Covid-19 enfeksiyonunun hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından ailelerde endişelere neden olduğuna dikkat çeken Medical Park Çanakkale Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Levent Özçer, “Yapılan araştırmalar sonucunda Covid pozitif olarak doğuma gelen gebelerin yaklaşık yüzde 87,9’sinin hastalığı asemptomatik (belirtisiz) geçirdiği belirlenirken yüzde 12.1’inin ise semptomatik olabildiği gösterilmiştir” dedi.
Covid-19 enfeksiyonunun ileri yaştaki ve kronik rahatsızlığı olan bireylerde daha ağır seyrettiği bilinse de her yaş grubundan bireyde olduğu gibi gebelerde de etkili olabileceğini ifade eden Medical Park Çanakkale Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Levent Özçer, gebelerde Covid-19 enfeksiyonunun ateş, öksürük, boğaz ağrısı, kas ağrısı, yorgunluk gibi hafif semptomlardan zatürre, akut respiratuar distress sendromu, böbrek yetmezliği, çoklu organ yetmezliği gibi ileri yoğun bakım ihtiyacı doğuran ağır semptomlar şeklinde klinik belirti verebileceğini söyledi.
Covidli gebelerde ateş ve öksürük daha az
Covid geçiren gebelerde, gebe olmayan Covid hastalarına göre daha az oranda ateş, öksürük ve nefes darlığı semptomları oluştuğunu kaydeden Op. Dr. Levent Özçer, şu bilgileri paylaştı:
“Yapılan araştırmalar sonucunda Covid pozitif olarak doğuma gelen gebelerin yaklaşık yüzde 87,9’sinin asemptomatik iken yüzde 12.1’inde semptomatik olabildiği gösterilmiş. Asemptomatik vakalardaki gebelerin semptomlarının şiddeti ise gebe olmayanlarla benzer çıkmıştır. Gebelikte maternal bağışıklık sisteminin bir miktar baskılı olması, solunum mukozasında ödem, diyafram elevasyonu, oksijen tüketiminin fazla olması nedeniyle gebeler solunum yolu enfeksiyonlarına daha yatkındır fakat elimizdeki güncel verilere bakıldığında gebelerde Covid-19 enfeksiyonu normal popülasyonla karşılaştırıldığında klinik seyir açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır.”
Gerekli görülürse akciğer tomografisi çekilebilir
Burundan ya da ağız ve yutağa ait bölgelerden alınan sürüntüde ‘revers transkriptaz polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR)’ ile Covid-19 virüsünün saptanabildiğinin altını çizen Op. Dr. Levent Özçer, “Mümkünse alt solunum yollarından alınacak örneklerle virüsü saptama ihtimali daha yüksektir. ELISA ya da IgM/IgG saptayan hızlı antikor testleri gibi serolojik testler de RT-PCR dışında kullanılan tanı yöntemleridir” şeklinde konuştu.
Gebelerde akciğer bulgularını değerlendirmek için ise akciğer grafisi ve düşük doz akciğer tomografisinin gerekli görüldüğü durumlarda kullanılabileceğini söyleyen Op. Dr. Levent Özçer, her iki yöntemin de batının kurşun plakalarla korunarak gebelikte kullanılabileceğini belirtti.
Gebelerde vakaların yüzde 85’inde akut dönemde akciğer bulguları olabileceğini, ağır olmayan vakalarda tomografide herhangi bir bulguya rastlanmayabileceğini vurgulayan Op. Dr. Levent Özçer, RT-PCR testi negatif olan şüpheli vakalarda tomografideki Covid-19 enfeksiyonunu düşündüren bulguların diğer viral enfeksiyonlarda da bulunabileceği hususunun da unutulmaması gerektiğini ifade etti. Op. Dr. Özçer, Covid-19 enfeksiyonundakine benzer akciğer tomografi bulguları ile kendini gösteren hastalıklara karşı ayırıcı tanı yapılması önerisinde bulundu.
Düşük riskinin arttığı konusunda bir kanıt yok
Hastalığın çok yeni olması ve konuyla ilgili literatürün kısıtlı olması nedeniyle verilerin yetersiz olduğunu belirten Op. Dr. Levent Özçer, “Covid-19’lu gebelerde düşük ya da erken gebelik kaybının arttığına dair herhangi bir bulgu yoktur. SARS ve MERS enfeksiyonlarının da düşük ve erken gebelik kaybı gibi komplikasyonlarla ilişki içinde olmaması bu hipotezi güçlendirmektedir” şeklinde konuştu.
Bebeğin durumu müsaitse sezeryan doğum ertelenebilir
Op. Dr. Levent Özçer, sezaryen doğum planlanmış olup da Covid-19 pozitif olduğu bilinen gebelerde nasıl bir yol izlenmesi gerektiği konusunda ise şu bilgileri paylaştı:
“Bu hasta grubunda eğer anne karnındaki bebeğin durumu, doğumun geciktirilmesi için bir engel teşkil etmiyorsa ve doğum güvenli bir şekilde ertelenebiliyorsa, hastanın gerek doğum esnasında ya da sonrasında sağlık personeline gerekse yine doğum sonrası dönemde bebeğine olabilecek bulaştırıcılığı göz önünde bulundurarak doğum uygun bir zamana ertelenmelidir. Ancak belirtilen faktörler doğumun ertelenmesine izin vermiyorsa gerekli koruyucu önlemler sağlanarak doğum gerçekleştirilmelidir” dedi.
Covid hastası gebenin sancısı gelirse
Şüpheli ya da tanı almış Covid-19 gebelerin takibinin farklılık göstereceğini belirten Op. Dr. Levent Özçer, şunları söyledi:
“Şüpheli ya da olası vakalar izole odalarda, tanısı kesinleşmiş vakalar ise negatif basınçlı odalarda takip edilmelidir ve bu tedavi 3. basamak hastanelerde yapılmalıdır. Birçok sağlık kuruluşunda negatif basınçlı oda sayısı az olduğundan bu gibi durumlarda kritik olan hastalar için yoğun bakım ünitelerindeki negatif basınçlı odalar kullanılabilir. Sancı şikayeti ile başvuran şüpheli Covid durumlarında ise hasta izole odaya alınmalı ve Covid semptomlarının varlığı ve şiddeti enfeksiyon uzmanını da içerecek şekilde multidisipliner olarak değerlendirilmelidir. Bu gibi durumlarda annenin ateş ölçümü, dakika solunum sayısı, ve oksijen satürasyonu takip edilmelidir. Fetüs ise sürekli elektronik fetal monitörizasyonla takip edilmelidir. Eğer aktif doğum eylemi başlamışsa mümkünse hastanın takibi aynı izole odada devam etmelidir. Ancak takipler sırasında hastanın aktif doğum eyleminde olmadığı anlaşılırsa da hasta önerilerle eve gönderilebilir.”
Gebelik takipleri aksatılmamalı
Akut hastalık dönemindeki bir gebenin takip ve tedavisinin gebe olmayanlarla benzer olduğunun altını çizen Op. Dr. Levent Özçer, “Ancak her ne kadar bugüne kadar Covid-19’un fetüs üzerine belirgin bir etkisi gösterilmemiş olsa da, hastalığın doğal seyri ve gebelik üzerine etkileri henüz tam olarak bilinmemektedir” ifadelerini kullandı.
Op. Dr. Özçer, koronavirüs salgını boyunca gebelik takibinin hem annenin hem de çocuğun sağlığı açısından önem arz ettiğini ve gerekli önlemler alınarak kontrollerin aksatılmaması gerektiğine dikkat çekerek sözlerini noktaladı.
