolmuş depolama alanlarının kaldırılması ve dolmuş hatlarının yeniden kurgulanması gibi konular da ele alınmaktadır. Mevcut sistemin entegrasyonu sağlanmadan yapılan imar planlarının, ilerleyen dönemlerde ulaşım sorunlarını derinleştireceği konusunda uyarılar yapılmaktadır.
Çözüm Önerileri
Sürdürülebilir Taşımacılık
Sürdürülebilir taşımacılığın geliştirilmesi, “Sakın-Değiştir-İyileştir” çerçevesiyle sağlanmalıdır. Gereksiz yolculuklardan kaçınılması, özel araçların kullanımının alternatif yöntemlerle değiştirilmesi ve mevcut araçların verimliliğinin artırılması gerektiği ifade edilmektedir. Bu bağlamda, toplu taşıma sistemine çevre dostu elektrikli araçların dahil edilmesi ve bisiklet ile elektrikli scooter kullanımının teşvik edilmesi önemlidir.
Aktarma Sistemine Geçiş
Ulaşım türleri arasında entegrasyonu sağlamak amacıyla, toplu taşıma araçlarında aktarma sistemine geçilmesi gerekmektedir. Yüksek kapasiteli otoparklar ile “Park Et, Devam Et” uygulamasının hayata geçirilmesi, şehir içi ulaşımın daha etkin kullanılmasına olanak tanıyacaktır. Özellikle 50 bin üzerinde nüfusa sahip belediyelerde “Otopark Ana Planı” hazırlanması gerektiği vurgulanmaktadır.
Engelli Bireyler için Erişilebilirlik
Erişilebilirlik, toplumsal hayata katılımın temel gerekliliklerinden biridir. Engelli bireylerin ulaşım olanaklarından yararlanması için farkındalığın artırılması, düzenleme ve denetimlerin güçlendirilmesi gerekmektedir. Akıllı durak uygulamalarının yaygınlaştırılması ve bu duraklarda engelli araç şarj ünitelerinin sunulması, ulaşımda erişilebilirliği artıracaktır.
Raylı Sistem Projeleri
Trabzon’un toplu taşıma sisteminin geliştirilmesi için raylı sistem uygulamalarına acil geçiş yapılması gerekmektedir. Erzincan-Trabzon demiryolu projesinin bir an önce hayata geçirilmesi ve Samsun-Sarp arasında nüfus yoğunluğunun bulunduğu alanlardan geçecek bir tren hattı oluşturulması önerilmektedir. Bu tür projeler, ulaşım sorunlarını köklü bir şekilde çözme potansiyeline sahiptir.
Trabzon, ulaşım sorunlarını çözmek adına önemli adımlar atılmalıdır. Bildirgede sunulan önerilerin uygulanması, şehir içindeki ulaşım sisteminin etkinliğini artıracak ve sürdürülebilir bir ulaşım modeli oluşturacaktır. Ulaşımın, ekonomik kalkınmayı teşvik etme ve yaşam kalitesini artırma konusundaki rolü göz önünde bulundurulduğunda, bu sorunların çözümü için toplumsal bir seferberlik gerekmektedir. Trabzon için bütüncül bir ulaşım sistemi kurulması, hem şehrin hem de halkın ihtiyaçlarına cevap verecek şekilde planlanmalı ve hayata geçirilmelidir.
