Teknolojinin gelişmesiyle birlikte koruyucu hekimlik ve hastalıkların tedavisi kolaylaşmıştır. Ayrıca, sağlıklı beslenme konusunda farkındalık da artmıştır. Bu durum ortalama yaşam süresini tüm dünyada arttırmaktadır. İnsanların çoğu yaşlılık dönemini çok daha uzun geçirmektedir. Aynı durum hastalıklar için de geçerlidir. Eskiden tedavinin mümkün olmadığı hastalıklar artık tedavi edilebilir duruma gelmiştir. Hastalar tedavi ve bakım süreçlerine hastanede devam edebildiği gibi evde de devam edebilmektedir. Geçici veya kalıcı şekilde yatağa veya tekerlekli sandalyeye bağımlı olma durumu söz konusu olabilir. Bazı hastalar bu süreçte refakatçiye ihtiyaç duyabilir. Hastada kalıcı hasarlar söz konusuysa, bakıma daha çok ihtiyaç duyarlar. Bakım sürecinin en önemli parçası hasta temizliğidir. Bunun için özel olarak üretilmiş medikal ürünler mevcuttur. Bu ürünler hastanın mahremiyeti gözetilerek kullanılmalıdır. Hastanın öz bakımının yapılması hem sağlık açısından hem de psikolojik açıdan çok önemlidir.
Geçici veya kalıcı süreyle yatağa veya tekerlekli sandalyeye bağımlı kişilerde bası yaraları söz konusu olabilir. Ayrıca farklı deri hastalıkları da oluşabilir. Böyle durumlarda yaraların ilerlememesi ve hızlı iyileşmesi için hem yara bakımın itinayla yapılması hem de hastanın vücut temizliğine azami derecede özen gösterilmesi gerekir. Aksi halde yaralar hızla gelişir ve enfeksiyon kapabilir. Bu da hastanın hayatını riske sokabilir.
Yara bakım süreci çok masraflıdır. O nedenle, yara oluşmadan önce gerekli tedbirlerin alınması gerekir. Kaliteli bir havalı yatak ya da havalı minder kullanılmalıdır. Dokulardaki basıyı azaltmak için hastaya düzenli olarak pozisyon verilmelidir. Ayrıca, hastanın vücut temizliği aksatılmadan yapılmalıdır.
Hareketleri kısıtlı olan hastaların bakımlarının yapılması çok zordur. Bu kişilerde kas ve kemik dokusunda azalma oluşabilir. Hasta, kaslarını yeteri kadar kullanamadığı için temizleme esnasında refakatçi tarafından hareket ettirilmesi gerekir. Bu da refakatçinin yorulmasına neden olur. Hasta bakan kişiler dikkatli davranmazsa, kas ve eklem sorunlarının yanında sırt ve bel ağrıları da yaşayabilmektedirler.
Hastanın ihtiyaçları önceden belirlenerek uygun medikal ürünler tedarik edilmeli ve hastanın temizliği bu ürünlerle yapılmalıdır. Böylece hem hastanın ihtiyaçları karşılanmış hem de refakatçinin sağlığı korunmuş olur. Ürün tedarik ederken bir uzmandan yardım almak hem gereksiz masrafın önüne geçer hem de doğru ürünlerin tercih edilmesini sağlar.
Vücutta oluşabilecek bası yaraları için hastaya uygun havalı yataklar tercih edilmelidir. Koruma özelliği en üst düzey olan ise pozisyon veren boru tipi havalı yataktır. Deride kızarıklık ve sonrasında yara oluşmaması için bariyer krem ve cilt koruma köpüğü ile koruma sağlanabilir. Özellikle banyodan sonra hastanın vücuduna organik yağlarla masaj yaparak kan akışı hızlandırılabilir. Bunun için özel olarak üretilmiş titreşimli masaj aletleri de kullanılabilir. Vücutta açık yaralar söz konusuysa tedavisi için modern yara bakım ürünleri tercih edilebilir. Özel olarak üretilmiş yara dezenfektanları ile yaralar temizlenebilir. Sonrasında iyileştirici özellikli yara örtüleriyle üzeri kapatılarak tedavi sağlanabilir. Düzenli olarak yapılan pansumanlar ile iyileşme hızlandırılabilir. Pansuman ve cilt bakımı için hidrofil gazlı bez ve pamuk kullanılabilir.
