Egeray Dünyada Bir İlk : Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı Gökhan Günaydın’ın, ‘devletin İstanbul metrosu için verdiği desteğin İzmir’de Egeray için verilmediği’ açıklamaları üzerine konuşan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım, Günaydın’ın Ankara’dan İzmir’i çok iyi göremediğini kaydederek, “Onlar İzmir’e bakıyor, biz yatırım yapıyoruz. İzmir’e bizim hükümet olarak yaptığımız yatırımın tutarı 9 yılda 8 katrilyondur” dedi.
Memleketi Erzincan’da bir dizi temaslarda bulunan Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım Erzincan Valiliği ziyaretinde; Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’nın İstanbul ve Ankara’daki metro yapım sürecinde AK Partili Büyükşehir belediyelerine destek çıktığını ancak CHP’li İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne destek çıkmadığı yönündeki iddialara cevap verdi.
Yıldırım, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı Gökhan Günaydın’ın söylediklerinin çarpıtılmış ve gerçek dışı olduğunu ifade ederek; İstanbul, Ankara ve İzmir’de yürütülen metro çalışmalarını rakamlarla anlattı.
“İzmir’e hükümet gerekli yardımı yapmıyor” iddiasına yanıt veren Bakan Yıldırım, “Bu tamamen gerçek dışıdır, doğru değildir. Belediyelerin merkezi bütçeden aldıkları pay nüfusları ile orantılı olup, bunlar her ay hesaplarına aktarılmaktadır. Burada herhangi bir azalma söz konusu olmadığı gibi son yıllarda Büyükşehir belediyelerinin lehine de bir düzenleme yaptık. Başta İstanbul, Ankara, Kocaeli, İzmir, Diyarbakır, Erzurum olmak üzere bir çok Büyükşehir belediyemizin gelirleri yüzde 40’nın üzerinde artırılmıştır.
Gelelim, metro işinde İzmir’le İstanbul’un ve Ankara’nın kıyaslanmasına… İddia nedir; ‘Ulaştırma Bakanlığı Ankara ve İstanbul’a gerekli desteği sağlıyor, İzmir’e sağlamıyor.’ Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı’nın görevi ulusal düzeyde yurdun her tarafında demiryolu, karayolu, hava alanı, deniz limanı ve her türlü iletişim, internet telefon vs. bunları yapmak. Ancak son yıllarda özellikle raylı sistem yapan belediyelerin bu projeleri gerçekleştirmekte zorlandıklarını gördük ve dedik ki Ulaştırma Bakanlığı bu projeleri sadece onaylamasın, aynı zamanda isteyen belediyelere de bu konuda proje yapımına destek olsun. Böyle bir yasal düzenleme yaptık ve müracaatları aldık. Ankara İstanbul, İzmir birde Adana olmak üzere 4 ilimiz müracaat etti.
Ankara zaten başlamış belirli bir düzeye gelmiş, toplam 3 hat 44 kilometrelik bir raylı sistemi olduğu gibi protokolle devraldık, kalan işleri ihale yaptık, yapımı süratle devam ediyor.
İzmir geçtiğimiz yıl 6 Aralık tarihinde 4 yeni hat yapımı için bize müracaat etmiş. Arkadaşlar gerekli incelemeyi yapmış, belediyeye o hatları ulaşım mastır planına işleyin, tekrar bize gönderin yönünde cevaplama yapmışlar. Bu cevap geldikten sonra yolcu talebine göre, öncelikli hatlardan başlamak üzere, önce proje yapımını gerçekleştireceğiz. Daha sonra ihale yapıp, yapımı gerçekleştireceğiz. Prensip olarak kabul ettik, ancak yapım öncesi lazım olan işlemler şu anda devam ediyor bakanlık ve belediye arasında. Aynı şekilde İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin talebi de yeni metro hattı olduğu için onlarda da aynı yol izleniyor. Onlar da hala hazırlık dönemi içerisindeler. Adana sadece müracaat etti, fazla bir işlem yapılmadı. Özetle, Ankara hazırdı, devam eden, yarım kalan metrolar vardı, devraldık yapıyoruz. İstanbul ve İzmir için yapmayı prensip olarak kabul ettik. Ancak belediyeler tarafından, gerek İzmir, gerekse İstanbul’da gerekli hazırlıkların bakanlığın altyapı genel müdürlüğünün istediği bilgilerin, onayların yapılmasını, takiben proje ve daha sonra da yapım süreçlerini başlatacağız. Demek ki İzmir’e farklı muamele yok. İstanbul, Adana neyse İzmir’de aynı konumda bunu bir kere tespit edelim” dedi.
