Eskişehir’de URAYSİM tartışması sürüyor. Konu hakkında Adaletin Hukuku ve Parlamenter Demokrasi İdeali Platformu (AHPADİ) Dönem Sözcüsü Av. Mehmet Ektaş’tan bir açıklama geldi. Ektaş, projenin bu haliyle uygulanmasının kamu yararına uygun olmadığını dile getirdi.
Ektaş’ın açıklaması şöyle: “Pandemi, Ukrayna – Rusya örneğinde gördüğümüz savaş sonuçları, artan nüfus, uzayan ortalama yaşam süresi, yapılaşma nedeniyle daralan ekilebilir arazi miktarı, sürekli ekilmekten yorgun düşen verimsizleşen topraklar, iklim değişikliği, vahşi sulama, tuzlanma.
Her geçen gün tarım ve gıda güvenliği dünyanın önceliği oluyor. Bu duyarlılıklar üzerinden tartışılan, Alpu tarım arazileri üzerine inşa edilmesi planlanan 50 km. uzunluğunda demiryolu hattı, raylı sistemler ihtisas organize sanayi bölgesi, sevinç kömür madeni, kömürlü termik santral.
Başta Büyükşehir Belediye Başkanımız Yılmaz Büyükerşen olmak üzere, projelerin verimli topraklar üzerinde inşa edilmesine karşı çıkanlara bir yandan AK Partinin bir yandan da bir iki STK başkanının sistematik eleştirileri var. Eleştirilerin başat cümlesi ise “hizmeti engelliyorlar, Eskişehir’in gelişimine engel oluyorlar”.
Peki gerçekten öyle mi?
Karşı görüşte olanların, benim de İYİ Parti İl Başkanlığım döneminde yaptığım basın açıklamalarımda ileri sürdüğüm gerekçeler temelsiz, savlar ve öngörüler soyut, kaygılar yersiz mi?
Bunun cevabı ortaya çıktı
URAYSİM Test yollarının geçeceği arazide yapılan kamulaştırma kararının iptali ile karar verilinceye kadar yürütmenin durdurulması istemiyle Eskişehir Büyükşehir Belediyesi tarafından açılan davada, Eskişehir 1. İdare Mahkemesi tarafından belirlenen alanlarında uzman 7 Bilirkişi tarafından hazırlanan rapor dosyasına geldi.
Raporda, özellikle öne çıkan tespitler şunlar:
- “Raylı Sistemler Araştırma Merkezi” projesinin test yollarının inşaası için belirlenen alana yönelik 1/100.000 ölçekli Eskişehir Çevre Düzeni Planında ve 1/5000 Nazım İmar Planında değişiklik yapılmamıştır.
- Test yollarının geçeceği arazinin bir bölümü büyük ova statüsü içinde kalan bölgedir. Öncelikle bu alanlara yönelik 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu kapsamında tarım dışı amaçlı kullanım izni verilmesi için başvuru yapılmış ancak sonuçlanmadan yani arazinin tarım dışı amaçlı kullnım izni alınmadan kamulaştırmasına başlanılmıştır.
- Önerilen projenin ve projeye bağlı olarak ortaya çıkacak değişimlerin, Büyük Ova Koruma Alanı olarak belirlenen Alpu Ovası içinde kalması nedeniyle bölgenin en verimli tarım arazilerinin bütünlüğünün bozulacağının açıktır.
- Nitekim, benzer şekilde, T.C. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 2019/2335 Esas No ve 2019/5528 Karar nolu kararında da, Özelleştirme Kurulu’nun 22.09.2017 tarih ve 2017/89 sayılı kararı ile Elektrik Üretim A. Ş. (EÜAŞ)’ye ait taşınmazların (kömür rezerv alanı ve bu rezerv dayalı santralin ve diğer varlıkların yapılacağı alanlar) özelleştirilmesine ilişkin ihale ilanının iptaline yönelik davada, Yüksek Mahkeme “…. Sonuç olarak termik santral kurulması amacıyla dava konusu işlemle özelleştirme kapsam ve programına alınan alanın, Büyük Ova Koruma alanı olarak belirlenen Alpu Ovası içinde kalması nedeniyle bölgenin en verimli tarım arazilerinin tarımsal bütünlüğünün bozulacağı konusunda tereddüt bulunmadığı” ifade edilerek bu kararın hukuka uygun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
- Birbiriyle çatışan kamu yararlarından; Tarımsal Niteliği Korunacak Alan Kamu Yararı, test yollarının sağlayacağı kamu yararından üstündür.
- Verimli tarım alanları bir Ülkenin en önemli kaynaklarıdır. Verimli toprak kaybının neden olacağı somut tehditlere karşılık, ülke kaynaklarının korunmasından sağlanacak hayati ve stratejik kazanımlar alanın muhafazasının daha üstün bir kamu yararı içerdiği kanaatini oluşturmaktadır.
- Projenin taşkın koruma kuşağı içinde yer alıp almadığı konusunda ilgili kuruluşlardan görüş alınmamış, aktif fay hattının etkileri konusunda hesaplama yapılmamış, AFAD görüşü alınmamıştır.
- Yol inşa alanı “Büyük Kervan Yolu” kültür rotası üzerinde yer almaktadır. Proje uygulama ve kamulaştırma sahası olarak Alpu Ovası’nın kuzeyinde uzanan kıraç arazilerin tercih edilmesi; kültür varlıklarının bütünlüğünün bozulmadan korunarak gelecek nesillere aktarılması ve arkeoloji biliminin bağlayıcılığı açısından üstün kamu yararına olacaktır.
Sonuç Olarak, Projenin Bu Haliyle Uygulanması Kamu Yararına Uygun Değildir
Görüldüğü gibi bu tespitler, süreçte test yollarına getirilen tüm eleştirilerin haklı olduğunu göstermektedir.
Eleştiri sahipleri de Eskişehir’i ve Eskişehirlileri en az AK Partililer kadar ve projenin amansız savunucusu bir iki STK kadar sevmekte, Eskişehir’in geleceğini en az onlar kadar düşünmektedir. Eleştiri sahiplerini Onlardan ayıran özellik ise öngörü sahibi olmaları, projenin bu haliyle Eskişehir’e ve Ülkemize verebileceği zararları görebilmeleridir.
Görülüyor ki; Projeye göğüs germeye çabalıyanlar;
- Hukukun üstünlüğüne karşı hukuksuzluğu,
- Kamu yararına karşı kişisel yararı,
- Toplumsal faydaya karşı rantı,
- Tarıma ve gıdaya karşı demiri, betonu,
- Çevreye karşı kirliliği,
- Sağlığa karşı hastalığı,
- Cana karşı malı,
- Geleceğe karşı bugünü savunmaktadır.
Hakem, her zaman olduğu gibi Millettir.
Hukuksal değerlendirme ve kararı yargı, vicdani kararı Millet verecektir.
