TCDD Kanun Tasarısı Meclis Alt Komisyonunda Görülüşüyor



Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı
14.07.200 8 1 / 38
G E N E L  D E MİR Y O L U K A N U N U  T A S A R I S I

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Tanım ve Kısaltmalar Amaç
MADDE 1 – (1) Bu Kanunun amacı; demiryolu hizmetlerinin rekabete dayalı esaslar çerçevesinde kaliteli, sürekli, emniyetli ve uygun ücretle kullanıcılara sunulmasını, sektörün serbestleştirilerek güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir yapının oluşturulmasını ve bağımsız düzenleme ve denetim yapılmasını sağlamaktır.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu Kanun; maden ve fabrika sahalarındaki demiryolları ile ulusal demiryolu şebekesiyle bağlantısı olmayan şehir içi raylı sistemler hariç demiryollarını kapsar.
Tanım ve kısaltmalar
MADDE 3 – (1) Bu Kanunda geçen terim ve kısaltmalar,
a) AB: Avrupa Birliğini,
b) Altyapı kapasitesi: Bir altyapı kesiminde, belirli bir dönem içerisinde işletilebilecek azami tren sayısını,
c) Alt sistemler: Trans-Avrupa, konvansiyonel ve yüksek hızlı demiryolu sistemlerini oluşturan yapısal ve işlevsel bölümleri,
ç) Altyapı yönetimi: Demiryolu altyapısının tesisi, bakımı ve onarımı ile trafiğin sevk ve idaresi dâhil yönetiminden sorumlu kurum, kuruluş veya işletmeyi,
d) Bakan: Ulaştırma Bakanını,
e) Bakanlık: Ulaştırma Bakanlığını,
f) Ciddi kaza: Tren çarpışması, trenin yoldan çıkması veya benzeri bir olay neticesinde en az bir kişinin ölümü ya da beş veya daha fazla kişinin ciddi şekilde yaralanması ile sonuçlanan ya da çeken-çekilen araçlar, altyapı veya çevre üzerinde en az üçmilyon Türk Lirası tutarında tahribata yol açan kazaları,
g) Demiryolu altyapısı: Saydingler dâhil olmak üzere, demiryolu bakım atölyeleri, depolar ve lokomotif depoları dâhilindeki yollar ve özel iltisak hatları ile yan yollar hariç, demiryolunun bir parçasını oluşturmak koşuluyla,
1) Zemini;
2) Özellikle imlâlar, yarmalar, drenaj kanalları, hendekler, menfezler, koruma duvarları, Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 2 / 38şev koruma amaçlı ağaçlandırmalar ve benzerleri olmak üzere, yol ve yol altyapısını; yolcu ve yük peronları ile yürüme yollarını; ihatalar, çitler ve yangın koruma şeritlerini; makaslar ve benzerleri için ısıtma tertibatlarını; kar siperlerini;
3) Köprüler, menfezler, üst geçitler, tüneller, üstü kapalı yarmalar, alt geçitler; istinat duvarları ile çığ, heyelan veya taş düşmesi gibi afetlere karşı korunma yapıları dâhil olmak üzere sanat yapılarını;
4) Raylar, traversler, küçük yol bağlantı malzemeleri, balast, makaslar dâhil olmak üzere yol üstyapısını; lokomotifler için özel tahsis edilmiş olanlar hariç döner köprüleri ve aktarma köprülerini;
5) Karayolu ile erişim dâhil yolcu ve yük bağlantı yollarını;
6) Ana hat, istasyon ve manevra sahalarındaki elektrifikasyon, sinyalizasyon ve telekomünikasyon tesisleri ile sinyalizasyon ve telekomünikasyon için elektrik akımıüreten, dönüştüren ve dağıtan tesisleri; bu tür tesislere veya fabrikalara ait binaları ve yol boyu tren durdurma tertibatlarını;
7) Trafik ve emniyet amaçlı aydınlatma tesislerini;
8) Trafo merkezleri, trafo merkezleri ile seyir telleri arasındaki iletim kabloları, katenerler ve destekleri; üçüncü ray ve destekleri gibi tren çekişi için elektrik gücünü dönüştüren ve taşıyan tesisleri;
9) Bilet satış gişeleri de dâhil olmak üzere, altyapı yönetimi tarafından kullanılan binaları;
10) Diğer istasyon tesisleri ve alanlarını,
ğ) Demiryolu işletmesi: Sadece cer hizmeti veren işletmeler ile çeken-çekilen araçları temin ederek demiryolu ile yük ve/veya yolcu taşımacılığı yapan, herhangi bir kamu veya özel sektör işletmesini,
h) Emniyet yönetim sistemi: Ulusal emniyet kuralları ve karşılıklı işletilebilirlik teknik şartnamelerinde belirtilen emniyet gereklilikleri ile uyumlu olarak faaliyetlerin gerçekleştirilmesini temin etmek için yapılan düzenleme ve organizasyonu,
ı) Genel emniyet göstergeleri: Demiryolu emniyetinin genel gelişimini izlemek ve genel emniyet hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığının kontrolünü kolaylaştırmak üzere AB üyesi ülkelerin ortak olarak topladığı emniyete ilişkin göstergeleri içeren bilgileri,
i) Genel emniyet hedefleri: Bir bütün olarak demiryolu sisteminin ve bu sistemi oluşturan her bir bölümün sahip olması gereken, kabul edilebilir risk ölçütlerine göre ifade edilmiş emniyet seviyelerini,
j) Kamu hizmeti yükümlülüğü: Kamu tarafından ihtiyaç duyulan yolcu taşımacılığıGenel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 3 / 38 hizmetlerinin, bir demiryolu işletmesi tarafından ticari olarak veya ihtiyaç duyulan şekilde ve kapsamda yerine getirilmediği durumlarda bir demiryolu işletmesine karşılığı ödenerek yaptırılan yolcu taşımacılığı hizmetlerini,
k) Karşılıklı işletilebilirlik: Trans-Avrupa, konvansiyonel ve yüksek hızlı demiryolu sistemlerine dâhil hatlarda istenilen performans düzeyinde, trenlerin emniyetli ve kesintisiz olarak hareket etmesini sağlayan bu sistemlere ait özellikleri,
l) Karşılıklı işletilebilirlik bileşenleri: Karşılıklı işletilebilirlik için gerekli bir alt sistem ile bütünleştirilen veya bütünleştirilecek olan her türlü teçhizat ve temel bileşeni,
m) Karşılıklı işletilebilirlik teknik şartnameleri: Temel gereklilikleri karşılamak ve karşılıklıişletilebilirliği sağlamak için Trans-Avrupa, konvansiyonel ve yüksek hızlı demiryolu sistemlerine ait her bir alt sistemin veya alt sistem bölümünün uyumlu olması gereken şartnameleri,
n) Kaza: Zararlı sonuçlara yol açan; çarpışmalar, deraylar, hemzemin geçit kazaları, hareket halindeki çeken ve çekilen araçların sebep olduğu kişiye yönelik kazalar ile yangınlar gibi kasıtlıolmayan ya da istenmeyen ani olay veya olaylar zincirini,
o) Lisans: Demiryolu Emniyet Makamı tarafından yeterliliği kabul edilen demiryolu işletmesi veya altyapı yönetimine verilen işletmecilik yetki belgesini,
ö) Olay: Kaza veya ciddi kaza haricinde kalan, trenlerin işletilmesi ile ilgili olarak meydana gelen ve işletme emniyetini etkileyen durumu,
p) Onaylanmış kuruluş: Karşılıklı işletilebilirlik bileşenlerinin kullanıma uygunluğunu değerlendiren ya da alt sistemlerin doğrulama işlemini gerçekleştiren ve sertifikalandıran kuruluşu,
r) Şebeke bildirimi: Altyapı kapasite tahsisi ve ücretlendirmeye ilişkin genel kuralları, izlenecek yöntemleri ve tahsis için gerekli diğer bilgileri ayrıntılı olarak gösteren bildirimi,
s) Temel gereklilikler: Trans-Avrupa, konvansiyonel ve yüksek hızlı demiryolu sistemleri, alt sistemler ve ara birimler dâhil olmak üzere karşılıklı işletilebilirlik bileşenlerinin sahip olmasıgereken tüm koşulları,
ş) Tıkanık altyapı: Altyapı kapasite tahsisine ilişkin talebin, değişik kapasite taleplerinin karşılanması için gerekli koordinasyon yapıldıktan sonra da tam olarak karşılanamadığı altyapıkesimini,
t) Trans-Avrupa Konvansiyonel Demiryolu Sistemi: Trans-Avrupa demiryolu şebekesine dâhil, konvansiyonel hızlarda seyir için inşa edilmiş demiryolu hatları ve sabit tesislerden oluşan demiryolu altyapısı ile bu altyapı üzerinde seyir için tasarlanmış çeken-çekilen araçları,
u) Trans-Avrupa Yüksek Hızlı Demiryolu Sistemi: Trans-Avrupa demiryolu şebekesine dâhil, yüksek hızlarda seyir için inşa edilmiş veya iyileştirilmiş hat ve sabit tesislerden oluşan demiryolu Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 4 / 38 altyapısı ile bu altyapı üzerinde seyir için tasarlanmış çeken-çekilen araçları,
ü) Tren güzergâhı: İki nokta arasında, zamana bağlı olarak izlenmesi gereken tren yolunu,
v) Ulusal emniyet göstergeleri: Demiryolu emniyetinin ulusal gelişimini izlemek ve emniyet hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığının kontrolünü kolaylaştırmak üzere emniyete ilişkin ulusal düzeydeki göstergeleri içeren bilgileri,
y) Ulusal emniyet kuralları: Demiryolu Emniyet Makamı tarafından yayımlanan demiryolu işletmeleri ve/veya altyapı yönetimlerinin uygulamak zorunda olduğu emniyet gerekliliklerini kapsayan tüm kuralları,
z) Uluslararası grup: Uluslararası taşımacılık yapmak üzere, farklı AB üyesi ülkelerde kurulmuş en az iki demiryolu işletmesinden oluşan birliği, ifade eder.
 
