Son günlede en çok aranan konulardan olan maymun çiçeği hastalığı Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın açıklamalarıyla yeniden gündeme geldi. Maymun çiçeği virüsü dünya geneline yayılırken, Türkiye’deki son durum da merak konusu oldu. Maymun çiçeği Türkiye’de kaç kişide görüldü, nasıl bulaşır? Maymun çiçeği hastalığı belirtileri ve tedavisi…
Maymun Çiçeği Türkiye’de Kaç Kişide Görüldü?
Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Cumhurbaşkanlığı Kabinesinin ardından yaptığı açıklamada, “(Maymun çiçeği) Şu ana kadar ülkemizde 5 maymun çiçeği virüsü hastası tespit edildi. Bu beş hastaya filyasyon yapıldı ve yakın çevresi izole edildi. 4 hastamız tamamen iyileşti ve taburcu edildi. 1 hastamız ise izolasyonda. Sağlıkları yerinde, hiç bir sorun yok. Ülkemizde sık görülmemesinin temel nedeni çok yakın temasa ve kapalı ortamda yakın ve uzun süreli temasla bulaşmasıdır. Ülkemiz açısından bir endemi ya da küresel anlamda bir pandemi riski taşımamaktadır” ifadelerine yer verdi.
Maymun Çiçeği Virüsü Nedir?
Maymun çiçeği virüsünün Orta Afrika ve Batı Afrika olmak üzere iki farklı genetik grubu vardır. İnsanlarda görülen Orta Afrika maymun çiçeği virüsü, Batı Afrika virüsüne göre daha şiddetlidir ve daha yüksek ölüm oranına sahiptir.
Ateş, yoğun baş ağrısı, lenfadenopati (lenf bezlerinin şişmesi), sırt ağrısı, kas ağrıları ve şiddetli halsizlik ile karakterize invazyon dönemi 0-5 gün arasında sürer. Lenfadenopati, başlangıçta benzer görünebilen diğer hastalıklarla (suçiçeği, kızamık, çiçek hastalığı) karşılaştırıldığında maymun çiçeği virüsü vakasının ayırt edici bir özelliğidir.
Maymun Çiçeği Virüsü Belirtileri Nelerdir?
Deri döküntüsü genellikle ateşin ortaya çıkmasından sonraki 1-3 gün içinde başlar. Döküntü, gövdeden ziyade yüz ve ekstremitelerde daha konsantre olma eğilimindedir. Döküntüler genelde yüzde başlayıp (vakaların %95’inde) ve avuç içlerini ve ayak tabanlarını (vakaların %75’inde) etkiler. Ayrıca oral mukozalar (vakaların %70’inde), genital bölge (%30) ve konjonktiva ile birlikte kornea da (%20) etkilenir. Döküntü, ardışık olarak maküllerden (düz tabanlı lezyonlar) papüllere (hafifçe kabarık sert lezyonlar), veziküllere (berrak sıvı ile dolu lezyonlar), püstüllere (sarımsı sıvı ile dolu lezyonlar) ve kuruyup dökülen kabuklara doğru değişiklik gösterir.
Maymun çiçeği virüsü insanlara çoğunlukla kemirgenler ve primatlar gibi vahşi hayvanlardan bulaşır, ancak insandan insana bulaşma da gerçekleşebilir.
Maymun Çiçeği Virüsü Nasıl Bulaşır?
Monkeypox virüsü bir kişiden diğerine lezyonlar , vücut sıvıları, solunum damlacıkları ve yatak örtüsü gibi kontamine materyallerle temas yoluyla bulaşır. Yetersiz pişmiş et ve enfekte hayvanların diğer hayvansal ürünlerini yemek olası bir risk faktörüdür. Anneden fetüse plasenta yoluyla da bulaşabilir.
Maymun Çiçeği Virüsünün Tedavisi Var mı?
Henüz maymun çiçeği virüsü enfeksiyonu için kanıtlanmış, güvenli bir tedavi yoktur. Maymun çiçeği salgınını kontrol altında tutmak amacıyla çiçek hastalığı aşısı, antiviraller ve İntravenöz immün globulin (VIG) kullanılabilir. Bununla birlikte, şu anda, orijinal (birinci nesil) çiçek hastalığı aşıları artık halka açık değildir. 2019’da çiçek hastalığı ve maymun hastalığının önlenmesi için daha yeni bir aşı onaylanmakla birlikte henüz kamu sektöründe yaygın olarak mevcut değil.