Bozankaya Group raylı sistemlerde önemli çalışmalara imza atıyor :Toplu taşıma ve enerji alanında dünya çapında projeler üreten Bozankaya Group, özellikle raylı sistemlerde önemli çalışmalara imza atıyor. Bugüne dek sadece Avrupa ve Amerika kıtası için 1400ün üzerinde raylı sistem aracı için gövde üreten Bozankaya A.Ş. Genel Müdürü Aytunç Günay; “Bozankaya olarak amacımız; gerek tekerlekli, gerekse raylı sistem araçları için global bir araç üreticisi olmaktır” diyor.
Bozankaya Grup, otobüs ve raylı sistem araçlarının oluşumu için gereken tüm halkaları kendi içinde barındıran güçlü yapısıyla dünyanın birçok yerinde adından söz ettiriyor. Bozankaya A.Ş. Genel Müdürü Aytunç Günay; “Biz yüksek teknoloji geliştiriyor, ilk yatırım ve işletme maliyeti düşük araçlar tasarlıyoruz” diyor. İlk faaliyetlerine Almanyada başlamış olmanın bünyelerine kattığı disiplin ve teknolojik gücü yerli üretimle destekleyerek ülkemize katkı sağlamayı hedefleyen Bozankaya, elektrikli otobüs ile trambus araçlarımızın lansmanını yapmak ve akabinde tramvay seri üretimine geçmeyi, 2016da da Ankara’da kurulmakta olan yeni fabrikalarında yüzde 60 yerlilik oranına sahip metro aracını üretmeye başlayamayı hedefliyor.
Öncelikle kısaca firmanızın yapılanması hakkında bizleri bilgilendirir misiniz?
Almanya‘da 1989 yılında bir Ar-Ge şirketi olarak kurulan “Bozankaya”, 1997 yılında Salzgitter’deki dünyaca ünlü bir otobüs üreticisi için şase ve gövde üretimine başlamıştır. 2003’te Ankara’da Bozankaya A.Ş. ve Graepel Bozankaya şirketleri kurulmuş, 2005’te ise yine dünyaca ünlü bir marka ile partner olarak Raylı Sistemleri Metro Projesi için Sacramento – Amerika’da faaliyete geçmiştir. 2007 yılında Enerji alanında yatırım yapan ve HES projeleri oluşturan Bozankaya Grubu, 2010 yılında kendi otobüsünü tasarlayıp üretmek amacıyla TCV’yi kurmuştur.
2013 Eylül ayında Avrupa’nın en yüksek teknolojili Solar Panel üreticisi olan ve 1993 yılında kurulmuş olan Alfa-Solar firmasını bünyesine dahil eden Bozankaya Grubu, Toplu Taşımacılık ve Enerji sektöründe dünya çapında projeler üreten bir teknoloji merkezi haline gelmiştir. Bozankaya, 1989’dan bugüne; Stadler, Siemens, Mercedes, Vossloh, Lely, Luxfer-Dynatek gibi dünya lideri olan birçok markanın çözüm ortağı ve partneridir.
Üç kıtada faaliyetlerini yürüten Bozankaya’nın en büyük gücü, otobüs ve raylı sistem araçlarının oluşumu gereken tüm halkaları kendi içinde barındırmasıdır. Kalite anlayışımızı , disiplinimizi, en ileri teknoloji ile birleştiriyor ve başarıdan asla taviz vermiyoruz. Bu sayede Dünya çapındaki şirketler ile ortak projelere imza atabiliyor ve vazgeçilmez bir partner haline geliyoruz. Bozankaya olarak amacımız, gerek tekerlekli, gerekse raylı sistem araçları için global bir araç üreticisi olmak.
Raylı Sistemler sektörüne sunduğunuz en yeni ürün veya hizmetiniz hakkında detaylı bilgi alabilir miyiz?
Raylı sistem araçlarında gövde ve şasinin önemi, lastik tekerlekli bir araca göre kat kat daha yüksektir. Raylı sistem araçlarda sönümlenemeyen pek çok titreşim ve demir tekerlek-ray ilişkisinden doğan ilave titreşimler, araca düzenli olarak etkiyen G kuvvetleri, raylı sistem araçlarında ciddi mühendislik çalışmaları ve kaliteli üretim gerektirmektedir. Bu sayede Bozankaya olarak bugüne dek sadece Avrupa ve Amerika kıtası için 1400’ün üzerinde raylı sistem aracı için gövde ürettik. Çeşitli şehirler için yapılan projelerde ise sadece üretimsel değil, mühendislik açısından da araçların tasarımında ciddi katkılar sağladık.
