Türkiye Lojistik Master Planı ve Lojistik Merkezler; Lojistik Merkezler içerisinde ulusal ve uluslararası taşımacılık, lojistik ve yükün dağıtımı ile ilgili tüm faaliyetlerin birçok işletmeci tarafından gerçekleştirildiği alanlardır.
Lojistik merkezlerin yer seçim kriterlerinin ve işletme kurallarının belirlenmesi maksadıyla hazırlanmakta olan, Türkiye Lojistik Master Planı ile;
a. Atıl yatırımların önlenmesi için “Türkiye lojistik köy, merkez veya üslerin” haritasının çıkartılması ve ulaşım türleriyle optimum bağlantısının sağlanarak kombine taşımacılığın artırılması,
b. Lojistik köy, merkez veya üslerin verimli ve etkin bir şekilde çalışması için asgari coğrafi, fiziki ve işletme standartları ile kurulmalarına ilişkin usul ve esasların belirlenmesi, planlanmıştır.
Lojistik sektörümüz hızla gelişmektedir. Diğer ulaşım sistemleri ile entegre bir demiryolu hizmeti sunmak ve kombine taşımacılığı geliştirmek için lojistik merkez yapımı ile önemli sanayi ve üretim merkezlerinin demiryolu ağımıza bağlantılarının yapılmasına devam edilecektir.
Taşımacılıktan Lojistiğe Dönüşüm Programı
10. Kalkınma planında yer alan ve 25 adet Öncelikli Dönüşüm Programlarından biri olan bu programla, Türkiye’nin ihracat, büyüme ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmasında, son yıllarda hızlı bir gelişme gösteren lojistiğin büyüme potansiyelimize katkısının arttırılması ve 2016 yılında yayımlanan lojistik performans endeksinde 160 ülke arasında 34. Sırada yer alan ülkemizin 2023 yılı hedeflerine göre ilk 15 ülke arasına girmesi amaçlanmaktadır. Programın genel koordinatörlüğü Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve Bakanlığımız tarafından yapılmaktadır.
Lojistik Merkezler Kurulması Projesi ile etkin karayolu ulaşımı olan ve müşteriler tarafından tercih edilebilir kent merkezlerinin dışındaki alanlarda, ihtiyaçlara cevap verebilecek özellikte alanlar oluşturulması, teknolojik ve ekonomik gelişmelere uygun olarak, özellikle organize sanayi bölgelerine yakın ve yük potansiyeli yüksek olan bölgelerin yeniden yapılandırılmaları amaçlanmıştır.
Lojistik merkezlerin, öncelikle organize sanayi bölgeleriyle bağlantılı olarak yük taşıma potansiyelinin yoğun olduğu İstanbul (Halkalı), Kocaeli (Köseköy), Eskişehir (Hasanbey), Balıkesir (Gökköy), Kayseri (Boğazköprü), Samsun (Gelemen), Denizli (Kaklık), Mersin (Yenice), Erzurum (Palandöken), Uşak, Konya (Kayacık), İstanbul (Avrupa Yakası), Bilecik (Bozüyük), Kahramanmaraş (Türkoğlu), Mardin, Sivas, Kars, İzmir (Kemalpaşa), Şırnak (Habur), Bitlis (Tatvan) ve Karaman olmak üzere toplam 21 yerde inşa edilmesi planlanmıştır (Harita 15).
Samsun (Gelemen), Uşak, Denizli (Kaklık), İzmit (Köseköy), İstanbul (Halkalı), Eskişehir (Hasanbey), Balıkesir (Gökköy), Kahramanmaraş (Türkoğlu), Erzurum (Palandöken) işletmeye açılmıştır. Bilecik (Bozüyük), Konya (Kayacık), Kars, Mersin (Yenice), İzmir (Kemalpaşa) lojistik merkezlerinde inşaat işleri devam etmektedir. Diğer lojistik merkezlerle ilgili ihale, proje ve kamulaştırma çalışmaları da sürdürülmektedir.