Hareketleri kısıtlı olan hastalar kendi öz bakımlarını yapamazlar. Bunun için bir başkasının yardımına ihtiyaç duyarlar. Refakatçi, hastanın ihtiyaçlarını sürekli olarak sağlamalıdır. Bunlardan bir tanesi de ağız bakımıdır. Ağız bakımı hem ferahlık hem de sağlık açısından çok önemlidir. Hasta kısmen hareket edebiliyorsa ve dişlerini fırçalaması mümkünse bu işlemin doğal diş macunu ile yapılması daha iyi olur. Diş fırçalama esnasında hastanın boğulma riski göz önünde bulundurulmalıdır. Fırçalama işlemi mümkün değilse, hastalar için özel olarak üretilen hem diş hem de ağız temizliğini sağlayan ağız bakım setleri kullanılabilir. Bunların içeriğindeki solüsyonlar dişlerin ve dudakların temizlenmesini ve nemlenmesini sağlar. Ayrıca hastaya ferahlık verir. Set içindeki bakım çubukları tükendiğinde yedekleri tedarik edilebilir. Böylece yeni set almadan kullanıma devam edilebilir.
İster yatağa bağımlı olsun isterse tekerlekli sandalyeye hastaların en önemli gereksinimlerinden biri de tuvalet ihtiyacıdır. Eğer hasta uygun şekilde hareket edebiliyorsa lazımlık, ördek veya sürgü gibi malzemelerle ihtiyacını giderebilir. Ördek adı verilen ürünün birkaç çeşidi vardır. Plastik ördek ve karton ördek dışında emici ördek adı verilen kullanışlı ürünler mevcuttur. Hasta hareket edemiyorsa idrar kateteri ve idrar torbası tercih edilebilir. Erkek veya kadın olmasına göre farklı tasarımda kateterler mevcuttur. Ayrıca musluklu ve musluksuz olmak üzere 2 çeşit idrar torbası vardır. Erkek hastalarda vücut içine giren kateter dışında prezervatifli idrar kateteri de kullanılabilir.
Manuel veya motorlu hasta taşıma liftleri vardır. Bu cihazlar yatan veya oturan hastayı olduğu yerden kolayca kaldırmayı sağlar. Tekerlekleri sayesinde hastanın transferini mümkün hale getirir. Tuvalet ve banyo amaçlı taşıma bezleri kullanılarak hastanın ihtiyaçları cihaz üzerindeyken giderilebilir.
Hastanın fiziksel durumu uygunsa lazımlıklı hasta karyolası veya lazımlıklı tekerlekli sandalye kullanabilir. Bu ürünlerin orta kısmı deliktir ve deliğe tekabül eden bölümde lazımlık mevcuttur. Hasta yattığı veya oturduğu yerden tuvalet ihtiyacını giderebilir. Lazımlıklı hasta karyolası kullanabilmesi mümkün olmayan hastalar içinse hasta bezi veya yıkanabilir PVC hasta külodu tercih edilebilir. Yatağı korumak için yatak koruyucu örtü ve alez adı verilen ürünler kullanılabilir.
Son yıllarda yatalak hastalar için üretilmiş hasta altı temizleme robotları kullanılmaktadır. Bu cihazlar tam otomatik olarak çalışır. Hastanın tuvalet ihtiyacını tespit eder, sonrasında en uygun temizlik modu ile yıkama ve kurulama yapar. İdrar ve gaita boşaltımını otomatik olarak algılar ve temizleme işlemini başlatır. Temizleme süresi, yıkama ve kurulama dahil 4-5 dakika civarıdır. Su haznesi alt limiti, atık haznesi üst limiti, yıkama suyu aşırı sıcaklığı, aşırı kurutma sıcaklığı, arıza, sızıntı ve taşma alarmları ile güvenli bir şekilde kullanılır. Bu cihazlarda yıkama suyu sıcaklığı, yıkama süresi, kurulama sıcaklığı ve kurulama süresi ayarlanabilir.