Raylı Sistemler konusunda eşzamanlı olarak yürüyen aktüel işlerimize baktığımızda Bozankaya GMBH; Üç büyük Alman raylı sistem araç üreticisine tramvay, metro gövdesi üretmekte, akülü tramvay projemiz için akü ve akü yönetim sistemi geliştirmektedir.
Bozankaya A.Ş; Tübitak destekli olarak Bogi, yüzde100 alçak tabanlı tramvay projesi ve ilk Türk Metro aracının Ar-Ge& Prototip çalışmalarını yürütmekte, Skoda Transportation’a Konya Tramvay Projesi için ‘Yürütücü Ortak’ olarak destek vermekte, İstanbul’da çalışacak yerli tramvay için gövde üretimi yapmakta, Ankaray araç tamir ve bakımlarına destek olmakta, ARUS ile birlikte Türkiye’deki Raylı Sistem sektörünün gelişimine katkı sunmaya çalışmakta, Türkiye’deki araç ihalelerine hazırlanmaktadır.
Raylı Sistemler, özellikle 10 yılda ülkemizde ağırlığını arttırdı, büyük projeler birbirini izliyor. Böyle önemli bir alanda hizmet veriyor olmanın artı ve eksi yanları size göre nelerdir?
İstanbul, Konya, Ankara, İzmir, Bursa başta olmak üzere birçok şehir, 90lı yılların başından itibaren raylı ulaşım sistemleri tesis ederek kullanmaya başladı. Bu projelerde raylı sistem araçları maalesef çok büyük bütçeler karşılığında ithal edildi ve halen ithal edilmektedir. Şehirlerimizin binlerce kilometre raylı ulaşım sistem ağlarına ve yine binlerce adet raylı sistem aracına ihtiyacı var.
İstihdam boyutuyla ele aldığımızda, global bir üreticinin ortalama 70 bin çalışanı olduğu aklınıza gelir miydi?
Maddi boyutu açısından; istasyonda gördüğünüz 5 modüllü bir tramvayın minimum 4 Milyon TL’ye satın alındığını ve 2023’e kadar 5 bin araç ihtiyacı olduğunu düşünürsek, ülke ekonomisine sağlayabileceği katkının boyutu hakkında bir fikir verebilir sanırım. Türkiye’nin elinde 2023’e kadar değerlendirebileceği çok büyük bir potansiyel var. Bu potansiyeli iyi kullanmanın, ülkemize ciddi bir istihdam ve kaynak sağlayacağını düşünüyoruz. Biz ülkemizdeki bu ihtiyacı görerek yola çıktık ve tamamıyla Türk mühendislerden oluşan bir ekip ile yüzde 100 alçak tabanlı, çift yönlü, 33 metrelik 5 modüllü tramvayın ve bogi’nin tasarımını bitirdik ve sonunda üretime hazır hale getirdik. Uluslararası standartlara uygun bu tramvay, şehirlerimizin ulaşım problemlerine çözüm olacak. Bu projemiz sayesinde Avrupa’dan ithal edilen ulaşım araçlarına kıyasla kalite seviyesi yüksek ve mali açıdan daha avantajlı bir yerli üretim ulaşım aracı sunuyoruz.
Sizi sektördeki muadillerinizden farklı kılan, tercih edilmenizi sağlayan özellikleriniz nelerdir? Ürünleriniz kullanıldığı alanlara ne gibi artı değer sağlıyor?
Gerek lastik tekerlekli, gerekse raylı sistem araçlarındaki en büyük farkımız, grup şirketlerimizden aldığımız teknolojik ve üretimsel desteklerdir. Biz yüksek teknoloji geliştiriyor, ilk yatırım ve işletme maliyeti düşük araçlar tasarlıyoruz. Ayrıca bağımsız bir grup olarak, ağırlıklı Türk tasarımcılar ve mühendisler olmak üzere dünya çapında profesyonel bir ekiple çalışıyoruz.
Güvenlik konusundaki hassasiyetimiz doğrultusunda gerekli teknolojileri ise dünyanın en gelişmiş merkezlerinden alıp, modern toplu taşıma araçlarına uyarlıyoruz. Projelerimizde yüksek kaliteden ödün vermeden, daha ekonomik ve daha modern, uygulama yapılacak şehir için en uygun toplu taşımacılığı hedefleyerek değer katıyoruz. Raylı sistemin merkezi olan Almanya’da faaliyetlerimize başlamış olmamız nedeniyle edindiğimiz disiplin ve bilgi birikimi ülkemizde yerli üretimle perçinleyerek sağlayabileceğimiz katkı da bizi muadillerimizden ayıran ve artı sağlayabileceğimiz bir diğer özelliğimizdir.