Bir lojistik merkezde;
●● Konteyner yükleme boşaltma ve stok alanları,
●● Gümrüklü sahalar,
●● Müşteri ofisleri, otopark, tır parkı,
●● Bankalar, restoranlar, oteller, bakım-onarım ve yıkama tesisleri, akaryakıt istasyonları, antrepolar,
●● Tren teşkil kabul ve sevk yolları bulunmaktadır.
Türkiye Lojistik Master Planı (TLMP)
10. Kalkınma Planı 1.18 no’lu ‘’Taşımacılıktan Lojistiğe Dönüşüm Programı’’ içerisinde yer alan ‘’Türkiye Lojistik Master Planının’’ yapılması amacıyla, ülkemizin uluslararası konumunun güçlenmesi, sanayi ürünlerinin toplam maliyeti içindeki lojistik maliyet yükünün azaltılması, intermodal taşımacılığın teşvik edilmesi, karayoluna göre daha eko-nomik olan demiryolu taşıma payının artırılması, nihai ürünlerin tüketim pazarlarına ulaşım süresinin kısaltılması vb. hususlarla ilgili olarak ihtiyaçların belirlenmesine yönelik ‘’Türkiye Lojistik Master Planı’’ hazırlanması çalışmaları sürdürülmekte olup, 2018 yılı sonunda tamamlanacaktır.
Lojistik merkezlerin yer seçim kriterlerinin ve işletme kurallarının belirlenmesi maksadıyla hazırlanmakta olan, Türkiye Lojistik Master Planı ile;
●● Atıl yatırımların önlenmesi için “Türkiye lojistik köy, merkez veya üslerin” ihtiyacı ile konumlarının belirlenmesi ve ulaşım türleriyle optimum bağlantısının sağlanarak kombine taşımacılığın geliştirilmesi,
●● Lojistik köy, merkez veya üslerin verimli ve etkin bir şekilde çalışması için asgari coğrafi ve fiziki standartları ile kurulmalarına ve işletilmelerine ilişkin usul ve esasların belirlenmesi planlanmıştır.
Lojistik Mevzuatı
Türkiye Lojistik Master Planı’nın hazırlanması çalışmalarına paralel olarak Lojistik Merkez, Köy ve Üslerin Kurulumu ve Kapasitesi ile İlgili ihtiyaç duyulacak Yönetmeliklerin taslaklarını hazırlama çalışmaları devam etmektedir.
Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi Demiryolu Bağlantı Hattı ve Lojistik Merkezi
270 adet firmanın faaliyet gösterdiği Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesinin, mevcut demiryolu ağına bağlanarak günümüzde ortaya çıkan yıllık 3 milyon ton mertebesindeki yük taşımacılığı talebine hizmet vermek amacıyla planlanan 27 km. uzunluğundaki Kemalpaşa OSB Demiryolu Bağlantı Hattı İnşaatı 3 etapta 16.02.2016 tarihinde tamamlanmış olup; 17.02.2016 tarihinde TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğüne Devir Protokolü ile devredilmiştir.
İlk etapta faaliyet alanı olarak 1.315.020 m2, daha sonra genişleme alanı ile 3.000.000 m2 alana erişmesi planlanan Kemalpaşa Lojistik Merkezi’nin ilk etabı iki aşamalı olarak ihale edilmiş olup; ilk aşaması tamamlanmıştır. Halen yapımına de-vam edilmekte olan ikinci aşamasının 19.11.2018 tarihinde tamamlanması öngörülmektedir.
Lojistik merkezin işletme modelinin belirlenmesine yönelik olarak Gazi Üniversitesi ile ortak yürütülen çalışmalar neticesinde lojistik merkezin işletilmesine yönelik olarak KÖİ Modeli ön plana çıkmıştır. Bununla birlikte; Ticaret Bakanlığı ile nihai işletme ve yönetim modelinin belirlenmesine yönelik olarak koordineli olarak yürütülen çalışmalar kapsamında Ticaret Bakanlığı’nca Danışmanlık hizmet alımı gerçekleştirilmiş olup; Danışmanlık Hizmetleri işi 30.11.2018 tarihinde tamamlanmıştır.
