Kaman Cevizi: Coğrafi İşaret Tescilli Lezzet
Kaman ilçesi, Türkiye’nin ceviz üretiminde önemli bir yere sahip olup, özellikle coğrafi işaret tescilli “Kaman Cevizi” ile tanınmaktadır. Bu eşsiz lezzet, zamanla Mucur, Akpınar ve yeni kurulan bahçelerle birlikte yaygınlaşarak bölgenin tarımsal çeşitliliğini artırmıştır.
Kaman cevizinin ortalama meyve ağırlığı 12-13 gramdır ve salkımda 4-6 meyve verir. İç randımanı ise %60’a kadar çıkabilmektedir. Bu özellikleri, Kaman cevizini yerli çeşitler arasında öne çıkaran unsurlardır. İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden alınan bilgilere göre, kent genelinde 35 bin dekar bahçede yaklaşık 450 bin ceviz ağacı bulunmaktadır. Bu ağaçlardan yılda ortalama 5 bin ton ceviz üretimi yapılmaktadır. Kaman’da 2024 yılı itibarıyla toplam 23 bin dekar alanda ceviz yetiştirilmektedir; bu alanda 16 bin dekar kapama, 7 bin dekar ise dağınık alanda ceviz yetiştirilmektedir. Bu yıl için rekoltenin 1700 kilogram civarında olması beklenmektedir.
Üreticilerden Beklentiler ve Yaşanan Zorluklar
Kaman Cevizi Üreticileri Kooperatifi Başkanı Arif Göçmen, uzun yıllardır Kaman cevizi ve fidanı üretimi yaptığını ve bu yıl rekoltenin iyi olduğunu belirtmektedir. Ancak bazı bölgelerde yaşanan ufak çaplı zirai don olaylarına da dikkat çekmektedir. Göçmen, şunları ifade etmektedir:
“Bu sene cevizlerimiz gayet olgun, içi dolu ve meyve olarak büyük. Rekoltemiz oldukça iyi, pazarlama konusunda herhangi bir sorunumuz yok. İnşallah gelecekte daha da güzel olacak. Bazı cevizlerimizde geç açan çeşitlerimiz var; erken açanlar havadan daha fazla etkileniyor ve ürün kaybı yaşıyoruz. Geç çiçek açan çeşitler, verimi olumlu yönde etkiliyor. Bu nedenle ceviz bahçesi kurarken geç açan çeşitlerin tercih edilmesi önemlidir.”
Kaman Ziraat Odası Başkanı Çetin Gökalp de rekoltenin bazı bölgelerde kısmi don yaşanmasına rağmen genel olarak iyi olduğunu, ceviz için güzel bir yıl geçtiğini ifade etmektedir. İlçede bazı yerlerde geç, bazı yerlerde ise erken hasat yapıldığına değinen Gökalp, üreticilerin hasattan genel anlamda memnun olduğunu belirtmektedir.
Satışlar ve Üreticilerin Görüşleri
İlçede ceviz satışı yapan esnaf Mustafa Aydoğan, satışlardan memnun olduklarını ve taleplerin iyi olduğunu dile getirmektedir. Aydoğan, şöyle konuşmaktadır:
“Kaman’ımızın cevizi gerçekten çok iyidir, ancak bazen dışarıdan gelen cevizler, Kaman cevizi için tehdit oluşturabiliyor. Ancak vatandaş, Kaman cevizinin kalitesini biliyor ve dışarıdan gelen ürünleri ayırt edebiliyor. Müşterilerimiz genellikle dışarıdan geliyor veya telefonla sipariş veriyorlar.”
Kaman’ın Savcılı Meryemkaşı köyünde ceviz üreten ve ilçe pazarında satan Mehmet Şükrü Arslan, bu yıl hasadın geç yapıldığını ama verimden memnun olduklarını belirtiyor. Arslan, “Cevizin kilosu 180 ile 250 lira arasında satılıyor. Önceki yıllara kıyasla bu sene 2-3 hafta geç hasat yaptık ama cevizlerimiz daha kaliteli oldu. Geç hasadın olumlu etkilerini gözlemledik.” şeklinde görüşlerini paylaşıyor.
Kaman’da yaşayan bir diğer ceviz üreticisi Tekin Tekin, ailesi ile birlikte 20 dönümlük bir ceviz bahçesi işletmektedir. Tekin, taleplerin sürekli devam ettiğini ve satışta herhangi bir sorun yaşamadıklarını dile getirirken, “Bu yıl ceviz verimi oldukça yüksek oldu. Kaman’a özgü ince kabuklu cevizimiz başta olmak üzere tüm boyutlardaki cevizlerin kalitesi gayet güzel. Allah’a şükürler olsun.” ifadelerini kullanmaktadır.
