108 yılı devirmiş bulunan Sümer ve Hitit kültürlerinin en önemli araştırmacılarından Muazzez İlmiye Çığ Merhaba dergisinin Ekim 2022 sayısına konuk oldu ve samimi açıklamalarda bulundu.
Dergi yazarlarından Narin Kazak’ın sorularını yanıtlayan Muazzez İlmiye Çığ “2023 e yaklaştıkça içimde bir burukluk var. Vatanımız karanlıklar içinde. Nedir bu kadın düşmanlığı, hekim düşmanlığı, çocuklara yapılan tacizler, adaletsizlik, eğitimde gerileme, yolsuzluklar, rüşvet skandalları, yoksulluklar, uyuşturucu ticareti, dinimizin saptırılması, ekonomimizin başaşağı gitmesi, gençlerimizin ülkeyi terk etmeleri? Nasıl bir zamanlar ilham alınan vatanımız 3. Dünya ülkelerinin seviyesine düşürüldü? 108 senedir yaşadıklarım gözümün önünde canlanırken, ülkemizin gerilemesinin tohumlarının 50 li yıllarda atıldığını görüyorum. O yıllarda ülkeyi yönetenler bu ülkenin nasıl kazanıldığını, nereden nereye nasıl gelindiğini ne yazık ki anlayamadılar, takdir edemediler, şehitlerimizin kemiklerini nasıl sızlattıklarını düşünmediler.Her ne kadar kötü günlerin karamsarlığı içinde isek de milletimin, özellikle de kadınlarımızın sağduyusuna ve vatanseverliğine güvenerek, bu karanlığı da yenerek, Atamızın çizdiği yola geri döneceğimize inanıyorum.Cumhuriyet her şeydir”
Röportajın tamamının yer aldığı Merhaba dergisi Sev Medya Yayın Grubu tarafından yayınlanıyor ve seçkin kitap evlerinde, popüler satış sitelerinde ve dijital platformlarda bulunuyor.
Muazzez İlmiye Çığ Kimdir?
Muazzez İlmiye Çığ (Doğum Tarihi 20 Haziran 1914; Bursa, Osmanlı İmparatorluğu), Türk sümerolog.
Ailesi köken olarak Kırımlı göçmenlerden olup babası Kırım’dan Amasya, Merzifon’a, annesi ise Kırım’dan Bursa’ya göçmüştür. Ailesi İzmir’de yaşamaktayken, 15 Mayıs 1919 tarihinde meydana gelen İzmir’in işgali ardından daha güvenli bir yer olan Çorum’a yerleşti.
İlkokula Çorum’da başladı. Daha sonra ailece Bursa’ya taşındılar. Bursa’da özel bir okul olan Bizim Mektep’te Fransızca ve keman dersleri aldı. 1926’da sınavla Bursa Kız Muallim Mektebine (Bursa Kız Öğretmen Okulu) girdi. 1931 yılında mezun oldu ve babasının da öğretmenlik yapmakta olduğu Eskişehir’e tayin oldu. Eskişehir’de öğretmenlik mesleğini 4.5 yıl yaptı[2]. Bu sırada kardeşi Turan İtil (1924-2014) beyin cerrahı olmak için Amerika’ya gitti.
15 Şubat 1936 tarihinde Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Hititoloji bölümüne kaydoldu. Nazi Almanyası’ndan Türkiye’ye iltica etmiş olan ve Ankara Üniversitesinde dersler veren Prof. Dr. Hans Gustav Guterbock’dan Hitit Dili ve Kültürü derslerini, Prof. Dr. Benno Landsberger’den Sümer ve Akad Dilleri ve Mezopotamya Kültürü derslerini aldı. 1940 yılında Ankara Üniversitesinden mezun olduktan sonra İstanbul Eski Şark Eserleri Müzesi Çiviyazılı Belgeler Arşivine uzman olarak atandı. Aynı yıl Kemal Çığ ile evlenmişti. Müzede çalıştığı 31 yıl boyunca meslektaşı Hatice Kızılyay ve Dr. F. R. Kraus ile birlikte müzenin deposunda bulunan Sümer, Akad ve Hitit dillerinde yazılmış on binlerce tableti temizleyip, sınıflandırıp numaralandırdı, 74 bin tabletten oluşan çivi yazılı belgeler arşivini oluşturdu, 3 bin tabletin kopyasını yapıp katalog halinde yayımladı.
