Şehrin gözbebeği meydanlarında yükselen, zirveye saatler ekleyerek “Saat Kulesi” almış ikonik yapıdır. Bugün turistik bir bakış açısı.
Saat Kulesi nedir?
Doğudan gelse de batıda kule saati yapma geleneği ortaya çıkmış ve ilk olarak kiliselerde ve saray kulelerinde kullanılmıştır. XIII. 19. yüzyıldan beri görülen bu tür yapıların ilk örnekleri İngiltere, Westminster ve İtalya’da Padua’daki saat kuleleridir. 1348-1362’de İtalya’da Damdi ve 1360’da Henri de Vick tarafından Fransa’da Fransa için Fransa’da yapılan yapılar da astronomik sanat saatlerinin ilk örnekleridir.
Osmanlı’da Saat Kulesi
Avrupa’da XIV. 16. yüzyılda saat kulesi yapma geleneği Osmanlı topraklarında da yayılmıştır. yüzyılın sonlarında başladığına inanılmaktadır. Banaluka Ferhad Paşa Camii’nin (1577) Saat Kulesi (1577) ve Üsküp Saat Kulesi bu Kienitz fikrini desteklemektedir. 1593’te Üsküp’ü gezen bir Türk yazar.
Şehirdeki saat kulesini “Gavur” binaları arasında saydı. 1071 (1660-61) yılında Üsküp’e gelen Evliya Çelebi’den de saat kulesinden bahsedilir. 18. ve 19. Osmanlı dünyasında bu gelenek. batıdan doğuya yayılan yüzyıllar, II. Abdülhamid’in karatahta çıkışının yirmi beşinci yılında (1901) Anadolu’nun tüm coğrafyasına yayılan Saat Kuleleri ve Osmanlı Devleti, valilerin israflarıyla bir saat kulesi yapar.
Saat Kulesi Çeşitleri
Genellikle şehirlerini ve kasabalarını süslemek için yüksek tepelere veya meydanlara dikilen saat kuleleri üçe ayrılabilir: meydanlarda, yamaçlarda ve tepelerde, bina üzerinde.
Saat kulesi nasıl çalışır?
Saat kuleleri genellikle kaide, gövde ve köşkten oluşmaktadır. Kaide üzerinde kuleye çıkan merdivenle bir oda bulunmaktadır. Bu oda bazen muvakkithane olarak düzenlenmiş, bazen kaide üzerinde bir çeşme bulunmaktadır. Saat kulesinin en üst katı olan kiosk, saat mekanizmasına sahiptir. Saat mekanizmasındaki zaman bir mile bağlanmıştır.
Bu mil, akrep ve saat yüzlerindeki gemiyi kuleden dışarı doğru hareket ettirir ve aynı zamanda yukarıdaki zil butonunu da harekete geçirir. Saat mekanizmasının dişlileri, ağırlıkları mevcut makaraların uçlarında bulunan iki adet çelik halat içermektedir. İpin ucundaki ağırlıklar yukarı aşağı hareket ettiğinde saat kurulur ve çalışır.