Raylı Sistemler sektöründe yaşanan zorluklar nelerdir? Bu zorlukların aşılması için devlet kanalında ve firmalar özelinde ne gibi atılımlar yapılmalı?
Almanya’da 1990’lı yıllarda bir Türk şirketinin var olabilmesi ve böylesine işler yapabilir hale gelmesinin ne denli zor olabileceğini tahmin edebilirsiniz. Ancak Avrupa’da işinizi doğru yaptığınızda bir yerlere gelebilmeniz mümkündür. Bozankaya olarak üzerine basarak belirttiğimiz bir şey var; “Tecrübemizi ülkemize sunabileceğimiz, çözüm ortağı olabileceğimiz her fırsat bizim için bir onur olacaktır.” Bu kar odaklı olmayan, tamamen ülke ekonomisini ve istihdamı düşünerek yaptığımız bir çağrıdır. Özellikle raylı sistem konusunda Bozankaya’nın direk veya dolaylı olarak Türkiye’ye katabileceği çok şey olduğunu göstermeye çalışıyoruz.
Devletimizin ve özellikle mahalli idarelerin bize ve yeni yeni bir şeyler yapmaya çalışan tüm yerli üreticilere özellikle ihalelerde fırsat vermeleri, henüz Türkiye’de bu tip araçların üretilmemiş olması nedeniyle bazı yeterlilik kriterlerini başlangıç için teşvik edici bir şekilde esnetmeleri, Türk Raylı Sistem Sanayisi için büyük önem arz etmektedir.
Araç maliyetlerinin çok yüksek olduğu göz önüne alındığında, cari açığımızın kapatılması ve ülke ekonomisinin kalkınması adına ihalelerde yerlilik oranlarının konulması sektörün gelişimine de ciddi anlamda katkı sağlayacaktır.
Sadece bir şehrimizde yapılan bir metro ihalesi bedelinin yaklaşık 390 milyon dolar olduğu ve ihaleyi yabancı bir şirket kazanmış olmasına rağmen, ihale şartnamesindeki yüzde 51 yerlilik oranı sayesinde, 195 milyon doların ülke ekonomisine sağlayacağı katkının boyutunu vurgulamak dahi; konuyu en güzel şekilde özetlemektedir.
Bir de bu araçları herhangi bir yerli bir şirketin yüzde 60 yerlilik oranıyla üreteceğini, toplam araç bedelinin en az yüzde 30’unun işçiliğe harcandığını ve tüm bunların yaratacağı istihdamı düşünürseniz, raylı sistem sektörünün, devletimiz ve ekonomimiz açısından önemini izah etmiş olabiliriz.
Türkiye’de raylı sistemler alanında kullanılan ürünler teknolojik açıdan yeterli donanıma sahip mi? Siz firmanız özelinde ne tür Ar-Ge çalışmalarıyla hizmet kalitenizi yukarı çekiyorsunuz?
Türkiye’de şehrin veya bölgenin vizyonuna, ihtiyacına göre raylı sistem araçlarının teknolojisi endeksli olmaktadır. Çağımızda İstanbul dünya şehri, Türkiye ise dünyada önde gelen ülkeler arasında yer almaktadır. Bu nedenle artık sürücüsüz metro-tramvaylar, şehirlerarası hızlı trenler devreye girmektedir. Yeni yapılan atılımlar ile İstanbul-İzmir-Ankara-Konya’yı hızlı tren sistemleriyle birbirine bağlama çalışmaları tamamlanmak üzeredir. Bugün Japonya’da veya Viyana’da dahi 30 yıllık tramvaylar görebileceğiniz gibi, son teknoloji hızlı tren ya da tramvay görmeniz de mümkündür. Aynı durum Türkiye için de geçerlidir.
Araç teknolojisi açısından Türkiye’nin dünyanın diğer gelişmiş ülkelerinden bir farkı kalmamıştır. Biz sadece raylı sistemin gerek yolcu, gerekse yük taşımacılığının kullanım oranı olarak biraz geriden gelmekte olduğunu; ancak bu farkın raylı sisteme gereken önemi vermeye başladığımız için çok kısa sürede kapanacağını düşünmekteyiz. Bunu da metro-tramvay gibi ağlara ait haritalar gayet net dile getirmektedir.
Yabancı ülkelerde raylı sistem alt yapıları çok daha öncelerden yapıldığı için, Türkiye’de bu yapıları sonradan kurmak Belediyelerimizi finansal olarak zorlamaktadır. Raylı sistem araçlarının elektrik enerjisi almak için kullanmak zorunda kaldığı katener sistemini, her yere tesis etmek bazen şehrin tarihi dokusu nedeniyle mümkün olamamaktadır. Bozankaya bu nedenle katener hattı olmadan da çalışabilen Tramvay teknolojisi geliştirmiştir. Gerek elektrikli otobüs, gerek trambuste kullandığımız bu teknoloji tramvay-metro için de ciddi bir çözüm olacaktır.
