İş Kanunu, işçinin işverenden kıdem tazminatı alabilmesi için belli şartlar öngörüyor. 1999 öncesi, sonrası ve 2008 yılında işe girenler için çok farklı şartlar var. Sosyal Güvenlik Uzmanı Melis Elmen, işe giriş tarihine göre, kıdem tazminatı almanın şartlarını anlattı.
İş Kanunu, işçinin işverenden kıdem tazminatı alabilmesi için belli şartlar öngörüyor. Bu şartlar, işe giriş tarihine göre değişiklik gösteriyor.
1999 öncesi işe girenler
1999 yılı öncesi işe girenler için kıdem tazminatı alma şartları şu şekildedir:
- En az 1 yıl çalışmış olmak
- İşveren tarafından işten çıkarılmış olmak
- İşverenin kusuru nedeniyle işten çıkarılmış olmak
1999 yılı öncesi işe girenler, bu şartları yerine getirmeleri halinde kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar.
1999 sonrası işe girenler
1999 yılı sonrası işe girenler için kıdem tazminatı alma şartları şu şekildedir:
- En az 1 yıl çalışmış olmak
- İşveren tarafından işten çıkarılmış olmak
1999 yılı sonrası işe girenler, bu şartları yerine getirmeleri halinde kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar. Ancak, 1999 yılı sonrası işe girenler için kıdem tazminatı tavanı bulunmaktadır. 2023 yılı için kıdem tazminatı tavanı 17.078,26 TL’dir.
2008 yılında işe girenler
2008 yılında işe girenler için kıdem tazminatı alma şartları şu şekildedir:
- En az 1 yıl çalışmış olmak
- İşveren tarafından işten çıkarılmış olmak
- Yaş şartını yerine getirmiş olmak
2008 yılında işe girenler, bu şartları yerine getirmeleri halinde kıdem tazminatı almaya hak kazanırlar. Ancak, 2008 yılında işe girenler için yaş şartı bulunmaktadır. 18 yaşını doldurmuş olmak ve 25 yıl sigortalılık süresi ve en az 4500 gün prim ödemek gerekmektedir.
Kıdem tazminatı nasıl hesaplanır?
Kıdem tazminatı, işçinin brüt ücreti üzerinden hesaplanır. Kıdem tazminatı hesaplanırken, işçinin işe giriş tarihinden işten ayrılma tarihine kadar olan süre dikkate alınır.
Kıdem tazminatı = İşçinin brüt ücreti x İşe giriş tarihinden işten ayrılma tarihine kadar olan süre x 30
Kıdem tazminatı nasıl alınır?
Kıdem tazminatı, işveren tarafından işçiye ödenir. İşçi, işyerinden ayrıldıktan sonra kıdem tazminatını almak için işverene bir dilekçe ile başvurabilir. İşveren, işçinin talebini en geç 10 gün içinde yerine getirmek zorundadır.
İşveren, işçinin kıdem tazminatını ödemezse, işçi yasal yollara başvurabilir. İşçi, kıdem tazminatını almak için arabuluculuk sürecini başlatabilir. Arabuluculuk sürecinin sonuçsuz kalması halinde, işçi dava açabilir.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Melis Elmen’in açıklamaları
Sosyal Güvenlik Uzmanı Melis Elmen, işe giriş tarihine göre kıdem tazminatı alma şartları hakkında şu açıklamalarda bulundu:
-
“1999 yılı öncesi işe girenler, kıdem tazminatı için sadece 1 yıl çalışmış olmak ve işveren tarafından işten çıkarılmış olmak şartını yerine getirmek zorundadır. 1999 yılı sonrası işe girenler için ise kıdem tazminatı tavanı bulunmaktadır. 2023 yılı için kıdem tazminatı tavanı 17.078,26 TL’dir. 2008 yılında işe girenler için ise yaş şartı bulunmaktadır. 18 yaşını doldurmuş olmak ve 25 yıl sigortalılık süresi ve en az 4500 gün prim ödemek gerekmektedir.”
-
“Kıdem tazminatı, işçinin işverene olan en önemli güvencesidir. İşçi, işyerinden ayrıldığında kıdem tazminatını alamadığı takdirde ciddi bir ekonomik sıkıntı yaşayabilir. Bu nedenle, işçilerin kıdem tazminatı haklarından mutlaka haberdar olmaları ve bu haklarına sahip çıkmaları gerekir.”