Perine temizleme mendili, vücut temizleme mendili, vücut temizleme süngeri, hijyenik banyo lifi, ıslak mendil ve saç temizleme bonesi gibi medikal ürünler hastanın vücut temizliğinde kullanılabilir. Vücut temizleme süngerinin eldiven tasarımında olanları mevcuttur. Refakatçi bunu eldiven gibi giyerek hastanın vücudunu kolayca temizleyebilir. Saç temizleme bonesi ise sıcak suda veya mikrodalga fırında ısıtılarak hastanın saç temizliğinde kullanılabilir. Her saç tipine uygundur. Hijyenik banyo lifi ise az bir miktar suyla köpürtülerek kullanılabilir. Banyo ferahlığı sağlar.
Bazı tekerlekli sandalyeler ise suya dayanıklı şekilde banyo amaçlı olarak üretilmiştir. Bu sayede hastaya, tekerlekli sandalye üzerinde banyo yaptırılabilir. Ayrıca, çocuklar için özel olarak tasarlanmış şezlong benzeri suya dayanıklı banyo sandalyeleri de mevcuttur.
Yatak içi banyo ürünleri sayesinde hastayı yataktan kaldırmadan kolayca yıkamak mümkündür. Bu ürünlerle, yatak içinde bol su ile banyo mümkün olmaktadır. Hasta yıkama çarşafı, hasta yıkama seti, hasta yıkama havuzu, saç yıkama havuzu ve saç yıkama tepsisi gibi ürünler hastanın banyo yapabilmesini sağlar.
Saç yıkama havuzu hastaların yatarken veya otururken saçlarının yıkanmasına olanak tanır. Bunlar, yıkama sırasında suyun dışarı taşmaması için çift bölmeli özel şişirme tasarımına sahiptir. Hasta yıkama havuzu ise hareket etme sıkıntısı çeken veya yatağa bağımlı kişilerin banyo yapabilmesini sağlayan bir üründür. Beraberinde verilen elektrikli pompası ile havuz ünitesi hastanın altındayken şişirilebilir. Bu işlem yaklaşık 5 dakika sürer. Elektrikli pompa söndürme işlemini de yapar. Yıkama havuzunun içinde başı yukarıda tutan şişme yastık mevcuttur. Uzun bağlantı borusu ve yıkama ünitesi sayesinde hasta kolaylıkla yıkanabilir. Üründe bulunan boşaltma mekanizması ile havuz içine dolan kirli su tahliye edilebilir.
Hastaların cildi normale göre daha hassas olur. Cilt üzerinde oluşabilecek tahrişi önlemek için kullanılan sabun ve şampuan gibi ürünlerin doğal olmasına dikkat edilmelidir. Olabildiğince organik ürünler kullanılmalıdır ve bol suyla durulanmalıdır. Banyo sonrasında vücuda nemlendirici krem ve pudra gibi malzemeler uygulanmalıdır. Hastanın vücudunda açık yara varsa su geçirmez banyo bantları ile üstü kapatılarak banyo yaptırılabilir.
Oda temizliğinde ise kalıntı bırakmayan ve kimyasal olmayan organik temizleyiciler kullanılmalıdır. Bu sayede alerjik reaksiyonlar ve solunum yolu tahrişi önlenebilir. Ortama uygun hava temizleyici cihaz tercih ederek hem hastanın hem de refakatçilerin enfeksiyon riski azaltılabilir.
Hastanın kullanmak zorunda olduğu cihazların bakımı ve temizliği de takip edilmelidir. Ateş ölçer (termometre) tercih ederken ortamın, yüzeyin ve sıvının sıcaklığını ölçme özelliği olan cihazlar tedarik edilmelidir. Böylece tek cihazla birçok ihtiyaç giderilebilir. Ayrıca odanın nem ve sıcaklık dengesini kontrol edebilmek için nem-sıcaklık ölçer (termo-higrometre) tedarik edilebilir.
Hasta kontrolsüz bir şekilde hareket ediyorsa ve bakım uygulamalarını engelliyorsa el-ayak sabitleme bandı ile hastayı hareketsiz hale getirmek mümkündür. Refakatçilerin hem kendini hem de hastayı korumak için kullanabileceği birkaç medikal malzeme de vardır. Bunlar, cerrahi maske, yüz koruyucu siperlik, eldiven, önlük ve saç bonesi gibi kolay bulunabilen ürünlerdir.
