İzmir’de 5 Kişinin Vefatına Neden Olan Tüp Patlaması İş Kazası Mı?

İş Sıhhati ve Güvenliği Kısım Lideri Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, “tüp patlaması” teriminin ekseriyetle yanlış anlaşıldığını, asıl sorunun tüpten sızan gazın belli bir yoğunluğa ulaştığında küçük bir kıvılcımla patlaması olduğunu belirterek, “Tüpten çıkan gaz aşikâr bir düzeye çıktığı vakit, ufak bir kıvılcımla patlama meydana geliyor. Biz tüp patlaması deyince ‘tüp yarılıyor’ diye anlıyoruz, o denli değil. Tüp patlaması olmaması yahut sızıntıdan bir patlamanın olmaması için dedektörlerin olması lazım. Birincil olarak, en değerlisi bu. Gaz, yüzde 1 düzeyinde olduğu vakit dedektör uyarıyor. İkaz geldiğinde de lokantanın sahibi yahut da garsonların tüpü kapatarak, gelen gaz çıkışını engellemeleri lazım. Kapıları açmaları lazım. Sonra orada bulunan öteki şahısların dışarı çıkarılması lazım.” diye anlattı.

TATİLE GİDERKEN MESKENLERDE DOĞALGAZ KAPATILMALI!

Evlerde de emsal bir durumda gazın kesilmesi ve sonra kapı pencere açılması gerektiğini hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, “Bir de tatile giderken kesinlikle doğalgazı kapatarak gidelim. Birikme olmasın. Sonradan ufacık bir kıvılcım yetiyor. Telefonumuzu birisi aradığı vakit telefonun içinde olan ufacık bir kıvılcım bile yetiyor patlama için. Gaz zira bu. Yahut buzdolabını açarsak yahut lambayı açarsak patlama meydana geliyor. Bunu çok yeterli algılamamız lazım.” dedi.

Bir de tüplerin, sanayi tüplerinin kontaklarının hakikat yapılması gerektiğine de işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, “Hortumla yapılan ilişkilerde da 2-3 yılda bir bu hortumların değiştirilmesi lazım. Hortum kendi kendine yaşlanıyor, çatlıyor. Bu çatlaklardan sızıntılar meydana gelebiliyor. Bu cins sorunlar de olabiliyor. Hortumları 3 yılda bir değiştirmemiz lazım. Kaçak olursa yahut koku gelirse de değişim yapmamız lazım. Sanayi tipinde de özel borular var. Onların kullanılması gerekiyor.” biçiminde konuştu.

HEM LPG HEM DOĞALGAZIN MUHAKKAK PATLAMA LİMİTLERİ VAR

Üsküdar Üniversitesi İş Sıhhati ve Güvenliği Kısmı Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl ise hususa ait yaptığı değerlendirmede, sanayi tüpünde kullanılan LPG’nin, propan ve bütandan oluşan, petrol türevi bir gaz olduğunu lisana getirerek, bu gazın havadan ağır olduğu için yerde biriktiğini, doğalgazın ise havadan hafif olduğu için üstte biriktiğini hatırlattı.

Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, “Her iki gazın da makul patlama limitleri var. Doğalgazın patlama limiti hacimce yüzde 5’ken, LPG’nin patlama limiti yüzde 2-2.1 civarındadır. Yani, LPG daha az ölçüde birikmeyle patlayıcı hale geliyor. Patlama riski açısından her iki gaz da ATEX (patlayıcı ortamlar) kapsamında kıymetlendirilir ve bu ortamlarda öncelikle patlayıcı ortamın oluşmasını önlemek, oluşmuşsa tutuşturmamak ve tutuşmuşsa da patlamanın tesirlerini azaltacak tedbirler almak gerekmektedir. Bu tedbirler, ilgili mevzuatlar ve yönetmelikler çerçevesinde patronun sorumluluğundadır.” diye konuştu.

DOĞALGAZ PATLAMASI İLE LPG PATLAMASI BİREBİR MI?

Sanayi tüpündeki LPG’nin sızması sonucu, gaz hacimce yüzde 2’yi geçtiğinde patlayıcı bir ortam oluşturduğunu kaydeden Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, “Bu durumda gaz seyreltilemezse, patlama gerçekleşir. Patlama, yıkıcı tesire sahiptir; duvarları yıkar, camları kırar, araçları yamultur ve insanları yaralar ya da öldürebilir. Doğalgaz patlaması ile LPG patlaması ortasında büyük bir fark yoktur; her ikisi de yanıcı ve patlayıcıdır. Tek fark, doğalgazın havadan hafif olup üstte birikmesi, LPG’nin ise havadan ağır olup yerde birikmesidir. Bu nedenle, her iki gazla ilgili patlayıcı ortam oluşumunu engellemek için gerekli tedbirler alınmalıdır.” formunda ihtarlarda bulundu.

İzmir’deki patlamanın meydana geldiği yerde sanayi tüpünün kullanımı, nedenleri ve güvenlik tedbirlerinin sorgulanması gerektiğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, “Adli soruşturma, tüp kullanımının nedenlerini ortaya çıkaracaktır. Doğalgaz kullanılsaydı, gaz dedektörü zaruriliği nedeniyle patlama yaşanmayabilirdi, zira dedektör gaz yoğunluğunu algılayıp gazı keserdi. Sanayi tüplerinde manuel alarm veren dedektörler olabilir, lakin otomatik kesiciler yaygın değildir. İş yerlerinde bu cins dedektörlerin olup olmadığını sorgulamak değerlidir. İş güvenliği uzmanlarının risk değerlendirmesi yapıp yapmadığı da soruşturulmalıdır. Bu bahisler isimli soruşturma ile netleşecektir.” halinde konuştu.

TÜM DAİRELERİN ONAYININ ALINMASI GEREKİYOR

Yedi katlı bir binanın alt katında işyeri açma ruhsatı verilmesi sürecinde, tüm dairelerin onayının alınması gerektiğini fakat, birden fazla kişinin bu süreçte yanıcı materyal kullanımı yahut doğalgaz dedektörlerinin varlığı hakkında sorgulama yapmadığını belirten Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, “Güvenlik kültürünün eksikliği, etraftaki insanların güvenliği için gerekli sorgulamaların yapılmamasına neden oluyor. Bu cins kazalardan ders çıkararak, güvenlik kültürünü geliştirmemiz ve alınması gereken tedbirleri uygulamamız gerekiyor. Doğalgaz kullanılmalı ve dedektörler endüstride zarurî hale getirilmeli. Konutlarda de gaz dedektörlerinin mecburî olması için mevzuat çıkarılması önemlidir” dedi.