Çin’in kuzeybatısındaki Shaanxi Eyaletinin başkenti Xi’an’da bulunan büyük ölçekli bir mozolenin Batı Han Hanedanı İmparatoru Wendi’ye ait olduğu belirlendi. Batı Han İmparatorluğu, MÖ 202-MS 25 yılları arasında hüküm sürdü. Jiangcun köyünde bulunan mozole, 100’den fazla antik mezar ve dış mezar çukurları ile çevrili. Bölgede 2017’den beri yürütülen kazılar neticesinde işlenmiş çanak çömlek figürleri, Tatar yayları ve resmi mühürler de dahil olmak üzere çok sayıda kalıntı ortaya çıkarılmıştır.
Türbede herhangi bir mezar höyüğü bulamayan arkeologlar, 2 ila 4,5 metre derinlikte bulunan mezar odasının girişine çıkan dört rampa olduğunu, mezar odasının 74,5 metre uzunluğunda ve 71,5 metre genişliğinde olduğunu söyledi.
Shaanxi Arkeoloji Akademisi araştırmacısı Ma Yongying, anıt mezarın yapı ve ölçek bakımından diğer iki Batı Han Hanedanlığı imparatoruna benzediğini ve tarihsel evrimlerin izlerini taşıdığını belirterek, tarihi belgelerin de arkeologların iddialarını desteklediğini belirtti.
Söylentilere göre İmparator Wendi’nin mezarı, Jiangcun köyünün hemen kuzeyinde, Fenghuangzui adlı yakın bir yerde bulunuyor. Mozolenin keşfi, Fenghuangzui’de yazıtlı eski bir taş tabletin bulunmasıyla ortaya çıkan ve uzun süredir devam eden bu söylentiye son veriyor. Kişisel adı Liu Heng olan İmparator Wendi, tutumluluğu ve yardımseverliği ile ünlüydü. 20 yıldan fazla süren yönetimi altında, nüfus bir genişleme görürken hanedanın ekonomisi gelişti.
Mozole, Ulusal Kültürel Miras İdaresi (NCHA) tarafından açıklanan üç büyük arkeolojik buluntu arasında yer alıyor. Diğer buluntular ise Henan eyaleti, Luoyang’da Tang Hanedanlığı’na (618-907) kadar uzanan bir yerleşim bölgesinin kalıntılarını içeriyor. Bu dönemde şehirler surlarla kesin olarak konut ve ticari alanlara bölünmüştü.
NCHA’ya göre 533.6 metre uzunluğunda ve 464.6 metre genişliğinde olan site, şehir planlaması konusundaki geleneksel Çin felsefesini yansıtıyor ve hanedanlık dönemindeki siyasi sistemi ve sosyal hayatı incelemek için büyük önem taşıyor.
Diğer site, Çin’in kuzeybatısındaki Gansu Eyaleti, Wuwei Şehrinde bulunan ve Tang imparatorluğunun komşu bir krallığı olan Tuyuhun’un kraliyet ailelerine ait bir mezar kompleksi.
Kompleks, şimdiye kadar keşfedilen Tuyuhun kraliyetlerinin tek iyi korunmuş mezarına sahip. Mezarda bulunan 800’ün üzerinde tekstil ve çanak çömlek figürün parçası laboratuvar yöntemleriyle korundu.
