Kadınların birçoğu menopoz döneminde hormonal, fiziksel ve duygusal sorunlar yaşayabiliyor. Bu sorunların çözümünün aslında sanıldığı kadar zor olmadığının altını çizen DoktorTakvimi.com uzmanlarından Op. Dr. Güray Ünlü, menopoz dönemini daha kaliteli geçirmek isteyen kadınlar için önemli ipuçları veriyor.
Kadınların hayatında her biri kendine has, büyük farklılıklar içeren dönemler bulunur. Gebelik, doğum gibi hepimizce bilinen zorlukların yaşandığı dönemlerin yanı sıra ergenlik ve menopoz dönemi de kadınlar için zor geçirilebilir. Olgunluğa erişim ve doğurganlığın başladığı ergenlik dönemi ile doğurganlığın bittiği menopozda döneminde, östrojen hormonunun azalmasına bağlı olarak hormonal, fiziksel ve duygusal değişimler meydana gelir. Dünya çapında menopozun ortalama yaşı 51 olduğunu ama bu yaşın coğrafyaya göre farklılıklar içerebileceğini belirten DoktorTakvimi.com uzmanlarından Op. Dr. Güray Ünlü, “Menopozda kısa ve orta vadede sıcak basmaları, yorgunluk, cilt kurulukları ve kaşıntılar, ciltte incelmeler, psikolojik değişiklikler, depresyona yatkınlık, uyku problemleri, vajinal kuruluk ve idrar problemleri gibi belirtiler, uzun vadede kardiyovasküler hastalıklar ve osteoporoz gözlenebilir” diyor. Her kadının menopozu kötü belirtilerle geçirmediğini ama yaşam kalitesini düşüren şikayetleri varsa destek alması gerektiğini hatırlatan Op. Dr. Ünlü, bu dönemde kalsiyum, protein alımının yanı sıra D, B ve K vitamini ile folik asit düzeyinin de önemli olduğunun altını çiziyor. Op. Dr. Ünlü, menopoz döneminde görülen şikayetleri ve çözüm yollarını şöyle sıralıyor.
Cilt değişiklikleri
Östrojen eksikliğinde ciltte incelme oluşur, kolajen içeriği azalır. Bunun sonucunda deride gevşeme, incelme, damarların belirgin hale gelmesi, yaraların güç iyileşmesi ve morluklar görülebilir. Bu sorunun çözümü için cilt nemlendiren kremler, kolajen destekleri kullanabilirsiniz.
Sıcak basması
Vazomotor belirtiler menopozlu kadınların çoğunda gözlenir. Aniden kaynar su dökülmüş gibi tarif edilen 1-2 dakika sürüp geçen bir belirtidir. Aynı zamanda sıcağa dayanıksızlık, gece terlemeleri de artar. Aşırı yorgunluk, fazla aktivite, sigara, kafein, alkol, yağlı-baharatlı yiyecekler ve çevresel faktörlerin sıcak basmalarını arttırdığı bilinmektedir. Stres de arttırıcı olabilir. Hormon tedavisi sıcak basmalarını çabucak azaltır, çok az hastada hormona rağmen sıcak basmaları devam eder. Düzenli fiziksel egzersiz, menopozal dönemdeki şikayetleri azaltmaktadır. Yapılan bir araştırmada, ağır fiziksel egzersizin menopoz üzerine az etkili olduğu; bunun yanında bahçede ve boş zamanlarda, işyerinde veya bir şey taşırken yapılan hafif fiziksel egzersizin ise menopoz semptomlarında daha etkili olduğu görülmüştür. Düzenli egzersiz yapanlar, kendilerini daha iyi hissetmiş, şikayetlerinin şiddeti ve sıklığı azalmıştır. Yapılan çalışmalara göre akupunkturun da sıcak basmalarında azalma sağladığı görülmüştür. Bunun yanı sıra gevşeme tekniklerinin kullanılması da sıcak basmasında yararlı olabilir. Diyaframı kullanarak derin soluk alıp verme, gevşeme tekniklerinin en kolayıdır. Nefes egzersizlerinin gerginlik, depresyon, kan basıncı artışı ve sıcaklık basmasının şiddet ve sıklığının azaltılabileceği bilinmektedir.
Uykusuzluk
Uykusuzluk menopoz döneminde kadınların % 50’sini etkiler. Nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bazen gece krampları ve bacaklardaki keçeleşme nedeniyle uykusuzluk olur. Bu durumda D ve K vitamini, kalsiyum alımı fayda sağlar. Sıcak basmaları ve gece terlemeleri de uykusuzluk yapabilir. Sakinleştirici çaylar, basit sakinleştirici ilaçlar, ılık duş önerilir. Yapılan birçok çalışmada, yoganın sıcak basması, uykusuzluk ve yaşam kalitesini artırmaya yönelik olumlu etkileri saptanmıştır. Bir başka çalışmada, uyku bozukluğu olan hastalara pasif ve medikal masaj yapılmıştır. Haftada 2 kez 32 masaj seansı uygulanmış, medikal masaj uygulanan hastalarda, uyku şikayetlerinde azalma bulunmuştur
Ürogenital sorunlar
Östrojen yetersizliğinde, vajen ve idrar çıkış bölgesi epitelinde incelmeler gözlenir. Bu durum cinsel ilişkide ağrı, vajinal kuruluk, idrarda yanma sık idrara çıkma, vajinal enfeksiyonlara neden olur. Hastanın yaşam uyumunu ve konforunu düşüren şikayetler olduğu için muhakkak tedavi gerektirir. Ağızdan, vajnal, krem veya yapıştırma tarzında hormonal tedaviler kullanılabilir. Vajinal prebiotiklerle vajenin direnci arttırılabilir, genital bölgenin PH’ı ile uyumlu yıkama ürünleri kullanılabilir.
Psikolojik sorunlar
Menopozdaki hormonal değişikliklerin, duygu durum ve davranışlarını etkilediği düşünülmektedir. Kadınlardaki duygu durum değişikliklerinin hormon düzeylerinin hızlı değiştiği doğum sonrası dönemler ile menopoz dönemlerinde çok olduğu bilinmektedir. Kendini çökkün, üzgün hissetme, isteksizlik, sinirlilik, gerginlik, çabuk öfkelenme, huzursuzluk, panik, performansta azalma, unutkanlık, dikkat bozukluğu görülebilir. Yapılan çalışmalar, yoganın stresi, kalp hızını ve kan basıncını azalttığı ve sağlığı olumlu etkilediğini göstermektedir. Egzersiz de faydalıdır. Ayrıca bu sorunların önüne geçmek için sakinleştirici çaylar, sakinleştirici basit tedaviler, gerekli olursa depresyon tedavisi de kullanılır.
Osteoporoz
Menopoz döneminde over fonksiyonlarının durması ve ostrojen yapımının kesilmesi, yaşla bağlantılı olarak kemik kaybını hızlandırır ve osteoporozun şiddetini arttırır. Menopozdaki kemik kaybının az olması gençlik yıllarındaki kemik kütlesi ile orantılıdır. Kemik erimesini arttıran obezite, ek hormonal hastalıklar, hareketsizlik, D vitamin eksikliği, kronik hastalıklar gibi başka faktörler de olabilir. D vitamin,K vitamin, kalsiyum içeren ilaçların kullanımı gerekebilir. A vitaminin kemik gücünü artırdığı, kanser riskini azalttığı, menopozal dönemde felci azalttığı gibi bilgiler vardır. Yine prebiyotik alımının kalsiyum emilimi ve kemik mineralizasyonu üzerine yararlı etkileri olduğu bildirilmiştir.
