Çek bireyler ve ticari işletmeler tarafından kullanılan bir ödeme yöntemi. Her ne kadar teknolojinin gelişmesiyle farklı ödeme yöntemleri popülerleşse de çek defterinin prestiji ticaret hayatında hala yerini koruyor. Eğer siz de ödeme yöntemi olarak çek defteri kullanmak isteyen; fakat aklında soru işaretleri olan yeni bir işletme sahibiyseniz, okumaya devam edin.
Çek defteri nedir?
Halk arasında “çek koçanı” olarak da bilinen çek defteri genellikle 10 yapraklı ve 25 yapraklıdır ve her bir ödeme için yaprağı koparılabilir. Yaygın olarak ticaret hacmi büyük olan şirketler ve işletmeler tarafından kullanılıyor. Çek defteri başvurusu bankalara yapılıyor ve başvuru sonucunda bankalar tarafından basılarak kurumlara ve kişilere veriliyor.
Çek defteri nasıl alınır?
Bir çek defterine sahip olmak için bir bankada hesap açtırmalısınız. Bunun için banka sizden hesabınızın bulunduğu banka şubesine Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartı, ikametgah belgesi ve sabıka kaydı gibi belgeler talep ediyor. Ardından ise çek defteri başvurusunda bulunmanız gerekiyor. ile başvuru yapabilirsiniz. Başvurunuzun uygun bulunması dahilinde çek defteriniz basılıp size teslim ediliyor.
Çek hesabı nedir?
Başvurunuzun uygun bulunması takdirinde bankanız tarafından basılan çek defterinizde yer alan bilgileri dikkatlice incelemelisiniz. Her bir yaprakta kişinin vergi kimlik numarası, çekin basıldığı tarih, banka adı ve bankadaki hesap numarası yer almalı. Bunlar çek hesabınıza ait bilgilerden derleniyor. Çeklerin tahsili ise bu hesabınızdaki meblağdan yapılıyor. Bu sebeple bir çek düzenlerken yazdığınız miktarın hesabınızda olduğundan emin olmak, ileride çekinizin karşılıksız çıkmasının önüne geçiyor.
Kimler çek defteri alabilir?
Genellikle çek defteri sahiplerinin sadece ticaretle uğraşan kişiler olduğu gibi bir algı var. Fakat bu doğru değil. Bankanın şartlarını sağlayan her gerçek ve tüzel kişi bir çek defteri sahibi olabiliyor.
Çek defteri nasıl kullanılır?
Çek defteri, birkaç kullanımdan itibaren alışılan, oldukça kolay bir ödeme yöntemi. Bir çek düzenlerken dikkat edilmesi gereken en önemli unsur, tüm bilgilerin eksiksiz yazılmış olması. Ödemesi söz konusu olan meblağın hem yazıyla hem rakamla yazılması ve son rakamın yanına bir çizgi çekilmesi gerekiyor. Bu şekilde çekinizi alacaklı kişiye teslim ettikten sonra herhangi bir ekleme yapılmasının önüne geçebilirsiniz.
Hatır çeki nedir?
İsminden de tahmin edilebileceği gibi gerçek bir alacak-verecek ilişkisine dayalı olmayan, dostluğa dayanarak düzenlenen çeklere “hatır çeki” deniyor. Uzun süre birlikte ticaret yapmış şirket sahipleri, bir ihtiyaç doğduğunda borç almak üzere birbirinden bir hatır çeki düzenlemesini isteyebilir. Ticaret dünyasında sık sık kullanılsa da birine bir hatır çeki düzenlemek taşıdığı riskler nedeniyle çok tavsiye edilmiyor.
Karşılıksız çek nedir?
Bankadaki hesabınızda bulunmayan bir meblağ için çek düzenlemişseniz, karşı taraf bu meblağı tahsil edemeyeceğinden çekiniz karşılıksız çıkıyor. Karşılıksız çek düzenlemek sadece ülkemizde değil, yurt dışında da ciddi sorunlar teşkil ediyor. Çekin karşılıksız çıkması durumunda çek alacaklısı icra takibi veya şikayet yoluna başvurabiliyor.
Çek cirolama nedir?
Çek cirolama özetle bir devir işlemi. Alacaklı olan bir kişinin elindeki çeki, üçüncü bir kişiye devretmesi anlamına geliyor. Böylece bu üçüncü kişi yasal ibraz süresi içinde çeki ibraz edip karşılığını alabiliyor. Çekin kullanım hakkını elinde tutan, yani çekin ilk verildiği kişi, çekin arka yüzünü imzalayarak üçüncü kişiye verdiğinde, söz konusu çek cirolanmış oluyor. Böylece ikinci kişi aradan çekiliyor ve ödeme direkt olarak çeki düzenleyen kişiden son alıcıya yapılıyor.
Bir çekin cirolanma sürecinde tam ciro veya beyaz ciro yöntemlerinden biri uygulanıyor. Tam ciroda nihai ödemenin yapılacağı kişinin adı çekin arka yüzüne yazılıp açıkça
belirtilirken, beyaz ciroda nihai alıcının adı belirtilmeden sadece arka yüze imza atılıyor.
