Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Türkiye’nin son 25 yılda sağlık alanında önemli bir dönüşüm geçirdiğini belirterek, sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi, koruyucu sağlık uygulamalarının yaygınlaştırılması ve yerli üretimin artırılması yönündeki çalışmalar hakkında bilgi verdi.
Memişoğlu, Türkiye’nin bugün sağlık hizmetlerine erişimin yaygın olduğu, sosyal yönü güçlü ve teknolojik imkanlardan yararlanan bir ülke konumuna geldiğini söyledi. Türkiye’nin yılda 3 milyonun üzerinde kişiyi sağlık hizmeti almak üzere ağırladığını belirten Bakan, farklı ülkelerin de Türkiye’nin sağlık sistemini örnek aldığını ifade etti.
Palyatif Bakımda Yeni Sistem Kuruluyor
Sağlık Bakanlığı’nın evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerini daha etkin hale getirmek amacıyla yeni bir koordinasyon modeli oluşturduğu açıklandı. Memişoğlu, yayımlanan yönetmelikle “palyatif kritik bakım hizmeti”nin tanımlandığını ve evde sağlık, uzaktan sağlık ile palyatif bakım hizmetlerinin entegre edildiğini belirtti.
Bu kapsamda Evde Sağlık Hizmetleri Koordinasyon Merkezi (ESKOM) adıyla yeni bir komuta merkezi oluşturuluyor. Aile hekimleri de sisteme dahil edilirken, palyatif bakıma ihtiyaç duyan hastaların ESKOM’a bildirilmesi veya hastaneden taburcu edilerek evine gönderilen hastaların otomatik olarak aile hekimine yönlendirilmesi planlanıyor.
Türkiye genelinde 271 bin yatak bulunduğunu, bunların 7 bin 822’sinin palyatif bakım için ayrıldığını belirten Memişoğlu, İstanbul’da ise 910 palyatif bakım yatağı bulunduğunu ifade etti. Bakan, asıl hedefin yatak kapasitesinden ziyade organizasyonun etkin şekilde yürütülmesi olduğunu söyledi.
Aile Hekimliği Sistemi Genişliyor
Memişoğlu, son iki yılda çok sayıda mevzuat düzenlemesi yapıldığını belirterek aile hekimliği sistemindeki değişikliklere dikkat çekti.
Türkiye’de aile hekimliği sayısının 25 bin bandından 31 bine çıktığını belirten Bakan, İstanbul’da 1121 aile hekimliği bulunduğunu ve 81 yeni birimin açıldığını, 130 yeni birimin daha planlandığını açıkladı. Aile hekimlerinin yaklaşık 1850 ilacı yazabilmesi, bazı sağlık raporlarını düzenleyebilmesi ve gerekli durumlarda hastaları için hastanelerden randevu alabilmesi gibi imkanların genişletildiğini söyledi.
İstanbul’daki Sağlıklı Hayat Merkezlerinin sayısının 34’e ulaştığını belirten Memişoğlu, bu merkezlerde gebe okulu, çocuk gelişimi, psikolojik danışmanlık, diyetisyen ve fizyoterapi hizmetlerinin yanı sıra egzersiz ve kanser taraması gibi uygulamaların da sunulduğunu aktardı.
Ölümlerde Dolaşım Sistemi Hastalıkları İlk Sırada
Türkiye’de yaşam süresinin yükseldiğini belirten Memişoğlu, TÜİK verilerine göre ortalama yaşam süresinin 78,5 yıla çıktığını söyledi. Bebek ölüm oranının da 2002’de binde 31,5 seviyesindeyken 2025’te binde 7,8’e gerilediğini belirten Bakan, bunun yaklaşık 3 bin bebeğin daha hayatta kalması anlamına geldiğini ifade etti.
Memişoğlu, Türkiye’deki ölümlerin yüzde 34,7’sinin dolaşım sistemi hastalıklarından, yüzde 16’sının ise iyi ve kötü huylu tümörlerden kaynaklandığını belirtti.
Dolaşım sistemi kaynaklı ölümlerde iskemik kalp hastalıklarının, tümör kaynaklı ölümlerde ise solunum sistemi ve özellikle akciğer ile gırtlak kanserlerinin önemli paya sahip olduğunu aktaran Memişoğlu, sigara kullanımı, hareketsizlik ve fazla kilonun başlıca risk faktörleri arasında bulunduğuna dikkat çekti.