İKİNCİ BÖLÜM

Kurumsal Yapılanma Demiryolu Emniyet Makamı
MADDE 4 – (1) Demiryolu emniyetini düzenleyen genel yapıyı oluşturmak ve denetlemek, demiryolu işletmeleri ile altyapı yönetimlerine lisans ve ilgili emniyet belgelerini vermek üzere Demiryolu Emniyet Makamı kurulur. Demiryolu Rekabetini
Düzenleme Makamı
MADDE 5 – (1) Demiryolu pazarına serbest, şeffaf ve ayrımcı olmayan bir şekilde erişilmesini düzenlemek, denetlemek ve demiryolu işletmeleri ile altyapı yönetimleri arasındaki ihtilaflarıçözümlemek üzere, işlevsel olarak Demiryolu Emniyet Makamından bağımsız Demiryolu Rekabetini Düzenleme Makamı kurulur. (2) Demiryolu Rekabetini Düzenleme Makamında görev alan personele, lisans, emniyet yetki belgesi ve emniyet sertifikası verilmesine ilişkin bir görev veya faaliyet alanı ile ilgili çıkar çatışmasına yol açabilecek başka bir görev verilmez.
Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu
MADDE 6 – (1) Demiryolu emniyetinin iyileştirilmesi amacıyla, meydana gelen kaza ve olayları incelemek, araştırmak ve gerektiğinde emniyete ilişkin önerilerde bulunmak üzere, demiryolu işletmelerinden ve altyapı yönetimlerinden bağımsız Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu kurulur. (2) Kurul işlevsel olarak Demiryolu Emniyet Makamından bağımsız çalışır. Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 5 / 38
Karşılıklı işletilebilirlik için onaylanmış kuruluşlar
MADDE 7 – (1) Aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmek üzere bir onaylanmış kuruluşkurulmasına ve/veya AB üyesi bir ülkedeki başka bir onaylanmış kuruluşu tanımaya Bakanlık yetkilidir:
a) Karşılıklı işletilebilirlik bileşenlerinin kullanıma uygunluğunu değerlendirmek ve ilgili sertifikasını vermek,
b) Alt sistemlerin doğrulama işlemini gerçekleştirmek ve ilgili sertifikasını vermek. (2) Onaylanmış kuruluşların çalışma usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.
Altyapı yönetimlerinin bağımsızlığı
MADDE 8 – (1) Altyapı yönetimleri; altyapı tahsisi ve ücretlendirmesine ilişkin işlevlerinde, hukuki yapısı, örgütlenmesi ve karar alma işlevleri bakımından tüm demiryolu işletmelerinden bağımsız olarak çalışır. (2) Bu şartları sağlamak üzere;
a) Taşımacılık hizmetleri ve altyapı idaresine ilişkin faaliyetler için ayrı hukuki tüzel kişilikler kurulur,
b) Sözleşmelerde altyapı yönetiminin bağımsızlığı korunur,
c) Altyapı tahsisi ve ücretlendirmesine ilişkin görevler altyapı yönetiminin demiryolu işletmeleri ile bağlantısı olmayan personeli tarafından yürütülür. (3) Bu şartlara aykırı tüm karar ve işlemler geçersizdir.
Hesapların ayrılması
MADDE 9 – (1) Yük taşımacılığı ve yolcu taşımacılığı hizmetlerinin sağlanmasına ilişkin olarak faaliyet gösteren demiryolu işletmelerinin muhasebe kayıtlarında bu faaliyet alanları ayrılır. Kamu hizmeti yükümlülükleri için alınan yardımlar, hesaplarda ayrıca gösterilir ve bu yardımlar başka bir amaçla kullanılamaz.
 
