Ukrayna Donanması’ndan temsilciler, bu ay Portekiz liderliğinde gerçekleştirilen ve NATO’nun en büyük insansız deniz sistemleri tatbikatı olan REPMUS 2025‘e katıldı. 1-26 Eylül tarihleri arasında düzenlenen tatbikatta, Ukrayna güçleri, Rusya’ya karşı cephe hattında edindikleri deneyimlerden esinlenilerek şekillendirilen senaryolarda düşman kuvvetlerini simüle eden “kırmızı takım” rolünü üstlendi.
24 müttefik ülkenin katıldığı tatbikat, yüzlerce otonom sistemin deniz uygulamaları için test edilmesine odaklandı. Ukraynalı temsilcilerin tatbikata katılımı, gerçek savaş alanından elde edilen bilgilerin NATO’nun insansız sistemler doktrininin geliştirilmesindeki stratejik önemini gözler önüne serdi.
Ukrayna Tecrübesiyle NATO Taktikleri Geliştiriliyor
Portekiz Donanması’ndan Yüzbaşı Valter de Bulha Almeida, Tróia’daki Portekiz Donanması Operasyonel Deney Merkezi’nde (CEOM) yaptığı açıklamada, Ukrayna’nın katılımının tatbikat için ne kadar kritik olduğunu vurguladı. Almeida, “Soru kimin kazandığı değil, ben daha çok taktik geliştirmekle ilgileniyorum. Ukrayna’dan çok şey öğreniyoruz, bunu garanti edebilirim, çünkü tehdit gerçekmiş gibi davranmalıyız. Böylece onlar da cephede gördüklerini ve yaptıklarını yapıyorlar ve bu bizim için çok önemli,” dedi.
Ukraynalı yetkililerin, Rusya’ya karşı savunmada kullandıkları ve savaş alanında etkinliğini kanıtladıkları taktikleri tatbikata taşıması, müttefik ülkelerin savunma yeteneklerini ve otonom sistemlerini gerçekçi tehdit senaryolarına karşı test etmelerine olanak sağladı. Yetkili, güvenlik gerekçeleriyle fazla detay vermemekle birlikte, tatbikatta Ukrayna insansız su üstü gemilerinin de yer aldığını doğruladı.
Ukrayna’nın Gelişmiş Magura V7 İHA’sı İddiaları
REPMUS’ta insansız varlıkların sayısı da dikkat çekiciydi. Sunulan bilgilere göre, düşman rolündeki Kırmızı Ekipte 61 İnsansız Hava Aracı (İHA), 57 İnsansız Su Üstü Aracı (USV) ve bir insansız kara aracı bulunduğu belirtildi.
Ukrayna devlet şirketi SpetsTechnoExport (STE) tarafından üretilen Magura V7 insansız deniz aracının geliştirilmiş bir versiyonunun CEOM limanında gösterildiği iddia edildi. İlk olarak Portekiz savunma bloğu Defence360 tarafından yayımlanan bu görüntüler üzerine, bir STE temsilcisi uçağın varlığını doğrudan doğrulamaktan kaçındı ancak Ukrayna medya kuruluşu Militarnyi’nin Portekiz’deki deniz İHA’sının varlığını detaylandıran bir raporuna atıfta bulundu.
Magura deniz İHA’larının savaş boyunca konuşlandırılması yaygın bir şekilde belgelenmiş durumda. Şirket, 2023 yılında Londra’daki DSEI fuarında, Magura V5 modelinin “[Rus] savaş gemileri de dahil olmak üzere meşru hedefleri vurduğu kamuya açık videoyla doğrulanan dünyanın ilk deniz İHA’sı” olduğunu belirtmişti. Militarnyi’ye göre, Magura V7’nin bu yeni konfigürasyonu yaklaşık 3.400 kilogram ağırlığında ve 1.500 kilometreye kadar menzil kat edebilme kapasitesine sahip.
Avrupa Donanmaları Otonom Savaş Doktrinini Geliştiriyor
Ukrayna’daki çatışma, Avrupa ordularında deniz insansız araçlarının yaygınlaşmasını hızlandırdı. Portekiz Donanması, 2023 yılında ilk filo büyüklüğündeki insansız hava aracı birimini, doğrudan Ukrayna savaş alanındaki durumdan esinlenerek kurmuştu.
X31 olarak adlandırılan bu grup, deniz komutanlığına bağlı olarak hava, su üstü ve su altı insansız araçlarının test ve işletiminden sorumlu. Ayrıca, insansız hava aracı savaş doktrininin geliştirilmesine ve koordinasyonuna da katkıda bulunuyor. Birimin deneme aşamasındaki sistemlerinden bazıları, Portekiz Donanması İnsansız Araçlar Operasyonel Deney Birimi (CEOV) tarafından geliştirilen ve deniz alanı farkındalığı ile deniz tabanı haritalaması için tasarlanan Trator Do Mar dahil olmak üzere REPMUS’ta mevcuttu.
REPMUS 2025’in bu yılki bir diğer dikkat çekici özelliği ise, tatbikatta kullanılan İHA’ların muharebe benzeri ortamlarda test edilebilmesini sağlamak amacıyla her gün belirlenen saatlerde (17.00-18.00) karıştırma (jamming) denemelerinin yapılmasıydı. Bu, elektronik harp tehditlerine karşı otonom sistemlerin dayanıklılığını ölçmeyi amaçlayan kritik bir adımdı.