EGERAY DÜNYADA BİR İLK
Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Binali Yıldırım, açıklamasında hükümet Ankara ile ortak metro yapmadan önce İzmir’le yaptıklarını hatırlatarak, “Bu Türkiye’de bir ilktir. Bunun altını çiziyorum. Hiçbir belediye ile bir raylı sistem projesi yapmadık. Ne Türkiye’de ne Dünya’da örneği var. Sadece İzmir’de yaptık. İZBAN diye EGERAY diye tanımlanan bu proje dünyada bir ilktir, Türkiye’de bir ilktir. Biz muhalefet partisine mensup bir belediye diye İzmirlileri vatandaşlarımızı cezalandıramayız. Hizmette siyaset olmaz, hizmet vatandaş içindir. Vatandaş tercihini hangi yönde kullanırsa kullansın hizmet yapılması lazım. 2000 yılı öncesi koalisyon hükümetleri döneminde başlamış, yarım bırakılmış bir proje. Devlet demir yollarının mevcut hattını yenileyerek bir banliyö sistemi yapma girişimi olmuş, yürümemiş. 2000-2001 krizi nedeniyle kalmış. Bütün işler kaldı. Ne yaptık, Belediye ile demiryollarını bir araya getirdik. İZBAN diye ortak bir şirket kurdurduk. Durumu ele alarak projenin gerçekleştirilmesini sağladık. Bu projeye yaklaşık 2.2 Milyar Dolar para harcanmış, ama bunun 1.7 Milyar Dolar’ı devlet demir yollarının harcaması. Neden; hat, altyapı, elektrifikasyon devlet demiryollarının, bunun üzerine belediye ne yapmış; istasyonlar yapmış, bazı alt, üst geçitler yapmış, bunların tutarı da 338 Milyon Dolar. Burada paylara bakarsak, işin büyük kısmı devlet demiryollarına ait olmasına rağmen, biz dedik ki bu İzmir’in projesi yüzde 50-50 ortaklık kurun, biz bütün bu altyapıyı, yapılanları devredelim, birlikte işletelim. Bunu yaptık. Şimdi Aliağa’dan hava alanına kadar 80 kilometre 31 tane istasyon, 45 tane tren seti çalışıyor. Günde 150 binin üzerinde insan bu hatta seyahat ediyor. Peki İzmir ne yapmış. 1996 yılında Sayın Burhan Özfatura zamanında başlayan 11,6 kilometrelik bir metro var. Burhan Özfatura 1999’a kadar bunun yüzde 90’nını yaptı. Rahmetli Piriştina’da bunun yüzde 10’nunu tamamladı ve 2000 yılında da hizmete alındı. Şimdi yıl 2012. İzmir Büyükşehir Belediyesi geçtiğimiz ay 2 bin 250 metrelik bir metro hattını nihayet bitirdi ve hizmete açtık. Açılışa CHP Genel Başkanı Sayın Kılıçdaroğlu’da katıldı. Şu anda İZBAN, Özfatura ve Piriştina zamanında yapılan 11,4 ve bu yıl biten 2 bin 250 metre. Yaklaşık 94 kilometre raylı sistemi var, bunun 80 kilometresi demiryollarınındır. Dikkatinizi çekerim. 12 senede bitirilmiş hat 2 bin 250 metredir. Şu anda İzmirlilerin 2005 yılından beri sabırla beklediği bir hat var. O hatta Üçyol-Fahrettin Altay Hattı 5 buçuk kilometre. O hattın yapımı bir türlü tamamlanamadı. Her seferinde erteleniyor ve bu metro yapımından dolayı da bölgede ciddi mağduriyetler ve sıkıntılar yaşanıyor” şeklinde konuştu.