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Emniyet Emniyet politikası ve emniyet kuralları
MADDE 10 – (1) Demiryolu Emniyet Makamı, karşılıklı işletilebilirlik teknik şartnameleri, ulusal emniyet kuralları ve tehlikeli maddelerin demiryolu ile taşınması da dâhil olmak üzere, emniyeti düzenleyen genel yapıyı oluşturur, izler, teşvik eder, iyileştirir ve uygulanmasını sağlar. (2) Demiryolu Emniyet Makamı verilen görevleri yerine getirebilmek için; Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 6 / 38
a) Demiryolu işletmeleri, altyapı yönetimleri ve imalatçılara ait bina ve tesisler ile bunlar tarafından işletilen çeken-çekilen araçların bulunduğu bina ve tesislere girebilir,
b) Ses kayıt cihazları da dâhil olmak üzere kayıt cihazlarından veri alabilir,
c) Belgeleri inceleyebilir ve kopyalarını alabilir,
ç) Demiryolu işletmeleri, altyapı yönetimleri ve imalatçıların çalıştırdığı personelin bilgisine başvurabilir,
d) Emniyetle ilgili acil durumlarda gerekli önlemlerin alınmasına karar verebilir ve demiryolu işletmeleri, altyapı yönetimleri ve imalatçılara talimatlar verebilir. (3) Demiryolu Emniyet Makamı, herhangi bir zamanda ilgili tarafların isteği üzerine veya görevi gereği, alınan kararların etkinliğini sağlamak üzere:
a) Demiryolu işletmeleri ile altyapı yönetimlerinin uygulamalarının yaratabileceği zararıönlemek için gerekli gördüğü önlemleri alır,
b) Oluşabilecek zarar ve ziyana karşılık bir teminat talep edebilir. (4) Demiryolu emniyetine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Demiryolu işletmelerinin emniyet yükümlülükleri
MADDE 11 – (1) Demiryolu işletmeleri, trenleri emniyetli ve uygun bir biçimde işletmek ve bununla ilgili riskleri kontrol etmek, özellikle ilgili kurallara göre hizmete konulmuş çeken-çekilen araçları kullanmak ve emniyetle ilişkili görevleri yürüten personelin ilgili şartlara haiz olduğunu denetlemekle yükümlüdür.
Altyapı yönetimlerinin emniyet yükümlülükleri
MADDE 12 – (1) Altyapı yönetimleri, altyapıyı emniyetli ve uygun bir biçimde işletmek ve bununla ilgili riskleri kontrol etmek, özellikle ilgili kurallara göre hizmete konulmuş altyapıyıkullanmak ve emniyetle ilişkili görevleri yürüten personelin ilgili şartlara haiz olduğunu denetlemekle yükümlüdür.
Emniyetin iyileştirilmesi
MADDE 13 – (1) Demiryolu işletmeleri ve altyapı yönetimleri, makul ve uygulanabilir durumlarda çeken-çekilen araçlar ile altyapının emniyetini sürekli olarak iyileştirir. (2) Emniyeti iyileştirme çalışmalarında, demiryolu işletmeleri ve altyapı yönetimleri önceliği ciddi kazaların önlenmesine verir.
Emniyet yönetim sistemleri
MADDE 14 – (1) Demiryolu işletmeleri ve altyapı yönetimleri, demiryolu sisteminin genel Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 7 / 38emniyet hedeflerine ulaşmasını sağlamak üzere kendi emniyet yönetim sistemlerini oluşturur. (2) Emniyet yönetim sistemlerinde, uygun ve makul olan durumlarda üçüncü şahısların faaliyetlerinden kaynaklanan riskler de dâhil olmak üzere, demiryolu işletmeleri ve altyapıyönetimlerinin faaliyetlerine ilişkin risklerin kontrol edilmesi sağlanır.
Emniyet raporları
MADDE 15 – (1) Demiryolu işletmeleri ve altyapı yönetimleri, en geç Haziran ayının 30 ’una kadar bir önceki takvim yılına ilişkin yıllık emniyet raporlarını Demiryolu Emniyet Makamına sunar. (2) Emniyet raporu aşağıdakileri içerir:
a) Planlanan kurumsal emniyet hedeflerinin gerçekleşme durumuna ilişkin bilgiler,
b) Ulusal emniyet göstergelerinin ve genel emniyet göstergelerinin geliştirilmesine yönelik öneriler,
c) Emniyete ilişkin iç denetimin sonuçları,
ç) Demiryolu Emniyet Makamı için faydalı olabilecek, taşımacılık faaliyetlerinde ve altyapıyönetiminde meydana gelen kusur ve aksaklıklara ilişkin gözlemler. (3) Demiryolu Emniyet Makamı, demiryolu emniyetine ilişkin faaliyetlerini içeren bir önceki takvim yılına ait yıllık demiryolu emniyet raporunu yayınlar. (4) Yıllık demiryolu emniyet raporu, en geç Eylül ayının 30 ’una kadar Avrupa Demiryolu Ajansına gönderilir.
Altyapı ve Çeken-çekilen araçların hizmete alınması
MADDE 16 – (1) Altyapı ve çeken-çekilen araçların hizmete alınmasına, altyapı yönetimi ve/veya demiryolu işletmesinin talebi üzerine Demiryolu Emniyet Makamı tarafından izin verilir. (2) Karşılıklı işletilebilirlik teknik şartnamelerinin kapsamında bulunmayan altyapı ve araçların hizmete alınmasına ulusal emniyet kurallarına göre karar verilir. (3) Altyapı ve çeken-çekilen araçların hizmete alınmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Karşılıklı İşletilebilirlik
MADDE 17 – (1) Trans-Avrupa, konvansiyonel ve yüksek hızlı demiryolu sistemlerine dâhil Türkiye’deki demiryolu sistemleri, karşılıklı işletilebilirlik teknik şartnameleri ile yapısal ve işletme koşullarına ilişkin temel gereklilikleri karşılamalıdır. (2) Karşılıklı işletilebilirliğe ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir. Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 8 / 38
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Demiryolu Kazaları ile Olaylarının Araştırılması ve İncelenmesi Kaza ile olayların araştırılması ve incelenmesi
MADDE 18 – (1) Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu, meydana gelen kaza veya olayların araştırılmasına ve incelenmesine aşağıdaki hususları dikkate alarak karar verir;
a) Kaza veya olayın ciddiyeti,
b) Sistemin bütünüyle ilişkili kaza veya olaylar zincirinin bir parçasını teşkil edip etmediği,
c) AB düzeyinde demiryolu emniyetine etkileri,
ç) Demiryolu işletmeleri, altyapı yönetimleri, Demiryolu Emniyet Makamı veya AB üyesi ülkelerden gelen talepler. (2) Belirli bir kaza veya olayın Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu tarafından araştırılması için ihtiyaç duyulan her türlü iletişim araçları ile imkân ve destek hizmetleri, demiryolu işletmeleri ve altyapı yönetimlerince ücretsiz olarak sağlanır. (3) Adli soruşturmaya ilişkin ilgili kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu, Demiryolu Emniyet Makamı ve adli makamlarla işbirliği içinde her türlü önlemi alır. (4) Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu, araştırma ve incelemelerini herhangi bir yasal soruşturmadan bağımsız olarak gerçekleştirir, kusur veya sorumluluk tespiti ile ilgilenmez. (5) Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu tarafından kaza ve olayların araştırılması, incelenmesi ve raporlanması, idari ve adli yönden delil olarak kullanılamaz, herhangi bir kusur veya sorumluluk doğurmaz.(6) Araştırma ve incelemenin kapsamı ile takip edilecek usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir.
Kaza ve olayların bildirilmesi ve raporlanması
MADDE 19 – (1) Meydana gelen kaza veya olay, demiryolu işletmeleri, altyapı yönetimleri ve gerekli hallerde Demiryolu Emniyet Makamı tarafından en kısa sürede Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kuruluna rapor edilir. (2) Kaza veya olayla ilgili araştırma ve inceleme tamamladıktan sonra, kaza bulgularının özelliğine, kazanın tipine ve ciddiyetine uygun şekilde Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu tarafından bir rapor hazırlanır. Söz konusu raporda, araştırma ve incelemenin amacı belirtilir ve gerekirse emniyete ilişkin öneriler de yer alır. Rapor ilgili kurum ve kuruluşlar ile taraflara gönderilir. Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 9 / 38(3) Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu, demiryolu kaza ve olayları ile ilgili araştırma ve inceleme başlatma kararını yedi gün içinde Avrupa Demiryolu Ajansına bildirir.
Alınacak önlemler
MADDE 20 – (1) Demiryolu işletmeleri ve altyapı yönetimleri, emniyet önerileri doğrultusunda alınan ya da alınması planlanan önlemleri Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kuruluna bildirir. (2) Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu ile Türkiye’deki diğer kurum veya kuruluşlar arasında emniyet önerileri konusunda anlaşmazlık olması halinde, alınacak önlemler hakkında Demiryolu Emniyet Makamı karar verir.
Kaza araştırma yıllık raporu
MADDE 21 – (1) Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu, her yıl en geç Eylül ayının 30 una kadar, bir önceki yıl yapılan araştırma ve incelemeleri, emniyet önerilerini ve evvelki emniyet önerilerine ilişkin alınan önlemleri içeren yıllık bir rapor yayınlar. (2) Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu yıllık raporunun bir suretini Avrupa Demiryolu Ajansına gönderir.
 
