Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, kene olaylarına karşı alınması gereken tedbirler ve yapılması gerekenler hakkında ihtarlarda bulundu
Kenelerin bedenlerinde çeşitli bakteri ve virüsler barındırarak Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA), Lyme hastalığı, Q ateşi, kene kaynaklı ansefalit, Akdeniz benekli ateşi, granülositik erlihyoz ve babezyoz üzere hastalıkları insanlara bulaştırabileceğine dikkat çeken Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı Dr. Dilek Leyla Mamçu, bilhassa KKKA’nın, ülkemiz için kıymetli bir risk oluşturduğunu hatırlattı.
Kenelerden bulaşan hastalıkların kenelerin tabiatta yaygın olarak bulundukları bahar ve yaz aylarında daha fazla görüldüğünü kaydeden Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Bağ, bahçe, tarla, orman, mesire yeri, açık alan üzere yerlerde bulunan keneler insan bedenine tutunarak kan emme esnasında bu mikroorganizmaları beşere bulaştırırlar.” dedi.
KENELERDEN KORUNMAK İÇİN NELER YAPMALIYIZ?
Dr. Dilek Leyla Mamçu, kenelerden korunmak için alınabilecek tedbirleri şöyle sıraladı:
“Tarla, bağ, bahçe, orman ve piknik alanları üzere kene tarafından riskli alanlara gidilirken, kenelerin bedene girmesini engellemek emeliyle mümkün olduğu kadar bedeni örten giysiler giyilmeli, pantolon paçaları çorapların içerisine sokulmalı ve ayrıyeten kenelerin elbise üzerinde rahat görülebilmesi için açık renkli kıyafetler tercih edilmeli. Oturulacak yerlere de açık renkli örtü serilmeli. Hayvanların üzerindeki keneye, hayvanların kan ve idrarına çıplak elle dokunulmamalı. Riskli alanlardan döndükten sonra kene olup olmadığını görmek için bedenin ve elbiselerin her yerine dikkatlice bakılmalı. Bedenin bilhassa diz gerisi, koltuk altları, kulak gerisi, ense, saç tabanları ve kasıklar dâhil denetim edilmeli ya da ettirilmeli.”
KİMLER RİSK ALTINDA?
Veterinerler, mezbaha personelleri, dış ortamlarda çalışanlar ve hayvancılıkla uğraşanların risk altında olduğunu belirten Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Hayvan kesiti yapan personeller hastalığa yakalanabilirler. Hayvancılıkla uğraşanlar eldiven ve uzun önlükler kullanmalı, infekte doku ve kan ile temas etmemeliler. Ayrıyeten deri kollayıcı kimyasallar da kullanılabilir.” dedi.
KENE TUTUNMUŞSA NE YAPILMALI?
Dr. Dilek Leyla Mamçu, kene tutunmuşsa yapılması gerekenleri de şöyle anlattı:
“Kene tutunmuş ise hiç vakit kaybetmeden çıplak el ile dokunmamak kaidesiyle bedene tutunduğu en yakın yerden tutarak uygun bir materyal ile (kağıt mendil, bez, naylon poşet, eldiven gibi) çıkarılmalıdır. Çıkarılamıyorsa en yakın sıhhat kuruluşuna başvurulmalıdır. Kene çıkarıldıktan sonra alkol ile bölge silinmelidir.” biçiminde bilgi verdi.
KKKA VİRÜSÜNÜN BULAŞMASI DURUMUNDA NE OLUR?
KKKA virüsünün bulaşması durumunda 3-7 günlük bir kuluçka mühletini takiben apansız ateşin 39-41 derecelere yükseldiğini lisana getiren Dr. Dilek Leyla Mamçu, “Kas ağrıları, baş ağrısı bulantı, kusma, ishal gözlerde kızarıklık üzere belirtiler başlar. Bu periyot 3-5 gün sürer. Bu periyotta kişinin hastaneye başvurması ve derhal tedaviye başlanması son derece kritiktir. Bu devrin sonunda pıhtılaşma düzenekleri ve karaciğer işlevlerinin bozulması ile hastada kanamalar başlar. Döküntü, cilt altı kanama, burun kanaması, iç organlara ve beden boşluklarına kanama sonucunda şok ve çoklu organ yetmezliği gelişebilir. Hastanede uygun tedavi alan olaylarda bu biçim önemli komplikasyonlar oluşmadan güzelleşme periyodu başlar, ateş düşer, kanamalar durur ve hastalar 1-4 haftada büsbütün güzelleşirler.” diye anlattı.