1957’de Münih’teki Oryantalistler Kongresi’ne katıldı. 1960’ta Heidelberg Üniversitesinde 6 aylık bir çalışma yaptı. 1965’te Roma’da sergilenen Hitit sergisini bu şehirden alarak Londra’ya götürdü. 1972’de emekliye ayrıldı.
Emeklilikten sonra bir süre yurtdışında yaşayan Muazzez İlmiye Çığ, 1988’de Philadelphia’daki Asuroloji kongresine katıldı. Prof. Kramer’in History Begins at Sumer adlı kitabını Türkçeye çevirdi ve kitap 1990’da “Tarih Sümerle Başlar” adıyla Türk Tarih Kurumu tarafından yayımlandı. Kitabın çok ilgi görmesi üzerine 1993’te çocuklara yönelik Zaman Tüneliyle Sümerlere Yolculuk da dahil Sümer ve Hitit kültürlerini tanıtan 13 kitap yazdı.
Muazzez İlmiye Çığ’ın özel arşivi Kadın Eserleri Kütüphanesi ve Bilgi Merkezi Vakfı’ndadır.
Ödüller
- Adana Tepebağ Rotary Kulübü, Meslek Hizmet Ödülü
- İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi tarafından Fahri Doktora unvanı, 4 Mayıs 2000
- Osmaniye’nin Çardak köyü’ndeki Anadolu Halk Bilimleri ve Kültür Derneği tarafından “Özgür İnsan Ödülü”, 2005
- Vatandaşlık Tepkilerim isimli kitabı, Galatasaray Rotary Kulübü tarafından İngilizceye çevrilerek Avrupa ve Amerika’daki üniversite kütüphanelerine dağıtılmıştır.
- Uluslararası Lions Kulüpleri Derneği tarafından “Melvin Jones Dostluk Ödülü”, 2014
Dava
Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği ve Vatandaşlık Tepkilerim isimli kitaplarında kadınlarda başörtüsünün köklerinin Akadlara dayandığını yazmıştı. Bu kitapları 2007 yılında kamuoyunda yankı uyandırdı. 2007 yılında “Vatandaşlık Tepkilerim” adlı kitabında “halkı kin ve düşmanlığa tahrik etmek” suçuyla yargılandı ve ilk celsede be
Kitapları
- “Kur’an, İncil ve Tevrat’ın Sümer’deki Kökeni”, 1995
- “Sümerli Ludingirra – “Zaman Tüneliyle Yolculuk”, 1996
- “İbrahim Peygamber – Sümer Yazılarına ve Arkeolojik Buluntulara Göre”, 1997
- “İnanna’nın Aşkı – Sümer’de İnanç ve Kutsal Evlenme”, 1998
- “Zaman Tüneliyle Sümer’e Yolculuk”, 1998
- “Hititler ve Hattuşa – İştar’ın Kaleminden”, 2000
- “Gilgameş – Tarihte İlk Kral Kahraman”, 2000
- “Ortadoğu Uygarlık Mirası”, 2002
- “Ortadoğu Uygarlık Mirası 2”, 2003
- “Sümer Hayvan Masalları”, 2003
- “Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği”, 2004
- “Vatandaşlık Tepkilerim”, 2004
- “Atatürk Düşünüyor”, 2005
- “Bereket Kültü ve Mabet Fahişeliği”, 2005
- “Çivi Çiviyi Söker – Muazzez İlmiye Çığ Kitabı”, Serhat Öztürk, 2002
- “Sümerlilerde Tufan – Tufan’da Türkler”, 2008