BEŞİNCİ BÖLÜM
Altyapıya Erişim Rekabetin düzenlenmesi
MADDE 22 – (1) Demiryolu Rekabetini Düzenleme Makamı, demiryolu altyapısına serbest erişim ve demiryolu altyapısının kullanımında adil rekabet sağlayacak düzenlemeleri yapar ve uygulamaları denetler. (2) Altyapıya erişim koşullarının demiryolu işletmelerine eşit, adil ve ayrım yapılmaksızın uygulanmasını gözetir. Başvuru sürecinin şeffaflığını ve tarafsızlığını izler. (3) Altyapı yönetimleri ile demiryolu işletmeleri arasında, aşağıda belirtilen konularda çıkabilecek uyuşmazlıkları giderir; a) Şebeke bildirimi, b) Şebeke bildiriminde yer alan ölçütlerin uygulanması, c) Kapasite tahsis usulü ve sonuçları, ç) Ücretlendirme planı, d) Altyapı kullanım ücretlerinin tutarı ve kapsamı. (4) Demiryolu Rekabetini Düzenleme Makamı, şikâyet halinde derhal harekete geçer ve tüm Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 10 / 38 bilgilerin kendisine ulaşmasından itibaren en fazla iki ay içinde şikâyet hakkında ilgili taraflarıbağlayıcı nitelikteki kararını verir.
Altyapıya erişim hakları
MADDE 23 – (1) Türk mevzuatına göre kurulmuş kamu ve özel demiryolu işletmelerine demiryolu altyapısına erişim hakkı tanınır. (2) Bunların dışında kalan demiryolu işletmelerine ise erişim hakkı aşağıdaki şekilde verilir: a) AB üyesi ülkelerin demiryolu işletmeleri ile uluslararası gruplara transit taşıma için erişim hakkı verilir. b) Uluslararası gruplara bir Türk demiryolu işletmesinin katılması halinde bu gruba, Türkiye ile AB üyesi ülkeler arasındaki taşımacılık hizmetleri için erişim hakkı verilir. c) AB üyesi ülkelerin demiryolu işletmelerine tüm şebekede her tür yük taşımacılığıhizmetleri için eşit ve adil şartlarda altyapıya erişim hakkı verilir. (3) Türkiye ‘deki demiryolu altyapısına erişim hakkına sahip demiryolu işletmelerine, geçerli bir lisansa ve geçerli bir emniyet sertifikasına sahip olmaları kaydıyla altyapı kapasitesini kullanma hakkı tanınır. (4) Altyapı erişimine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Eşitlik
MADDE 24- (1) Altyapı yönetimleri, asgari erişim paketine dâhil hizmetler ile hizmet tesislerine hat erişimini adil ve ayrımcı olmayan bir şekilde demiryolu işletmelerine sunmakla yükümlüdür.
Şebeke bildirimi
MADDE 25 – (1) Altyapı yönetimleri bir şebeke bildirimi hazırlar. Şebeke bildirimi gerekli oldukça değiştirilir ve güncel tutulur. (2) Şebeke bildirimi yayımlanmadan bir ay önce Demiryolu Rekabetini Düzenleme Makamına sunulur.
Altyapı ücretlendirmesi
MADDE 26 – (1) Altyapı yönetimleri, demiryolu işletmelerine sunduğu hizmetlerin ücretini belirler. (2) Altyapı ücreti, trenlerin işletilmesi sonucu doğrudan oluşacak maliyet de dikkate alınarak pazar koşullarına belirlenir. (3) Altyapı ücretlendirilmesine ilişkin temel kurallar ve altyapı ücretlerinin ayrıntıları şebeke Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 11 / 38 bildiriminde yayımlanır.
Kapasite hakları
MADDE 27 – (1) Altyapı kapasitesi, altyapı yönetimleri tarafından bir çalışma dönemi için tahsis edilir ve başvuru sahibine tahsis yapıldıktan sonra başka bir işletmeye devredilmez. Çerçeve anlaşmalar MADDE 28 – (1) Altyapı yönetimleri, bir çalışma dönemini aşan sürelerde altyapıkapasitesinin kullanımına ilişkin olarak başvuru sahibi ile çerçeve anlaşma yapabilir. Bu anlaşmada, tren güzergâhlarının ayrıntıları belirtilmeksizin talep edilen ve sunulan kapasite belirtilir. (2) Çerçeve anlaşma en fazla on yıl süreyle yapılır. (3) Ticari sözleşmelere, geniş ölçekli ve uzun vadeli yatırımlara veya bunlarla ilgili risklere bağlı olarak çerçeve anlaşmalar, Demiryolu Rekabetini Düzenleme Makamının onayı ile on yılı aşan süreyle de yapılabilir. (4) Çerçeve anlaşmalar, altyapının ve hizmetlerin diğer başvuru sahipleri tarafından kullanılmasına engel olacak şekilde yapılmaz.
Tıkanık altyapı
MADDE 29 – (1) Altyapı kapasite taleplerinin yeterince karşılanmasının mümkün olmadığıhallerde, altyapı yönetimi tarafından arzın talebi karşılayamadığı bu hat kesiminin tıkanık olduğu gecikmeksizin ilan edilir. Bu uygulama, yakın gelecekte altyapı kapasitesinin yetersiz kalacağının öngörüldüğü hat kesimleri için de yapılır. (2) Tıkanık altyapı durumunda, alınacak önlemler yönetmelikle belirlenir.
Özel tahsisli altyapı
MADDE 30 – (1) Altyapı yönetimleri, uygun güzergâhlar bulunması halinde, ilgili tarafların görüşünü ve Demiryolu Rekabetini Düzenleme Makamının onayını aldıktan sonra, belli bir altyapıkesimini özel bir trafik türünün kullanımına tahsis edebilir. (2) Boş kapasite bulunması halinde, özel tahsisli altyapı kesiminin diğer trafik türlerine tahsis edilmesine de izin verilir. Ancak, altyapı kapasitesinin tahsisinde özel tahsis yapılan trafik türüne öncelik verilir.
Altyapının geçici olarak kapatılması
MADDE 31 – (1) Olağanüstü ve zorunlu hallerde, demiryolu sistemini normale döndürmek için gereken süre boyunca, altyapı yönetimi tarafından uyarı yapılmaksızın ilgili altyapı kesimi geçici olarak trafiğe kapatılabilir. (2) Demiryolu işletmeleri en kısa sürede durumdan haberdar edilir. Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 12 / 38
 
