Son dönemde artan jeopolitik gerilimler ve devam eden çatışmalar, dünya genelinde savunma sanayilerinde büyük bir hareketliliğe neden oldu. Bu kapsamda Polonya, savunma gücünü artırma ve yerli mühimmat üretimini geliştirme hedefleri doğrultusunda önemli bir adım attı. Polonya devlet savunma grubu PGZ (Polska Grupa Zbrojeniowa), yerli mühimmat üretiminde kapasite artışı sağlamak amacıyla teknoloji ortağı olarak İngiltere merkezli savunma devi BAE Systems ile anlaşma imzaladı. Bu stratejik iş birliği, Polonya’nın savunma sanayii yeteneklerini önemli ölçüde güçlendirmeyi hedefliyor.
PGZ tarafından yapılan açıklamada, bu ortaklığa ilişkin nihai kararın çok aşamalı bir seçim süreci ve çok sayıda istekli firma ile yapılan görüşmeler sonucunda verildiği belirtildi. Yapılan değerlendirmede, “üretim egemenliği, teknolojik çözümler ve fiyat” gibi üç ana kriterin yanı sıra çeşitli hususların göz önünde bulundurulduğu ifade edildi. BAE Systems’ın sunduğu teklifin, seçim kriterleri, ulusal güvenlik gereksinimleri ve PGZ’nin mühimmat alanındaki gelecekteki gelişim potansiyeli açısından en avantajlı seçenek olduğu vurgulandı.
Bu iş birliği çerçevesinde, BAE Systems’ın üretim teknolojisinin kullanılacağı yeni mühimmat fabrikasında, İngiltere’deki tesislerinde kullanılan 155 mm top mermilerinin üretim kapasitesini on altı kat artıracak otomasyon teknolojisine sahip olunması öngörülüyor. Bu teknolojik entegrasyon, Polonya’nın mevcut üretim kapasitesini kökten değiştirecek nitelikte.
Son aylarda topçu mühimmatı üretimi konusunda PGZ ile ortaklık kurmak isteyen çeşitli yabancı şirketlerin yoğun lobi faaliyetleri dikkat çekiyordu. Polonya’ya ürün ve teknoloji sunabilecek firmalar arasında BAE Systems’ın yanı sıra General Dynamics Ordnance and Tactical Systems, KNDS, Czechoslovak Group ve Türkiye’den Makine ve Kimya Endüstrisi gibi önemli oyuncular yer alıyordu. Ancak yapılan titiz değerlendirme sonucunda BAE Systems’ın öne çıkması, şirketin teknolojik üstünlüğünü ve Polonya’nın güvenlik stratejisine uyumunu gösteriyor.
Polonya Milli Savunma Bakanlığı, ülke ordusu için 155 mm’lik mühimmatın yurt içi tedarikinde radikal bir artış talep ediyor. Bu talep, Polonya’nın Güney Koreli Hanwha Defense’ten yeni K9 Thunder obüsleri ve PGZ’den Krab obüsleri tedarik etmeye devam etmesiyle de paralel bir gelişme olarak öne çıkıyor. Uzun vadede, Polonya ordusunun yaklaşık 1.000 adet kundağı motorlu obüsten oluşan bir filoya sahip olması planlanıyor. Bu noktada, ülkenin mevcut topçu mühimmatı üretim kapasitesinin mütevazı seviyede kalması ve PGZ için yabancı bir ortak seçilmesinin, grubun üretimini genişletme stratejisinin önemli bir parçası olduğu anlaşılıyor.
Polonya Başbakanı Donald Tusk, 11 Ağustos’ta mühimmat ve roket üretimi konusunda uzmanlaşmış bir PGZ iştiraki olan Mesko fabrikasına yaptığı ziyarette, Polonya’nın 2028 yılına kadar üç yeni topçu mühimmat fabrikasına ev sahipliği yapacağını duyurmuştu. Bu vizyoner açıklama, ülkenin savunma sanayiine verdiği önemin altını çiziyor. Polonya Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada ise Başbakan Tusk’ın belirttiği gibi, 2023 yılı sonu itibarıyla Polonya savunma sanayisinin yılda yalnızca 5.000 kalibre 155 mm mermi üretebildiği bilgisi paylaşıldı.
Başbakan Tusk, bu durumu Rusya-Ukrayna savaşındaki mühimmat tüketimine atıfta bulunarak şöyle özetledi: “Rus-Ukrayna cephesinde bir günde çok daha fazla silah kullanılıyor, çok daha fazla. Bu yıl, sadece iki yıl sonra, 30.000 [mermi] seviyesine ulaşacağız. İddialı ve çok gerçekçi bir hedef, önümüzdeki iki yıl içinde yılda yaklaşık 200.000 [mermi] seviyesine ulaşmak.” Bu hedef, PGZ ve BAE Systems arasındaki iş birliğinin ne denli kritik bir rol oynayacağını da gözler önüne seriyor. Bu ortaklık, Polonya’yı sadece bir mühimmat tüketicisi olmaktan çıkarıp, bölgesel ve küresel güvenlik dengelerinde daha aktif bir oyuncu haline getirme potansiyeli taşıyor.
