Hızlı Trenin Geçmişi ve Gelişimi : Trenler erken 20. yüzyılda motorlu araçların icadına kadar dünyanın tek karada giden toplu ulaşım araçlarıydı ve buna bağlı olarak ciddi bir tekel durumundalardı. Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri hızlı tren seferleri için 1933 yılından beri buharlı trenleri kullanmaktaydı. Bu trenlerin ortalama hızları saatte 130 km’ydi, en fazla da saatte 160 km yapabiliyorlardı.
Hızlı Treni Japonya’da İşletilmeye Başlandı
1957’de Tokyo’da Odakyu Electric Railway, Japonya’nın kendi hızlı treni olan 3000 SSE’yi hizmete soktu. Bu tren saatte 145 km hız yaparak dünya hız rekorunu kırdı. Bu gelişme Japon tasarımcılarına, bundan daha hızlı trenler rahatlıkla yapabilecekleri konusunda ciddi bir özgüven aşıladı. Özellikle Tokyo ve Osaka arasındaki yolcu sayısındaki yoğunluk, Japonya’nın hızlı tren geliştirme konusunda bir öncü olmasında önemli rol oynamıştır.
Dünyanın ilk yüksek kapasiteli hızlı treni (12 vagonlu) Japonya’nın geliştirdiği ve Ekim 1964’te hizmete giren Tōkaidō Shinkansen adlı hat oldu.[1] Kawasaki Heavy Industries tarafından geliştirilen 0 Serisi Shinkansen Tokyo–Nagoya–Kyoto–Osaka hattında 1963 yılında saatte 210 km hız yaparak yeni bir “yolculu” dünya rekoru kırdı. Yolcusuz olarak saatte 256 km’ye ulaşabilmişti.
Avrupa kamuoyu hızlı tren ile Ağustos 1965’te gerçekleştirilen Münih’deki Uluslararası Ulaşım Fuarı’nda tanıştı. DB Class 103 adlı tren Münih ve Augsburg arasında saatte 200 km hız ile toplam 347 sefer yaptı. Bu hızda yapılan ilk düzenli hizmet ise Paris ve Toulouse arasında yapılan TEE “Le Capitole” hattıydı.
DÜNYANIN YÜKSEK HIZLI TRENLERİ
- Railjet – Avusturya : Azamî çalışma hızı – 230 km/s. Hız rekoru: 275 km/s.- Railjet, Avusturya Federal Demiryolları ve Çek Demiryolları tarafından işletilen Avrupa’da yüksek hızlı bir demiryolu hizmetidir.
- Sapsan – Rusya : Azamî çalışma hızı – 250 km/s. Hız rekoru: 290 km/s. – Sapsan, Siemens tarafından Rusya Demiryolları için geliştirilen Siemens Velaro temelli bir yüksek hızlı EMU tren ailesidir. Trenler, Aralık 2009 tarihinde Moskova-Sankt Petersburg demiryolunda çalışıyor.
- Pendolino (PKP) – Polonya : Azamî çalışma hızı – 200 km/s. Hız rekoru: 291 km/s. –
- Thalys – Fransa : Azamî çalışma hızı – 200 km/s. Hız rekoru: 291 km/s. – Thalys, aslen Paris ve Brüksel arasındaki LGV Nord yüksek hızlı hattının etrafında inşa edilmiş bir Fransız-Belçika yüksek hızlı tren operatörüdür. Bu parça Paris, Brüksel veya Amsterdam’dan Lille’ye, Kanal Tüneli’nden Londra’ya giden ve Fransa’daki yerel TGV trenleriyle Eurostar trenleriyle paylaşılıyor.
- TSHR – Tayvan : Azamî çalışma hızı – 300 km/s. Hız rekoru: 300 km/s.
- SJ – İsveç : Azamî çalışma hızı – 200 km/s. Hız rekoru: 303 km/s.
- YHT – Türkiye : Azamî çalışma hızı – 250 km/s. Hız rekoru: 303 km/s.
- Italo – İtalya : Azamî çalışma hızı – 300 km/s.Hız rekoru: 362 km/s.
- ICE – Almanya / Belçika : Azamî çalışma hızı – 320 km/s.Hız rekoru: 368 km/s.
- Frecciarossa 1000 – İtalya : Azamî çalışma hızı – 300 km/s. Hız rekoru: 400 km/s.
- AVE – İspanya : Azamî çalışma hızı – 320 km/s. Hız rekoru: 404 km/s.
- KTX – Güney Kore : Azamî çalışma hızı – 300 km/s. Hız rekoru: 421 km/s.
- Şanghay Maglev – Çin : Azamî çalışma hızı – 350 km/s. Hız rekoru: 501 km/s.
- TGV – Fransa : Azamî çalışma hızı – 320 km/s. Hız rekoru: 575 km/s.
- SCMaglev – Japonya : Azamî çalışma hızı: 320 km/s. Hız rekoru: 603 km/s.