ALTINCI BÖLÜM

Lisans
Lisans verilmesi
MADDE 32 – (1) Demiryolu ulaştırma hizmetleri sunmak için başvuruda bulunan demiryolu işletmeleri ve altyapı yönetimlerine, Demiryolu Emniyet Makamı tarafından lisans verilir. (2) Lisans verilmesinde aşağıdaki şartlar aranır.
a) Demiryolu işletmesi veya altyapı yönetimi ile bunların idaresinden sorumlu olan kişilerin güvenilirliği,
b) Mali kapasite,
c) Mesleki yeterlilik,
ç) Sigorta teminatı. (3) Lisans başvurusuna ilişkin karar Demiryolu işletmesi veya altyapı yönetimi tarafından ilgili tüm bilgilerin sunulmasından itibaren üç ay içerisinde verilir ve ilgiliye bildirilir. (4) Lisans on beş yıl için geçerlidir.
Lisansın iptali veya kullanımının geçici olarak durdurulması
MADDE 33 – (1) Demiryolu Emniyet Makamı, demiryolu işletmelerinin veya altyapıyönetimlerinin lisans için gerekli şartları karşılamaya devam ettiğini denetlemek üzere en az beşyılda bir düzenli kontrol yapılması doğrultusunda hükümler ihdas eder. (2) Lisans sahibi bir demiryolu işletmesinin veya altyapı yönetiminin, gerekli şartları yerine getiremediğine dair ciddi şüphelerin olması durumunda, lisans şartlarının gerçekten sağlanıp sağlanmadığı Demiryolu Emniyet Makamı tarafından denetlenir. Şartların artık yerine getirilmediğinin tespit edilmesi halinde kararın gerekçeleri de belirtilerek söz konusu lisansın kullanımı geçici olarak durdurulur veya iptal edilir. (3) Demiryolu işletmelerine verilen lisanslar, bu lisanslarda yapılan değişiklikler ile söz konusu lisansların iptali veya reddine ilişkin işlemler AB Komisyonuna derhal bildirilir. (4) Lisanslara ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
AB üyesi ülkeler tarafından verilen lisanslar
MADDE 34 – (1) AB üyesi ülkelerin makamları tarafından verilen lisanslar, Türkiye’de yalnızca mütekabiliyet esasına göre geçerlidir. Lisans için gerekli şartların sağlanmadığına dair ciddi şüphelerin olması durumunda, Demiryolu Emniyet Makamı ilgili üye ülkenin lisans veren makamınıbilgilendirir. Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 13 / 38
 
YEDİNCİ BÖLÜM
Emniyet Sertifikası ve Emniyet Yetki Belgesi Emniyet sertifikası
MADDE 35 – (1) Demiryolu işletmesinin ilgili şebeke üzerinde emniyetli bir şekilde faaliyet göstermesini sağlamak için kendi emniyet yönetim sistemini oluşturduğunu, ilgili emniyet standartları ve emniyet kuralları ile ilgili gereksinimleri karşıladığını göstermek üzere Demiryolu Emniyet Makamı tarafından emniyet sertifikası verilir. (2) Bu emniyet sertifikası, demiryolu şebekesinin bütününü ya da belirli bir kesimini kapsayabilir. (3) Demiryolu Emniyet Makamı, demiryolu işletmesi tarafından ilgili tüm bilgilerin sunulmasından itibaren dört ayı geçmemek üzere emniyet sertifikası başvurusuna ilişkin kararınıverir. Bu karar, ilgili demiryolu işletmesine bildirilir. (4) Emniyet sertifikasının kapsamadığı bir faaliyette bulunmadan veya ilave risklere yol açabilecek her türlü faaliyet değişikliğinden önce, emniyet sertifikası kısmen veya tamamen güncellenir. (5) Demiryolu Emniyet Makamı, emniyete ilişkin koşulların yerine getirilmediğini belirlediğinde, kararının gerekçesini de açıklayarak, onayladığı sertifikanın; a) Emniyet yönetim sisteminin kabulüne ilişkin kısımları ve/veya b) Demiryolu işletmesi tarafından ilgili şebeke üzerinde emniyetli işletme sağlamak için benimsenen hükümleri kabulüne ilişkin bölümlerini, fesh eder. (6) Emniyet sertifikasının alınmasından sonraki takvim yılının sonuna kadar demiryolu işletmesi tarafından kullanılmadığının belirlenmesi halinde, söz konusu emniyet sertifikası iptal edilir. (7) Emniyet sertifikası, beş yıl için geçerlidir. (8) Emniyet sertifikalarının kapsamı ile verilmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Altyapı yönetimlerinin emniyet yönünden yetkilendirilmesi
MADDE 36 – (1) Demiryolu altyapısının emniyetli şekilde yönetilmesini ve işletilmesini sağlamak için kendi emniyet yönetim sistemini oluşturduğunu, ilgili emniyet standartları ve emniyet kuralları ile ilgili gereksinimleri karşıladığını göstermek üzere Demiryolu Emniyet Makamıtarafından altyapı yönetimlerine emniyet yetki belgesi verilir. Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 14 / 38(2) Demiryolu Emniyet Makamı, altyapı yönetimi tarafından ilgili tüm bilgilerin sunulmasından itibaren dört ayı geçmemek üzere emniyet yetki belgesi başvurusuna ilişkin kararınıverir. Bu karar, ilgili altyapı yönetimine bildirilir. (3) Altyapıda, altyapının bakım ve işletme ilkelerinde önemli bir değişiklik yapıldığında, emniyet yetki belgesi kısmen veya tamamen güncellenir. Emniyet yetki belgesinin sahibi, bu tür değişiklikler konusunda Demiryolu Emniyet Makamını gecikmesizin bilgilendirir. (4) Demiryolu Emniyet Makamı, altyapı yönetiminin emniyet yönünden yetkilendirilmesine ilişkin şartları kaybettiğini belirlemesi halinde, kararının gerekçelerini de belirterek emniyet yetki belgesini iptal eder. (5) Emniyet yetki belgesi beş yıl geçerlidir. (6) Emniyet yetki belgelerinin kapsamı ile verilmesine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
 