“İZMİR’DE NEYİN YAPILDIĞINI, NEYİN YAPILMADIĞINI İYİ BİLİYORUM”
Kendisinin İzmir Milletvekili olduğunun da altını çizen Bakan Yıldırım, İzmir’de neyin yapıldığını, neyin yapılmadığını, Sayın Gökhan Günaydın’dan çok daha iyi bildiğini ifade ederek; “Altyapı projeleri zor projelerdir. Biz çıkıp ta hiçbir zaman, Ankara, İstanbul ve İzmir’i kıyaslamadık ama, öyle bir çıkış yaptıkları için böyle bir cevabı vermek zorundayız.
Egeray maliyetleri konusuna da cevap vereyim. Bunlar metro araçları dahil, alt yapı, üstyapı, sinyal, elektrik ve araçlar. İzmir’de ortalama maliyete göre Bornova-Üçyol 11,6 kilometre, kilometre maliyeti 98 Milyon TL. Geçen aylarda açılan Bornova-EVKA 2.2 kilometre. Sayın Belediye Başkanın kendi ağzından verdiği rakama böldüğümüz zaman kilometresi 91 Milyon TL’ye çıkıyor. Ankara’da bizim yaptığımız 56 Milyon TL. Görüyorsunuz, 90 Milyon İzmir, Ankara 56 Milyon, arada farkı görüyorsunuz, bunlar resmi rakamlar. İzmir’in kendi beyanlarından alınan rakamlardır. İstanbul’da da olay belli. 2005’te Kadıköy-Kartal başladı, 22 kilometre 15 istasyon, yapım bedeli 1.6 Milyar TL’dir. 1,6’yı 22’ye bölün, 100 Milyon TL’nin üzerinde, farklı olabilir. Kıyaslamanın çok anlamlı olduğunu düşünüyorum. Zemin durumu farklı olabilir, sıvılaşmış bir zeminde yaparsanız, suyu önleyemezseniz, vaktinde bitiremezseniz maliyet artar. Biz yeraltında maliyet bazlı çalışmayız, birim fiyatla çalışırız. Birim fiyatla işin sonucunu belirleriz. Onun için yapılan bu kıyaslamanın bir anlam ifade etmediğini söylüyorum. İzmir’de de başkan iyi niyetli bunu yapmaya çalışıyor ama yapamıyor. Üçüncü firma yapıyor. Şu anda ikinci firma feshedildi, üçüncü firma ile çalışılıyor. Bunu da bilmek lazım. İzmir’deki metro konusunu sokakta İzmirliler ile konuşun.
Biz şunu da yaptık. Bu kanun çıkınca dedik ki yarım, devam ettiğiniz projeyi bize devredin, Ankara’ya dediğimiz gibi, yok dedi ben bitireceğim dedi. Belediye başkanı ben bitireceğim dedikten sonra bize laf düşmez.
Son olarak şunu söylemekte yarar görüyorum. İzmir’e bizim hükümet olarak yaptığımız yatırımın tutarı 9 yılda 8 katrilyondur. Sadece çevre yolu 2 katrilyon. Yarısını bizim dönemde yaptık, 1990 yılında başlayan projedir. İzmir Çevre yolu 55 kilometredir. Eğer çevre yolu olmasaydı, İzmir’de arabalar hareket edemeyecek durumda olurdu, İzmir trafiği felç olmuştur. İZBAN ve çevre yolu İzmir’in trafiğini büyük ölçüde rahatlatan iki önemli projedir. Bu iki önemli projeyi İzmir’e biz yaptık.
35 İzmir, 35 projeden 14’ne başladık devam ediyor. İzmir-İstanbul Otoyolu, Sabuncubeli Tüneli, Konak Tüneli, İzmir-Ankara Yüksek Hızlı Tren Hattı, İZBAN, Türkiye’nin en büyük Avrupa’nın sayılı limanlarından biri olan Kuzey Ege Limanı, Kemalpaşa Lojistik Merkezi, Adnan Menderes Terminali, yat limanı, kruvazer liman dijital arşiv kent, e-ticaret üssü gibi başlanılan projelerin tutarı 20 Milyar TL. veya 20 katrilyon. İşte hükümet İzmir’e bakmıyor sorusuna verilecek cevap bu. Onlar İzmir’e bakıyor, biz İzmir’e yatırım yapıyoruz. Aradaki fark budur. Arkadaşın beyanları tamamen siyaset yapmaya yöneliktir. Bizim ki yapılan işler ortaya çıkan rakamlar ve gerçeklerden oluşmaktadır” açıklamasında bulundu.
Teşekkür ederiz