Pamukova Faciası veya Pamukova Tren Kazası, 22 Temmuz 2004 günü Sakarya’nın Pamukova ilçesinde meydana gelen tren kazası. Ankara İstanbul arasında hızlandırılmış tren seferini yapan Yakup Kadri Karaosmanoğlu adlı tren aşırı hızdan dolayı raydan çıkmış, toplam 230 yolcudan 41’inin ölümüne, 80’inin de yaralanmasına sebep olmuştur. Kaza Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) bünyesinde sürmekte olan özelleştirilme süreci ve yeni hayata geçirilen hızlı tren projesinin ilk adımında meydana gelmiştir. Yolcu sayısı olarak en yoğun hat olan Ankara-İstanbul tren hattı arasında hızlı tren uygulamasına yetersiz altyapıya rağmen aceleyle yapılan geçiş yüzünden meydana gelen kazadan sonra dönemin Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım yoğun kamuoyu tepkisine rağmen istifa etmemiş ve görevden alınmamıştır.
TCDD özellikle 1980’li yıllardan başlayarak özelleştirme kapsamında olmuş, art arta başa geçen hükümetler bu kurumda çeşitli reformlar yapmıştı. Ancak demiryolları kara taşımacılığında otoyollar kadar yatırım almıyordu.
Kazadan sonra Prof. Dr. Sıddık Binboğa Yarman başkanlığında oluşturulan Bilim Kurulu raporuna göre kaza şu şekilde gerçekleşmiştir: Tren Mekece İstasyonunu geçtikten sonra 345 metre yarıçapındaki dönemece 132 kilometre/saat hızla girmiştir. Dönemeçte uyulması gereken hız limiti 80 km’dir. Aşırı hız yüzünden trenin ikinci yolcu vagonunun sol tekerleği raydan çıkmış, bu vagona bağlı vagonların da raydan çıkması sonucu trenin dengesi bozularak hızla sürüklenerek yana yatmıştır. Aynı raporda kaza mahalinde makinistler için uyarıcı işaret ve tabela bulunmadığı, toplam yolculuk için verilen 5 saat 15 dakikanın yeterli olmadığı ve uygun olmayan altyapının da kazayı etkileyen faktörlerden olduğu belirtilmiştir.
Sakarya 2.Ağır Ceza Mahkemesinde görülen davada sanıkların avukatı Salih Ekizler kaza sırasında vagonlardan savrulan parçaların kazadan hemen sonra TCDD yetkilileri tarafından bulundukları yerlerden alınarak yol kenarına öbeklendiğini ve bu şekilde delillerin karartıldığını iddia edecektir.
Dava Sakarya 2.Ağır Ceza Mahkemesinde görülür. Davanın sonuçlanmasıyla beraber 1.makinist Fikret Karabulut 2 yıl 6 ay hapis ve 100 YTL para cezasına, 2.makinist Recep Sönmez 1 yıl 3 ay hapis ile 333 YTL para cezasına çarptırılır. Tren Şefi Köksal Coşkun ise beraat eder. Ayrıca Cumhuriyet Savcılığının TCDD Genel Müdürü Süleyman Karaman hakkında soruşturma açılması talebi Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım tarafından reddedilecektir.
Birleşik Taşımacılık Çalışanları Sendikası BTS kazanın yıldönümünde yaptığı açıklamada TCDD’nin 4/8 oranında suçlu bulunmasına rağmen yöneticilerin adalet önüne çıkartılmadığını vurgulamıştır. TMMOB Makina Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Emin Koramaz yaptığı açıklamada Ulaştırma Bakanlığı ve TCDD Yönetimini eleştirmiş, kazadan önce yapılan teknik uyarıların dikkate alınmadığını belirtmiştir. Ayrıca yıllardır uygulanan özelleştirme politikalarını da eleştiren Koramaz, karayollarının demiryollarına karşı kollandığını ve demiryoluyla taşımacılığa yatırım yapılmadığını belirtmiştir
