Hıdırellez Bayramı, Orta Asya ve Balkan coğrafyaları başta olmak üzere birçok ülkede doğanın canlandığı zamanları ifade ediyor. Hızır ve İlyas kelimelerinin birleşiminden ortaya çıkan Hıdırellez kelimesi birçok insan için şenlik anlamına geliyor. Bahar ateşi gibi birçok geleneği barındıran Hıdırellez ritüelleri bu yıl da birçok noktada yapılacak. Hıdırellez duası ile baharı karşılayacak olanlar ‘Hıdırellez ne zaman, hangi gün, ayın kaçında?’ sorularına yanıt arıyor. Peki, Hıdırellez nedir, neden kutlanır, nasıl kutlanır? İşte 2022 Hıdırellez tarihi…
Hıdırellez Nedir?
Hıdırellez Türk dünyasında kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Hızır ve İlyas’ın yeryüzünde buluştukları gün olduğu sayılarak kutlanmaktadır.
Doğanın canlandığı gün olarak bilinen Hıdırellez Bayramı baharın gelişi anlamını da taşıyor.
Hıdırellez Ne Zaman?
Yüzlerce yıllık geleneklerden biri olan Hıdırellez bu sene ve her yıl 5-6 Mayıs tarihleri arasında kutlanıyor. Bu yıl Hıdırellez tarihleri Perşembe ve Cuma günlerine denk geliyor.
Hıdırellez 2022 yılında 5 Mayıs 2022 Perşembe akşamı başlayacak, 6 Mayıs 2022 Cuma ikindi ezanında bitecek.
Hıdırellez gelenekleri arasında en yaygın olanı gül ağacı altına dilek dilemektir. Bu gelenek Hıdırellez akşamında gerçekleştirilir. Dilekler bir kağıda yazılıp asılabileceği gibi şekil olarak da gül ağacının altına çizilebilir. Ev isteyen ev resmi, araba isteyen araba resmi çizebilir. Hıdırellez sabahı da ilk iş gül ağacının dibine gidilir ve o notlar alınıp suya bırakılır.
Hıdırellez akşamında bir diğer dilek dileme biçimi de gül ağacına para asmaktır. Asılan paralar ve dilekler 6 Mayıs 2020 sabahı erkenden geri toplanır. Para cüzdana konulur ve yıl boyunca o para harcanmaz. Hıdırellez parası kişiye o yıl boyunca darlık ve parasızlık yüzü göstermez.
Anadolu’da halk tercihen beyaz elbiseler giyerek gün doğmadan önce yeşil ve bol sulu kırlara gidilip eğlenilir. Kutlamalar yeşillik, ağaçlık alanlarda, su kenarlarında, bir türbe ya da yatırın yanında yapılmaktadır. Bu gibi yerlere bu nedenle Hıdırlık denildiği de olur. Hızır’ın gezdiği kabul edilen yeşil yerlerde dolaşıp çiçek toplanır, oyunlar oynanır, baharın ilk kuzusu kesilerek yenilir. Toplanan çiçekler kaynatılıp içilirse hastalıklara iyi geleceğin; bu su ile kırk gün yıkanan kişinin gençleşip güzelleşeceğine inanılır.
“Hızır Hakkı” için kuzu kesmek, Hızır geleneğinin yayıldığı her yerde görülen genel bir adettir. Diyarbakır’da Ciğaret adıyla ayrı bir tören yapılır. Baharın bu taze kuzusunu yemekle bedenlerin sağlık ve canlılık kazanacağı inanışı vardır. Hızır’ın eli değen şeylerin dolup taştığı rivayeti nedeniyle Hızır günü arifesinde yiyecek kaplarının, ambarların ve para keselerinin ağzı açık bırakılır. Ev, bağ, bahçe isteyenler herhangi bir yere istediklerinin küçük bir modelini yaparak; altın ve benzeri ziynet eşyası isteyenler ağaç yapraklarını kollarına veya boyunlarına takarak isteklerine kavuşacaklarına inanır.
Anadolu’nun bazı yerlerinde Hıdrellez Günü yapılan duaların ve isteklerin kabul olması için sadaka verme, oruç tutma ve kurban kesme adeti vardır. Kurban ve adaklar “Hızır hakkı” için olmalıdır çünkü tüm bu hazırlıklar Hızır’a rastlamaya yöneliktir.
Hıdırellez Duası
Bin bir adım bir adım /Allah bir adım adım / Kerim kerem Allah /Başımda bir duman var yardım eyle ya Allah / La ilaha illallah Muhammeden Resullullah yetiş imdadıma hızır ile Allah birsin sen kulla mişersin biz gibi kulların yardımcısı sensin hızır deryada erdim murada amin.
Hz. Hızır Kimdir?
Hz. Hızır, Hz. Musa döneminde yaşayan bir sahabedir. Hz. Hızır, Hadır ismi ile de bilinir. Hızır ismi Arapçadan gelmektedir. Hz. Hızır’a bir takım ilahi bilgiler ve hikmetler öğretilmiştir. Hz. Musa döneminde yaşamıştır. Hadır ismi ise yeşilliği bol olan demektir.
Hadislerin çoğunda kendisinden Hızır olarak bahsedilmiştir. Bunun yanında bir takım İslami kaynaklarda Hz. Hızır’ın soyundan da bahsedilmektedir. Çoğu kaynakta Hz. İlyas ile Hz. Hızır’ın aynı kişi olduğundan bahsedilir. Ancak bu iki kişi birbirinden farklı kişilerdir. Kutsal kitaplarda Hz. Hızır ismi geçmez. Fakat hadislerde kendisinden bahsedilmektedir.
Hızır Aleyhisselam Görevleri Nelerdir, Kimlere Görünür?
Hadisi şeriflerde Hz. Hızır’ın kıyamete kadar yaşayacağı ve çeşitli zamanlarda insanlara görüneceğinden bahsedilmektedir. Hz. Hızır insanlar zor zamanda iken onların Allah’ın izni ile sıkıntılarını gidermektedir.
Bir takım kaynaklarda kıyamete yakın bir zamanda ortaya çıkacak olan Deccal’ın yalanlarını ortaya çıkarmak için kıyamete kadar yaşayacağından bahsedilmektedir. Hz. Hızır’ın Hz. Muhammed zamanında da yaşadığı, Peygamber Efendimiz öldüğü zaman ise Ehl-i Beyt’e gelip taziyede bulunduğu söylenmektedir.
Hz. Hızır insanlara ak sakallı biri gibi ya da bir tanıdığı gibi görünebilmektedir. Hz. Hızır bazen darda olan insanlara yardım etmek için gelirken bazen de onlara bir ilim öğretmek amacı ile gelmektedir. Kur’an-ı Kerimde de Allah (cc) tarafından kendisine bazı özel hikmetler ve ilimler verilen birinden bahsedilmektedir. Bu kişinin Hz. Hızır olduğu alimler tarafından düşünülmektedir.
