Sırbistan Parlamentosu, ülkenin savunma kapasitesini modernize etme ve Sovyet döneminden kalma MiG filosunu yenileme hedefiyle, Fransız yapımı 12 adet Rafale savaş uçağının satın alınması için gereken dış kredinin alınmasına ilişkin yasa tasarısını 12 Haziran 2025’te onayladı. Bu anlaşma, Sırbistan’ın silahlı kuvvetlerine yaptığı bugüne kadarki en büyük yatırım olarak tarihe geçti ve 2,7 milyar Euro’luk toplam maliyetiyle dikkat çekiyor.
Sırbistan Hava Kuvvetlerinde Modernizasyon Rüzgarı
Sırbistan’ın hava kuvvetlerini modernleştirme ihtiyacı, bölgedeki jeopolitik gelişmeler ve mevcut MiG filosunun eskimesiyle birlikte uzun süredir gündemdeydi. Geçtiğimiz yılın Ağustos ayında Belgrad yönetimi, bu ihtiyaca yanıt olarak Fransa ile 9 tek kişilik ve 3 çift kişilik Rafale savaş uçağının alınması konusunda prensipte anlaşmaya varmıştı. Parlamentodan geçen son yasa, bu anlaşmanın finansal temelini sağlamlaştırdı.
Sırbistan Maliye Bakanı Sinisa Mali, geçtiğimiz hafta meclise yaptığı konuşmada, bu dev yatırımı ülkenin savunma altyapısının “tam modernizasyonunun bir parçası” olarak tanımladı. BGNES tarafından yayımlanan habere göre Bakan Mali, ilk Rafale uçağının 2028 başında teslim alınacağını, sonrasında ise her ay bir uçağın geleceğini ve bu şekilde teslimat sürecinin tamamlanacağını açıkladı. Bu teslimat takvimi, Sırbistan Hava Kuvvetleri’nin kademeli olarak yeni nesil savaş uçaklarına geçiş yapacağını gösteriyor.
Finansman Modeli: Peşinat ve Uluslararası Krediler
2,7 milyar Euro’luk devasa maliyetin finansmanı, hem Sırbistan’ın öz kaynaklarından hem de uluslararası bankalardan sağlanacak kredilerle gerçekleştirilecek. Parlamentoda onaylanan yasaya göre, alım bedelinin 823,5 milyon Euro’su peşin olarak ödenmiş durumda. Bu peşinat, Sırbistan’ın bu projeye ne kadar önem verdiğini ve finansal taahhüdünü ortaya koyuyor.
Geri kalan tutar ise Fransız bankalarından alınacak kredilerle karşılanacak. Kredi sağlayacak bankalar ve sağlayacakları tutarlar ise şu şekilde belirlendi:
- Bred Banque Populaire: 163,3 milyon Euro
- Crédit Agricole: 345,87 milyon Euro
- Crédit Industriel et Commercial (CIC): 345,87 milyon Euro
- Crédit Lyonnais: 163,3 milyon Euro
- Société Générale: 422,73 milyon Euro
- Natixis: 480,37 milyon Euro
Bu finansman modeli, Sırbistan’ın uluslararası finans piyasalarıyla olan güçlü ilişkilerini ve Fransa ile savunma sanayii alanındaki işbirliğini derinleştirme arzusunu yansıtıyor.
Fransa-Sırbistan İlişkilerinde Yeni Dönem
Sırbistan ile Fransa arasında imzalanan Rafale alım anlaşması, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Ağustos 2024’teki Belgrad ziyareti sırasında resmiyet kazanmıştı. Bu ziyaret, iki ülke arasındaki diplomatik ve ekonomik ilişkilerin güçlendiğinin bir göstergesi olarak değerlendirilmişti.
Anlaşma, özellikle Sırbistan’ın savunma sanayii alanındaki Batı ile yakınlaşma sürecinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Geleneksel olarak Rusya ile güçlü savunma bağları olan Sırbistan’ın, modern Batı teknolojisine yönelmesi, ülkenin dış politika ve güvenlik stratejilerinde çeşitlenmeye gittiği yorumlarına yol açıyor. Rafale uçaklarının envantere girmesiyle birlikte Sırbistan Hava Kuvvetleri, bölgesel hava gücü dengesinde önemli bir avantaj elde edecek ve modern tehditlere karşı daha caydırıcı bir konuma gelecek.
Bu tarihi alım, sadece Sırbistan’ın savunma yeteneklerini artırmakla kalmayacak, aynı zamanda bölgesel güvenlik dinamiklerini de etkileyebilecek bir adım olarak öne çıkıyor. Sırbistan’ın Rafale kararı, diğer bölge ülkeleri için de bir örnek teşkil edebilir ve Doğu Avrupa’da askeri modernizasyon yarışını hızlandırabilir.