Organ Bağışında Yeni Uygulama
Organ nakli bekleyen hastaların sayısına dikkat çeken Memişoğlu, kadavradan organ bağışında yaşanan sıkıntıların aşılması amacıyla yeni düzenlemeler yapıldığını belirtti.
Artık e-Devlet ve e-Nabız üzerinden organ bağışı yapılabildiğini belirten Bakan, bugüne kadar bağış sayısının 250 bine ulaştığını açıkladı. Türkiye’de 30 binin üzerinde kişinin organ nakli beklediğini belirten Memişoğlu, dijital bağış imkanının bağışçı sayısının artırılmasına katkı sağladığını söyledi.
İstanbul’a Yeni Hastaneler Geliyor
İstanbul’da son 24 yılda 79 büyük hastanenin hizmete açıldığını belirten Memişoğlu, yalnızca Kovid-19 salgını döneminde 28 hastanenin devreye alındığını söyledi.
Türkiye genelinde 27 şehir hastanesi bulunduğunu belirten Bakan, İstanbul’da 1453 yataklı Fatih Sultan Mehmet Hastanesi’nin yapımının sürdüğünü, Sancaktepe’deki 4 bin yataklı şehir hastanesinin ise 2027’nin ikinci yarısında hizmete alınmasının planlandığını açıkladı.
Sağlıkta Yerli Üretim Hedefi Büyüyor
Memişoğlu, sağlık alanında dışa bağımlılığı azaltmak için yerli üretime yönelik çalışmaların da hızlandırıldığını söyledi.
Sekiz yerli aşının üretimi için planlama yapıldığını belirten Bakan, bunların en az altısıyla kısa süre içinde sözleşme yapılmasının ve üretimin Türkiye’de gerçekleştirilmesinin planlandığını açıkladı. Yerli aşı üretiminde yalnızca dolum değil, “master cell” olarak tanımlanan temel hücre aşamasının da Türkiye’de gerçekleştirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.
Önümüzdeki iki yıl içinde ultrason cihazlarının yüzde 70’inden fazlasının yerli olarak üretilmesi hedeflenirken, ASELSAN iş birliğiyle geliştirilen kalp-akciğer pompasının da hastalarda kullanılmaya başlandığı ve yıl sonunda seri üretime geçilmesinin planlandığı belirtildi. Mobil röntgen cihazı, solunum cihazı ve kapsül endoskopi gibi alanlarda da yerli çalışmalar yürütülüyor.
Stratejik İlaç Ve Tıbbi Cihazlar İçin Üretim Planı
Türkiye’nin stratejik ilaç ve tıbbi cihaz ihtiyaçlarının belirlenmesine yönelik çalışmaların sürdüğünü aktaran Memişoğlu, özellikle kanser, SMA ve immünoterapi alanlarındaki ilaçların yurt içinde üretilebilmesi için çalışmalar yapıldığını söyledi.
TÜSEB bünyesinde Türkiye’nin dışarıdan temin ettiği ilaçların incelendiğini ve yerli üretime uygun alanların belirlendiğini aktaran Bakan, ilk aşamada 45 stratejik tıbbi cihazın üretiminin hedeflendiğini açıkladı.
Sağlıkta Fikirden Ürüne Dijital Platform
Memişoğlu, sağlık alanında fikir ve projelerin ürüne dönüştürülmesi amacıyla uretensaglik.gov.tr üzerinden yeni bir sistem oluşturulduğunu söyledi.
Sağlık teknolojileri alanında çalışmaları veya projeleri bulunanların bu platform üzerinden başvuru yapabileceğini belirten Bakan, böylece yenilikçi fikirlerin üretim süreçlerine taşınmasının amaçlandığını ifade etti.
Yapay Zeka İle Risk Esaslı Denetim
Sağlık hizmetlerinde teknolojik dönüşümün denetim süreçlerine de taşındığını belirten Memişoğlu, AVM, spor salonu ve halı saha gibi kalabalık alanlarda eksternal defibrilatör bulundurulmasının zorunlu hale getirildiğini söyledi.
Bakan ayrıca yapay zeka destekli uygulamaların sağlık alanında yaygınlaştırıldığını ve denetimlerde şikayet temelli yaklaşımın yerine risk esaslı sistemin daha fazla kullanılmaya başlandığını ifade etti.
