İstanbul’un Anadolu Yakasındaki toplu taşıma talebinin gün geçtikçe artması ve mevcut yolların genişletilmesi ve ilave yollar yapılmasına rağmen trafik sıkışması problemlerinin önüne geçilememesi dolayısı ile 1990’lı yıllardan itibaren kökten bir çözüm arayışına başlanmıştır.
Yoğun araç trafiğine sahip olan Kadıköy-Kartal arasındaki D–100 karayolunun yükünü azaltmak, bu aksta hızlı ve kitlesel yolcu taşınmasını sağlamak ve iki kıta arasında ulaşımı hızlandırmak amacıyla projelendirilmiştir. Bu hat İbrahimağa İstasyonu’nda Marmaray Hattı ile entegre olmaktadır. Aynı zamanda Kadıköy İstasyonu vasıtasıyla deniz bağlantısı sağlanmaktadır. Bu amaçla hazırlanan projeler ile ilk ihaleye çıkılmış ve 2005 yılında birinci inşaat işleri sözleşmesi imzalanmıştır.
İnşaat aşamasında D–100 karayolunun kısmen trafiğe kapatılması, raylı sisteme ayrılacak bölüm dolayısı ile yolun kalıcı olarak daralacak olması, hafif raylı sistemin ihtiyaca tam olarak cevap veremeyecek olması gibi etkenler de göz önüne alınarak 2005 yılı Temmuz ayında sistemin tamamen yeraltında ve metro standartları ile inşasına karar verilmiştir.
İstasyonların peron boyu 180 m olacak ve 8 adet vagondan oluşan metro trenleri her 2,5 dakikada bir aynı yöne doğru hareket edeceklerdir. Sistem, yoğun saatte bir saat içerisinde aynı yöne 70.000 yolcu taşıyabilecek kapasitede olup, günde bir milyonun üzerinde yolcuya hizmet vermesi planlanmaktadır.
Kadıköy-Kartal Metrosu ana hat tünellerinden Kadıköy-Kozyatağı arası 2 adet EPB-TBM “Zemin Basıncı Dengeli Tünel Açma Makinesi” kullanılarak açılmıştır.
Kozyatağı-Kartal arası tünellerde 2 adet TBM “Tünel Açma Makinesi” kullanılmıştır. Tüm istasyon peron tünelleri ve makas tünelleri ise NATM (Yeni Avusturya Tünel Metodu) ile inşa edilmiştir.
Kadıköy-Kartal Arası 1.Etap İnşaat İşleri
Yüklenici : Yapı Merkezi-Doğuş-Yüksel-Yenigün-Belen İnşaat Ortak Girişimi
1.Etap Kapsamı: Kadıköy-Kozyatağı arası 9 km’lik bölüm
İhale Bedeli: 139.574.679,63 $+KDV
2. Keşif Bedeli: 181.447.083,52 $+KDV
İhale Tarihi: 30.12.2004
Sözleşme Tarihi: 28.01.2005
İşe Başlama Tarihi: 11.02.2005
2012 Ocak Ayı İtibarıyla
Yapılan İş Miktarı : 179.494.554 $+KDV
Sözleşmeye Göre İşin Süresi : 24 ay
İş Bitim Tarihi : 14.09.2010
Gerçekleşme Yüzdesi (Fiziki) : %100
Hat Tüneller (Ana tüp)
Kazı Gerçekleşmesi : 17.528 m.
Açılan Ana Tünel %’si : %100
Açılan Toplam Tünel Boyu : 19.560 m. (TBM Toplam: 12.331 m, NATM Toplam: 7.229 m.)
Kalan Toplam Tünel Boyu : –
Kadıköy-Kozyatağı arası için özel olarak imal edilen 2 adet EPB-TBM makinesi ile 2007 yılı Ağustos ayında kazıya başlanmıştır. Bu makineler, zemin içerisindeki basıncı sürekli olarak ölçüp, tünel açımı sırasında bu basıncı dengede tutarak yüzeyde ve çevre yapılarda herhangi bir deformasyona sebep olmadan ilerleme sağlanmaktadır. Genellikle zayıf zemin şartlarının hakim olduğu bölümlerde başarı ile kullanılmaktadırlar. Tünel kazısı, beton kaplama ve zemin ile tünel kaplaması arasına harç enjeksiyonu işlemlerinin tamamını otomatik olarak yapan bu makineler günde ortalama 10 m tüneli bitmiş halde imal edebilmektedirler.
Kozyatağı’ndan Kadıköy’e doğru 2007 yılının Ağustos ayında kazı faaliyetine başlayan iki TBM makinesinden birincisi 11.06.2010 tarihinde, ikincisi de 09.07.2010 tarihinde Kadıköy bölgesi makas tüneline vararak işlemlerini tamamlamıştır.
NATM yöntemi ile açılmakta olan istasyon tünelleri ile makas tünelleri inşaatı için ise Roadheader (köstebek) ve kırıcı tabancalı Excavatörler kullanılmaktadır. Roadheader’lar üzerinde 150 adet tırnak bulunan bir döner kafaya sahip olan kol ile tünel kazısını yapmakta, kazı sonrası desteklemeler ise tünel işçileri tarafından tamamlanmaktadır. Bu yöntem ile her tünel aynasında günde ortalama 1,5 m. tünel açılmaktadır. İş programı gereklerine göre tünel aynası sayısı artırılarak yeterli ilerleme hızı sağlanmaktadır.
Toplam Güzergâh Uzunluğu: 21.663 m
Toplam Tek Hat Tünel Boyu: 43.326 m
Bağlantı ve Merdiven Tünelleri
Dahil Toplam Tünel Boyu : 56.150 m
Toplam Ray Uzunluğu : 48.572 m
İstasyon Sayısı: 16
İstasyonlar: Kadıköy, Ayrılıkçeşme, Acıbadem, Ünalan, Göztepe, Yenisahra, Kozyatağı, Bostancı, Küçükyalı, Maltepe, Huzurevi, Gülsuyu, Esenkent, Hastane/Adliye, Soğanlık, Kartal