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Kamu Altyapı Yükümlülükleri Altyapı yatırımları
MADDE 37 – (1) Kamu altyapı yönetimlerinin yatırım programında yer alan ve devletçe inşa edilmesi veya iyileştirilmesi istenilen demiryollarının, kamulaştırmalar dâhil yapım bedellerinin tamamı Hazine tarafından karşılanır. (2) Kaynak aktarımı mali yılbaşında yapılır. (3) Yatırım programında yer alan bu tür projelerin finansmanı için herhangi bir dış finansman kaynağından Türkiye Cumhuriyetinin borçlu sıfatıyla sağlayacağı krediler, bütçe gelir ve gider kalemleri ile ilişkilendirilmeksizin karşılıksız tahsis edilir. Bu maddeye istinaden sağlanacak krediler hakkında 28/3/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanunun 14 ncü maddesinin beşinci ve altıncıfıkralarının, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kanunun eki (I) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerine ilişkin hükümleri uygulanmaz.
Altyapı bakım ve onarımı
MADDE 38 – (1) Kamu altyapı yönetimlerine ait demiryollarının yıllık altyapı bakım ve onarım masraflarının; demiryolu işletmelerinden tahsil edilecek altyapı kullanım ücretleri ile karşılanamayan miktarı, devlet katkısı olarak ait olduğu yıl içinde Hazine tarafından aşağıdaki usul ve esaslar dâhilinde karşılanır: a) Altyapı yönetimi tarafından hazırlanan yıllık işletme bütçesinde demiryolu bakım ve onarım harcamaları için öngörülen devlet katkısı; o yılın Bakanlık bütçesine ödenek olarak konulur ve altyapı yönetimine mali yılbaşında avans olarak ödenir. Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 15 / 38b) Yılsonunda gerçekleşen toplam harcama tutarı ile Bakanlıkça avans olarak altyapıyönetimine ödenen tutar arasındaki fark, o yılın bilânçosunun onaylanmasını müteakip ilk iki ay içinde mahsup edilir. c) Yıllık yol bakım ve onarım masrafları için verilen devlet katkısı, altyapı işletme masrafına katkı payı olarak altyapı yönetiminin işletme gelirine alınır.
Demiryolu altyapısının sürekli olarak kapatılması veya kapasitesinin azaltılması
MADDE 39 – (1) Kamu altyapı yönetimi, bir hattı veya bir istasyonu işletmeye kapatma veya yüzde otuzdan az olmamak üzere bir hattın kapasitesini azaltma niyetini, planlanan kapanış veya kapasite azaltma tarihinden en az bir yıl önce ilan eder ve Bakanlığa bilgi verir. (2) Kapatılması veya kapasite azaltması planlanan hattın işletmesinin üçüncü şahıslara devir imkânları araştırılır. Çalışmaların başarısız olması durumunda kamu altyapı yönetimi, gerekçeleri ile birlikte Bakanlığa başvurur. (3) Bakanlık, kapatılması veya kapasite azaltması planlanan hatta ilişkin başvuruyu aldığıtarihten itibaren üç ay içinde kararını verir. Kapatma veya kapasite azaltılmasının reddedilmesi halinde hattın işletilmesine ilişkin maliyetler Bakanlık bütçesinden karşılanır.
 
DOKUZUNCU BÖLÜM

Kamu Hizmeti Yükümlülükleri
MADDE 40 – (1) Kamu hizmeti yükümlülüğü kapsamındaki demiryolu yolcu taşımacılığıihtiyaçları Bakanlık tarafından belirlenir. (2) Kamu hizmeti yükümlülükleri, Bakanlık ile demiryolu işletmeleri arasında sözleşme yapılarak gerçekleştirilir. Bu sözleşmelerde, yerine getirilecek yükümlülükler ile hat kesimleri açıkça tanımlanır. Ayrıca, bilet gelirlerinin paylaşımı ile karşılığının nasıl ödeneceğinin esaslarıbelirtilir. (3) Kamu hizmeti sözleşmeleri en fazla on beş yıl süre ile yapılabilir. Ancak, kamu yararının söz konusu olduğu durumlarda bu süre yüzde elliye kadar artırılabilir. (4) Kamu hizmeti yükümlülükleri için ihtiyaç duyulan ödenek Bakanlık bütçesine konur. (5) Kamu hizmet yükümlülükleri ve sözleşmelerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
 
ONUNCU BÖLÜM

Ücretler, Yaptırımlar ve Sigorta Ücretler
MADDE 41 – (1) Lisanslar, emniyet yetki belgeleri, emniyet sertifikaları ve diğer belgelerin Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 16 / 38verilmesi ve yenilenmesi ücrete tabidir. (2) Ücretler, anılan belgelerin verilmesi ya da yenilenmesinin getireceği mali külfet dikkate alınarak belirlenecek usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
İdari para cezaları
MADDE 42 – (1) Bu maddede belirtilen hükümlerin ihlali halinde Demiryolu Emniyet Makamı tarafından aşağıdaki idari para cezaları uygulanır: a) İkiyüzellibin Türk Lirası ila beşyüzbin Türk Lirası arasında idari para cezası uygulanacak ihlaller; 1) Geçerli bir lisans olmadan tren işletmek veya altyapı işletmek, 2) Geçerli bir emniyet sertifikası olmadan tren işletmek veya geçerli bir emniyet yetki belgesi olmadan altyapı işletmek. b) Yüzellibin Türk Lirası ila üçyüzbin Türk Lirası arasında idari kadar para cezasıuygulanacak ihlaller; 1) Lisanslarda, emniyet sertifikalarında veya emniyet yetki belgelerinde yer alan koşulları ihlal etmek, 2) Diğer yetkilendirmelerde yer alan koşulları ihlal etmek, 3) Emniyet kurallarına uymamak, Ancak, bu ihlalin ciddi bir kaza ile sonuçlanmasıdurumunda uygulanacak idari para cezası on katına kadar artırılabilir. 4) Kaza ve olayların araştırma ve inceleme koşullarını ihlal etmek.
Sigorta
MADDE 43 – (1) Altyapı yönetimleri ile demiryolu işletmeleri, yolcuların, taşınan bagaj, posta ve yük ile üçüncü şahısların kaza halinde uğrayacağı zararların tazminine yönelik sigorta yaptırır. (2) Yolcu taşımacılığı yapan demiryolu işletmeleri, şehirlerarası yolcu taşımacılığı kapsamında taşıdıkları yolculara ilişkin koltuk ferdi kaza sigortası yaptırmakla yükümlüdür. (3) Sigorta branşları itibariyle, genel şartlar ile tarife ve talimat hükümleri Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan tarafından belirlenir.
 
