Ertesi gün hapı, korunmasız cinsel ilişki sonrası hamile kalmak istemeyen ya da kullanılan doğum kontrol yöntemine bağlı risk oluşturan durumlarda kullanılabilen bir doğum kontrol hapıdır. Acil kontraseptiftir ve tek kullanımlıktır. Etkili olması için ilişkiden sonraki ilk 72 saat içinde alınmalıdır. Ertesi gün hapı yüksek düzeyde hormon içerdiğinden düzenli olarak kullanılabilecek bir doğum kontrol yöntemi değildir. Ayrıca mevcut bir hamileliği sonlandırmaz ve kürtaj hapı ile karıştırılmamalıdır.
Ertesi gün hapı, yumurtalıklar tarafından doğal olarak üretilen progesteron hormonunun bir türevi olan levonorgestrel içerir. Bu aktif bileşen yumurtaların salınımını engeller ya da geciktirir. Ayrıca spermin daha önce salınmış bir yumurtaya ulaşmasını da engeller.
Eğer ki ilişkiden hemen sonra kullanırsanız etki oranı %98, 72 saat içerisinde kullanırsanız %87’dir. Zaman geçtikçe hapın etki yüzdesi azalır. Bu sebeple olabildiğince erken kullanmaya çalışın. Eğer hamilelikten şüpheleniyorsanız, adetiniz 7 günden fazla geciktiyse, adetiniz kısa sürmüşse ve ani sancılar yaşıyorsanız derhal bir doktora görünün.
Ertesi Gün Hapı Yan Etkileri Nelerdir?
Korunmasız cinsel ilişkide istenmeyen gebeliği önlemede etkin sonuçlar alınmasını sağlayan ertesi gün hapının yüksek dozda ya da belirtilenlerin dışında yanlış kullanımı bazı sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Yüksek oranda progesteron hormonu içeren ilacı doz aşımıyla kullananlarda bu hormon nedeniyle yan etkiler görülmektedir. Bu yan etkiler bazı durumlarda tek dozda bile görülebilmektedir.
Ertesi günü hapının en sık görülen yan etkisi adet düzensizliğidir. Bu düzensizlik tek kullanımda bile birkaç ay boyunca sürebilmektedir. Adet düzensizliğinin yanı sıra çoğu kadında mide bulantısı ve kusma da görülmektedir. Özellikle ilaç alındıktan sonraki ilk birkaç saat içinde kusan kadınların, ilacın etkisini kaybetmesi nedeniyle aynı dozda ilacı yeniden kullanmaları gerekmektedir. Mide bulantısı, kusma ve göğüs hassasiyeti ilacın alınmasının ardından birkaç gün boyunca kendini gösterebilir.
Aşağıda yer alan belirtiler uzun süreli değildir. Eğer kullandığınız başka ilaçlar var ise etkileşime girme riski için bir doktora danışın. Genel yan etkiler şunlardır;
- Mide bulantısı ve kusma
- Karın ağrısı
- Halsizlik
- Baş ağrısı
- Bir sonraki adet döneminde değişiklikler (erken ya da geç adet olma, adet sancısı)
- Baş dönmesi
- Göğüslerde hassasiyet
- Beklenmedik hafif kanamalar.
Ertesi Gün Hapı Nasıl Kullanılır?
Ertesi gün haplarının adı nedeniyle korunmasız cinsel ilişkiden sonraki gün alınması gerektiği algısı oluşmaktadır. Oysaki ertesi gün hapları cinsel ilişkiden hemen sonra alındığında etkisi çok daha fazla olmaktadır. Genel olarak cinsel ilişkiden sonraki 72 saat içinde alınması gereken haplar bu zamanın ardından etki etmemektedir.
İlk 24 saat içinde kullanılan haplar gebelik oluşumuna %90-%98 oranında engel olurken ilk 48 saat içinde kullanılan haplarda gebeliğin engellenme ihtimali %75’e düşmektedir. Bu nedenle, cinsel ilişkiden hemen sonra kullanıldığı takdirde gebeliğin engellenme olasılığı çok daha fazla olmaktadır.Ertesi gün hapının kullanımında ise öncelikle mutlaka prospektüsün okunması gerekmektedir. Bunun en önemli nedeni ilaç markalarına göre kullanım şeklinin de değişmesidir.
Bazı ertesi gün hapları tek doz kullanılırken bazılarının çift doz alınması gerekmektedir. Belirtilen dozdan fazla almak çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilirken dozun az olması ise hapın etki mekanizmasını düşürmektedir.Kullanımla ilgili olarak dikkat edilmesi gereken noktalardan biri de ertesi gün hapının nadiren, acil durumlarda kullanılması gerektiğidir. Bir doğum kontrol yöntemi olmayan ertesi gün hapı sürekli ya da düzenli kullanılmamalıdır.
- Bu hapı herhangi bir eczaneden reçetesiz olarak alabilirsiniz.
- Etkisini görebilmeniz için ilişkiden sonraki 72 saat içerisinde almanız gerekmektedir.
- Çok fazla seviyede hormon içerdiği için her gün kullanılmamalıdır.
- İlacı kullandıktan sonra 2 saat sonra kusarsanız, ilacı tekrardan içmeniz gerekir.
- Hapı kullanmanıza rağmen 3-4 hafta içinde adet olmadıysanız, gebelik testi gerçekleştirin.
Hani Durumlarda Kullanılır?
- Korunmasız ilişki sonrası
- İlişki sırasında kondomun çıkması ya da delinmesi
- Diyaframın yerinden çıkması
Hani Durumlarda Kullanılmaz?
- Hamilelikten şüpheleniyorsanız,
- İlacın içinde yer alan maddelerden birine ya da bir kaçına alerjiniz var ise,
- Yakın zamanda vajinal kanama yaşadıysanız kullanmayın.
Sonuç olarak ertesi gün hapı;
- Bir metot değildir,
- Sürekli kullanılmaz,
- Kalıcı tehlikeli yan etkileri yoktur,
- Koruyuculuğu % 80 civarıdır,
Siz yine de aile planlamasını ciddiye alın ve istenmeyen gebelikleri fiziksel ve ruhsal travmalardan kendinizi koruyun.