Türkiye’nin bol güneşli bir ülke olduğu ve raylı sistem araçlarının da elektrikle çalıştığı düşünüldüğünde ise Bozankaya, istasyonlara veya hatlara adapte edilecek solar paneller ile elektrik elde ederek; bu araçların işletme maliyetlerini düşürücü çözümler de geliştirmiştir.
Şirketiniz özelinde 2013 yılı değerlendirmesini ve 2014 hedeflerinizi alabilir miyiz?
2013 yılı Bozankaya için; CNG otobüsten – 25 metrelik trambuse kadar; Alçak Tabanlı Tramvay’dan – kendi geliştirdiğimiz aküler ile 250 km giden elektrikli otobüse kadar değişen bir skalada, pek çok projenin tasarlandığı ve deneme aşamasına gelindiği bir Ar-Ge yılı olmuştur.
2013’te yaptığımız Ar-Ge çalışmalarının meyvelerini, 2014-2016’da araçlarımızı realize ederek ve pazara sunarak toplamayı hedefliyoruz.
2014’te Bozankaya sınıfının en ekonomik, dayanıklı ve kaliteli toplu taşıma araçlarını üreten Grup olma hedefindedir. 2014’teki Busworld & Eurasia Rail gibi fuarlarda elektrikli otobüs ile trambus araçlarımızın lansmanını yapacak ve akabinde Tramvay seri üretimine geçeceğiz.
2016 yılında Bozankaya, Ankara’da kurulmakta olan yeni fabrikamızda yüzde60 yerlilik oranına sahip Metro aracını üretmeye başlayacaktır.
Son olarak; taşıma sistemlerinde gelecek öngörünüz nedir? Hangi sistem daha ekonomik, çevreci ve trafiği rahatlatıcı çözümler sunmaktadır?
Toplu taşıma ile ilgili araç üreten bir Grup olarak her ihtiyaca göre çözüm geliştirebilmek ana felsefemizdir. Bu bağlamda Bozankaya, toplu ulaşım sistemleri üzerinde kendi bünyesindeki ulaşım planlamacıları ile birlikte şehre özel çalışmalar yapmakta, nasıl bir aracın o şehre daha uygun olacağını belirlemektedir.
Örneğin dizel otobüs, CNG otobüs, elektrikli otobüs, troleybüs, tramvay ve metro gibi araçların hangisinin o şehir yada güzergaha uygun olacağını belirlemek için pek çok kriter vardır. Bunların başında yolcu kapasitesi, pik saatteki durum, olası durak mesafeleri, ilk yatırım maliyeti, işletme maliyeti vb. önemli etkenler yer alır.
Toplu taşıma sorunlarının çözümünde İsviçre, Almanya, Avusturya vb. birçok Avrupa ülkesinde kullanılan bu araçların şehirlerimizin çevreci, hızlı ve güvenilir ulaşım sistemleri ihtiyacına cevap vereceğini ve önemli ölçüde katkı sağlayacağını düşünmekteyiz. Bu düşünceden yola çıkarak yaptığımız çalışmalar sonunda Türkiye’nin birinci, dünyanın ikinci 24,7 metre uzunluğundaki trambüsünü üretmeye başlamış bulunmaktayız. İlk olarak 10 adet Malatya Belediyesi için ürettiğimiz trambüsler raylı sistemler için iyi bir alternatif olabilecek ve raylı sistemlere entegre çalışabileceklerdir. 750 V DC ile beslenen havai hat katener sisteminden enerjisini alan trambüsler, teknoloji olarak günümüz tramvay ve metro araç teknolojisine sahip fakat lastik tekerlekli oluşundan dolayı ray ve benzeri altyapı maliyeti getirmediğinden, raylı sistemlere kıyasla daha az maliyetli ulaşım sistemleridir.
Ayrıca trambüsler’in enerji tüketim değerleri km başına dizel yakıtlı otobüslerden yüzde 65-70 oranında daha düşük ve ömür olarak bu araçların iki katı hizmet döngüsüne sahiptir. Bu açıdan elektrikli otobüs ve trambüsü, raylı sistemlere göre çok daha uygun ve kullanışlı görmekteyiz. Şehir planlamacılarımız ile bu konuda Türkiye’de yoğun faaliyet gerçekleştirmekteyiz. 2016 yılında Bozankaya, Ankara’da kurulmakta olan yeni fabrikamızda yüzde 60 yerlilik oranına sahip metro aracını üretmeye başlayacaktır.