ONBİRİNCİ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler Demiryolu istatistikleri
MADDE 44 – (1) Demiryolu ulaştırmasının yapısını ve gelişimini değerlendirmek üzere Demiryolu Emniyet Makamı tarafından demiryolu istatistikleri tutulur. Demiryolu işletmeleri ve Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 17 / 38altyapı yönetimleri gerekli veriyi sağlamakla mükelleftir. (2) Demiryolu istatistiklerine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.
Parasal limitlerin güncellenmesi
MADDE 45 – (1) Bu Kanunda belirtilen parasal limitler, Maliye Bakanlığınca yayımlanan bir önceki yılın yeniden değerleme oranı esas alınarak Bakanlık tarafından her yıl 1 Ocak tarihinden geçerli olmak üzere güncellenir. Ancak güncellemede bir Türk Lirasının altındaki tutarlar dikkate alınmaz. (2) Bu Kanunda belirtilen parasal limitleri yüzde yüz oranını geçmemek üzere artırmaya veya yüzde elli oranını geçmemek üzere eksiltmeye, Bakanlığın teklifi üzerine Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Değiştirilen ve eklenen hükümler
MADDE 46 – (1) 9/4/1987 tarihli ve 3348 sayılı Ulaştırma Bakanlığının Teşkilatı ve Görevleri Hakkındaki Kanunun 8 inci maddesine “(f) Demiryolu Ulaştırması Genel Müdürlüğü” bendi eklenmiş ve izleyen bentler (g), (h) ve (i) bendi olarak teselsül ettirilmiştir. (2) 3348 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin (a) fıkrasındaki “demiryolları,” ifadesi madde metninden çıkartılmıştır. (3) 3348 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin (b) fıkrasındaki “şehiriçi raylı ulaşım sistemleri, metro ve demiryollar, limanlar,” ifadesi “ulusal demiryolu şebekesiyle bağlantısı olmayan her türlü şehiriçi raylı ulaşım sistemleri, limanlar” olarak değiştirilmiştir. (4) 3348 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin (d) fıkrasındaki “işletme safhasına ait güvenlik “ ifadesinden önce gelmek üzere “ulusal demiryolu şebekesiyle bağlantısı olan raylı sistemler hariç olmak üzere” ifadesi eklenmiştir. (5) 3348 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin (a) fıkrasındaki “Demiryolu taşımaları ile” ifadesi, (b) fıkrasındaki “ve demiryolu” ifadeleri ile (e) fıkrasındaki “ve demiryolu” ifadesi madde metninden çıkartılmıştır. (6) 3348 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde ilave edilmiştir: “Madde 13/A – Demiryolu Ulaştırması Genel Müdürlüğünün görevleri şunlardır: a) Genel olarak; 1) Demiryolu taşımalarının ekonomik, teknik, sosyal ve milli güvenlik ihtiyaç ve amaçlarına uygun olarak yapılmasını ve bu hizmetlerin diğer ulaştırma hizmetlerine intibakını sağlayıcı önlemleri almak, Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 18 / 382) Demiryolu ulaştırma hizmetlerinin gerektirdiği milletlerarası münasebetleri yürütmek, anlaşmalar ve karma komisyon çalışmalarını yapmak, milletlerarası seviyede mevzuatı, teknolojik ve ekonomik gelişmeleri takip etmek ve uygun strateji ve çözümler geliştirmek, b) Demiryolu Emniyet Makamı olarak; 1) Demiryolu ulaştırmasında emniyetli ve kaliteli hizmet sunulması için gerekli önlemleri almak veya aldırtmak, 2) Demiryolu emniyetini düzenleyen genel yapıyı oluşturmak ve denetlemek, 3) Faaliyette bulunacak demiryolu işletmeleri ile altyapı yönetimlerinin yeterlilik şartlarınıdüzenlemek, gereken hallerde lisans ve emniyet belgesi vermek ve denetlemek, 4) Demiryolu altyapısının hizmete alınmasına yetki vermek, uygun şekilde işletildiğini ve bakımlarının yapıldığını denetlemek, 5) Demiryolu araçlarının hizmete alınmasına yetki vermek, sicil kayıtlarını tutmak, uygun şekilde işletildiğini ve bakımlarının yapıldığını denetlemek, 6) Denizlerin iki yakasını denizaltından birbirine bağlayan ve ulusal demiryolu şebekesiyle bağlantısı olan raylı sistemlerin işletme safhasına ait emniyet, bakım ve onarım işlerine ilişkin esasları belirlemek ve gerekli tedbirleri almak, c) Demiryolu Rekabetini Düzenleme Makamı olarak; 1) Demiryolu pazarına serbest, şeffaf ve ayrımcı olmayan erişimi sağlayacak düzenlemeleri yapmak ve uygulamayı denetlemek, 2) Demiryolu altyapısının tahsis ve ücretlendirilmesine ilişkin olarak altyapı yönetimleri ile demiryolu işletmeleri arasında çıkabilecek uyuşmazlıkları karara bağlamak ve uygulanmasını sağlamak, d) Bakanlıkça verilecek benzeri görevleri yapmak.” (7) 3348 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesinden sonra gelmek üzere sırasıyla aşağıdaki maddeler eklenmiştir: “Ek Madde 2 – Demiryolu emniyetini iyileştirmek amacıyla, kaza ve olayları incelemek, araştırmak ve gerektiğinde emniyete ilişkin önerilerde bulunmak üzere Bakanlık bünyesinde Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulu (DEKAK) oluşturulmuştur. Kurul; bir başkan, dört üye olmak üzere toplam beş kişiden oluşur. Kurul başkan ve üyeleri; üniversitelerin demiryolu konusunda uzman öğretim üyelerinden üç kişi, Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu bakan tarafından önerilecek en az Daire Başkanı statüsünde bir kişi, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünde en az Daire Başkanı veya Bölge Müdürü statüsünde bir görev yaptıktan sonra söz konusu Genel Müdürlükten ayrılanlardan bir kişi Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 19 / 38Ulaştırma Bakanı tarafından atanır. Kurul başkan ve üyelerinin görev süresi üç yıldır. Görev süresi dolan üyeler tekrar atanabilir. Başkanlık veya üyelikler, görev süresi dolmadan herhangi bir sebeple boşaldığı takdirde, kalan süreyi tamamlamak üzere, boşalan üyelikler için bir ay içerisinde atama yapılır. Kurul başkanı ve ikinci başkan üyeler arasından kendilerince seçilir. Kurul tarafından yapılacak harcamalar ile kurul üyelerinin ücretleri bu amaçla Bakanlık bütçesine konulan ödenekten karşılanır. Kurul Başkan ve üyelerine, 10/2/1954 tarihli ve 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri çerçevesinde 33 üncü maddenin (b) fıkrasının birinci bendine göre en yüksek devlet memurlarına ödenen gündelik üzerinden harcırah ödenir. Başkan ve kurul üyelerinden, uhdesinde kamu görevi bulunanlara çalıştıkları her gün için (2000), uhdesinde kamu görevi bulunmayanlara ise çalıştıkları her gün için (3000), gösterge rakamının memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak tutar üzerinden ücret ödenir. Bu ödemelerde damga vergisi hariç herhangi bir kesinti yapılmaz. Kurul en az ayda bir defa olmak üzere, gerekli gördüğü sıklıkta toplanır. Toplantıyı Kurul Başkanı veya yokluğunda İkinci Başkan yönetir. Her bir toplantının gündemi toplantıdan önce Başkan ya da yokluğunda İkinci Başkan tarafından hazırlanarak Kurul üyelerine bildirilir. Kurul salt çoğunlukla toplanır ve kararlar toplantıya katılanların çoğunluğunun oyu ile alınır. Kurul, belirleyeceği konularda komisyonlar ve çalışma grupları kurabilir; bu komisyon ve çalışma gruplarında görevlendirilenlere çalıştıkları her gün için, altıncı fıkrada belirtilen ücretlerin yarısı ödenir. Kurul gerekli gördüğü takdirde, ilgili bakanlık ile diğer kurum ve kuruluşların ve sivil toplum örgütlerinin temsilcilerini bilgi almak üzere toplantılarına katılmaya davet edebilir. Kurulun sekretarya hizmetleri Bakanlık tarafından yürütülür. Ek Madde 3 – Demiryolu Kaza Araştırma ve İnceleme Kurulunun görevleri şunlardır: a) Demiryolu emniyetinin iyileştirilmesi amacıyla, demiryolu sisteminde meydana gelen ciddi kazalar ile araştırmak, incelemek ve gerektiğinde emniyete ilişkin önerilerde bulunmak, b) Ayrıca, farklı koşullar altında ciddi kazalara neden olabilecek veya demiryolu emniyet düzenlemeleri ve emniyet yönetimi bakımından belirgin bir etkiye sahip diğer kaza ve olayları, gerek gördüğü takdirde araştırmak, incelemek ve emniyete ilişkin önerilerde bulunmak, c) Kaza ve olayların araştırma ve incelemesini raporlamak ve ilgili kurum ve kuruluşlar ile taraflara göndermek.” (8) 3348 sayılı Kanunun eki (I) sayılı cetvelin “Ana Hizmet Birimleri” bölümüne “6. Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 20 / 38Demiryolu Ulaştırması Genel Müdürlüğü” eklenmiş ve izleyen sıra numaraları (7), (8) ve (9) olarak teselsül ettirilmiştir. (9) 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun Ek 14 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir: “Ek Madde 15 – Karayolu ve demiryolunun kesiştiği noktalarda trafiğin güvenli akışını temin etmek için karayolunun bağlı olduğu kurum ya da kuruluş alt ve üst geçit yapmak ve diğer emniyet önlemlerini almakla yükümlüdür. Şu kadar ki karayolu veya demiryolu trafik düzeninin gerektirdiği hallerde söz konusu geçitler ile görüşe engel teşkil eden tesisler kaldırılır. Yapılacak geçitlerin hangi tür geçit olacağı, yapım esasları ve geçitlerin teknik özellikleri yönetmelikte tespit edilir.” (10) 2/11/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 13 üncü maddesinin (f) be
ndinden sonra gelmek üzere aşağıdaki bent eklenmiştir: “g) Faaliyetleri kısmen veya tamamen demiryolu altyapısının yapım, iyileştirme, bakım, onarım ve işletilmesi olan mükelleflere bu altyapının yapım, iyileştirme, bakım, onarım ve işletilmesine ilişkin olarak yapılan mal, teslim ve hizmetler.”
 
