“Süt dişler çıkmaya başladığı andan itibaren, daimi diş dizilimlerinin tamamlanacağı yaşa kadar denetim etmek büyük kıymet taşıyor.” açıklamasında bulunan Dt. Nurgül Demir kelamlarına şöyle devam etti: “Dişlerin çiğneme, konuşma üzere işlevler sırasındaki vazifelerini yerine getirebilmesi, çenelerin birbirleri ile olan kapanış bağlantılarının fizyolojik sonlarda korunabilmesi ve dişlerin olağan pozisyonlarında düzgün dizilmeleri ile estetik görünümün olması gerektiği üzere idame ettirilebilmesi çocuklarda hem ağız sıhhatinin hem de büyüme ve gelişim sürecinin kıymetli ögelerindendir. Çenelerdeki pozisyon ve yapı bozukluklarının, dişlerdeki dizilim ve hal sorunlarının erken teşhisi, başarılı bir tedavinin birinci adımıdır.”
Çocuklarda berbat ağız alışkanlıkları olarak tanımlanan alışkanlıkların ilerde problemlere yol açabileceğini belirten Dt. Nurgül Demir “Parmak emme, kalem ısırma, tırnak yeme üzere kimi alışkanlıklar, dişler ve dişlerin dizildiği çene kemiklerine daima bir kuvvet uygulanmasına sebep olur. Dişlere ve çenelere iletilen bu kuvvetin sıklığı, müddeti ve yoğunluğu dişler ve çenelerde oluşabilecek hasarın boyutu için belirleyici rol oynar. Dişlerin fazla önde konumlanması, ‘openbite’ dediğimiz ön ve art dişlerin ortasında çeneler kapandıktan sonra açıklık kalması, çenelerde oluşabilecek gelişim bozukluğunun bir sonucu olarak alt ve üst yüz oranlarının değişmesi çocuklardaki makus ağız alışkanlıklarından kaynaklanabilecek sorunlardan bazılarıdır. Dişler ve çenelere uygulanan kuvvetin müddeti ve sıklığı, uygulanan kuvvetin büyüklüğünden çok daha büyük bir risk faktörü olarak karşımıza çıkar.”
GELİŞİMİ ENGELLEYEBİLİR
“Dişlerin düzgün diziliminde ve çenelerin fizyolojik gelişimlerinin tamamlanmasında, dudakların, yanakların ve lisanın işlev sırasında ve istirahatte gerçek konumlanması büyük kıymet taşımaktadır.” diyen Dt. Nurgül Demir “Dil yahut dudakların fizyolojik fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için dudak ve lisan bağı boyutlarının, yerleşimlerinin ülkü olması gerekmektedir. Tıpkı halde, lisanın konumlanma farklılıklarına bağlı olarak görülen yanlış yutkunma alışkanlıkları ve lisan itimi sorunu ile lisanın daima ön dişlere kuvvetlere uygulaması da çenelerin büyüme gelişim periyotlarında bozukluklara sebep olabilir.” açıklamasında bulundu.
AĞIZDAN NEFES ALIP VERME DİŞ GELİŞİMİNİ ETKİLİYOR
Çocukların ağızdan nefes alıp verme sorununun çocuklarda diş sıhhati ve çene gelişimini etkileyebilecek bir öbür risk faktörü olduğunu da söyleyen Dt. Nurgül Demir “Burundaki kemik eğrilikleri, geniz eti yahut bademcik büyümeleri, alerjiler, üst çenenin olağana nazaran daha geride konumlanması üzere etkenlerle, çocuklar, burundan değil, ağızdan nefes alıp vermeye başlarlar. Ağız teneffüsüne sebebiyet veren etken ortadan kaldırılmadığı sürece, lisan istirahat pozisyonunda üst çeneyi destekleyemez ve üst çene daralmasına, kapanış sırasında alt çene kaymasına, diş diziliminde bozulmalara, yüz yüksekliğinin artmasına ve çene eklemi hasarına neden olabilir.”
DİŞ SIKMA YAYGINLAŞTI
Artık yetişkinler kadar çocuklarda da diş sıkma alışkanlığının görülmeye başladığını söyleyen Dt. Nurgül Demir “Diş dizilim ve çene gelişimi bozukluklarındaki tesirine de değinmeden geçmeyelim. Diş sıkma alışkanlığı, duygusal gerilim, nörolojik sorunlar, dişlerdeki dizilim bozukluğu üzere etkenlerle oluşabilir ve diş sıkmaya, diş gıcırdatma da eşlik edebilir. Uyku sırasında yahut gün içinde, diş yüzeylerine dikey yahut yatay istikametlerde iletilen kuvvet, çiğneme kuvvetlerine nazaran çok daha yıkıcı kuvvetlerdir. Vakit içinde çene eklemi sorunları, dişlerde çatlak ve kırıklar, kulak ve baş ağrılarının yanısıra; tıpkı vakitte diş yüzeylerinde aşınmalara da sebep olarak çenelerin kapanış sırasındaki olağan boyutunun azalmasına, alt yüz yüksekliğinde düşüşe yol açabilir” diyerek ebeveynlere özel önerilerini şöyle sıraladı:
1-Çocukların süt dişlerinin tamamlandığı, ortalama 36 aylık periyotta, dişlerin ve çenelerin ülkü büyüme ve gelişim paternleri doğrultusunda kıymetlendirilmesi için, çocuk diş tabibi muayenesi kaidedir.
2-Eksik yahut fazla dişler, kist, tümör vb. dişlerin düzgün dizilimini ve çenelerin gelişimini bozabilecek patolojilerin erken periyotta tespit edilmesi ve çocuğun yaşına nazaran ülkü tedavinin planlanması gerekmektedir.
3-Çocuklarda berbat ağız alışkanlıklarının önüne geçilebilmesi, lisan, dişler ve çenelerin ülkü olmayan konumlarının erken fark edilmesi, teneffüs bozukluklarının, diş sıkma sorununun, bedenin genel bütünlüğünü bozan sistemik hastalıkların diş ve çeneler üzerine olan tesirlerinin erken teşhisi, uzun devirde karşılaşılabilecek sıkıntıları engelleyebilmemiz için değerlidir.
4-Çocuklarda erken yaşlarda önüne geçilemeyen makus ağız alışkanlıklarının ve vaktinde tedbiri alınmayan başka sorunların ilerleyen yaşlarda da devam etmesi durumunda, dişlerdeki çapraşıklık ve çenelerdeki bozukluk için bir tedavi uygulansa dahi tedavinin geri dönme riski daha fazla olur.
5-Çocuklarda yapılacak olan diş tedavilerinde muvaffakiyetin anahtarı çocuğun kooperasyonu ve ebeveynlerin tedavi sürecinde faal ve yapan rol almalarıdır. Bu iki şart sağlandığı takdirde, erken yaşta planlanacak ülkü diş tedavileri ile ilerleyen yaşlarda rahat bir nefes almak mümkün olabilir.