ONİKİNCİ BÖLÜM

Geçici ve Son Hükümler
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette bulunan; a) Altyapı yönetimlerinin, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl süreyle geçerli olmak üzere geçici lisansa ve geçici emniyet yetki belgesine sahip olduğu, b) Demiryolu işletmeleri ile TCDD’nin bu amaçla kurulacak bağlı ortaklığı ya da bağlıortaklıklarının, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl süreyle geçerli olmak üzere geçici lisansa ve geçici emniyet sertifikasına sahip olduğu, kabul edilir. (2) Bu altyapı yönetimleri ile demiryolu işletmeleri, beş yılın sonunda ilgili lisans ve emniyet belgelerini alır.
GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Bu Kanunda geçen Türk Lirası ibaresi karşılığında, uygulamada 28/01/2004 tarihli ve 5083 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Para Birimi Hakkında Kanun hükümleri gereğince ülkede tedavülde bulunan para Yeni Türk Lirası olarak adlandırıldığı sürece bu ibare kullanılır.
Yönetmelikler
MADDE 47 – (1) Bu Kanunun uygulanması ile ilgili esas ve usulleri düzenleyen yönetmelikler, Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren 12 ay içinde Bakanlıkça hazırlanarak Resmi Gazetede yayımlanır. Genel Demiryolu Kanunu Tasarısı 14.07.2008 21 / 38
Yürürlük
MADDE 48 – (1) Bu Kanunun;a) 14 üncü, dördüncü fıkrası hariç 15 inci, 16 ncı, 17 nci, ikinci fıkrasının (c) bendi hariç 23 üncü, 24 üncü, 25 inci, 26 ncı, 27 nci, 28 inci, 29 uncu, 30 uncu, 35 inci, 36 ncı, 41 inci ve 42 nci maddeleri bu Kanunun yayımından itibaren iki yıl sonra, b) 15 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrası, 21 inci maddesinin ikinci fıkrası, 23 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi ve 33 üncü maddesinin üçüncü fıkrası Türkiye Cumhuriyetinin AB’ye tam üye olduğu tarihte, c) Diğer hükümleri ise yayımı tarihinde, yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 49 – (1) Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

 

Reklamlar