İzmir Körfezindeki Balık Ölümleri Üzerine Açıklama
TMMOB Çevre Mühendisleri Odası İzmir Şubesi, İzmir Körfezi’nde yaşanan balık ölümleriyle ilgili önemli bir açıklama yaptı. Bu durum, özellikle Bayraklı ilçesi sahilinde kıyıya vuran ölü balıklarla yeniden gündeme gelmiş olup, körfez kirliliği konusundaki endişeleri artırmıştır.
İzmir Körfezindeki Alg Üreme Sorunu
1980’li yıllardan bu yana İzmir Körfezi, sıcaklık değişimleriyle birlikte farklı dönemlerde alg üremesi sorunlarıyla karşı karşıya kalmıştır. Son olay, bu sorunun tekrar gündeme gelmesine neden olmuş, körfezdeki kirlilik ile ilgili birçok soruyu da beraberinde getirmiştir. Normal şartlarda bir deniz suyunda belirli bir plankton popülasyonu bulunur. Ancak sıcaklık artışı ve deniz suyundaki azot, fosfor gibi maddelerin fazlalığı, alg oluşumunu tetiklemektedir. Bu durum, deniz suyunun renginde değişimlere yol açmanın yanı sıra, oksijen seviyesinin azalmasına ve dolayısıyla balık ölümlerine neden olabilir. Fakat bu sorunun kök nedeninin iklim değişikliği veya besin maddelerinin fazlalığı değil, organik kirlilik olabileceği unutulmamalıdır.
Ani bir atık veya kimyasal deşarj, kirliliği artırarak toksik etkilere yol açabilirken; zamana yayılan deşarjlar oksijen seviyesinin düşmesine ve sıcaklık gibi faktörlerin artmasına neden olabilir. Son gözlemler, alg üremesinin ve çözünmüş oksijen seviyesinin düşük olduğunu göstermektedir. Bu konuyla ilgili olarak İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, İzmir Büyükşehir Belediyesi (İBŞB) ve İZSU Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar ve alınan numunelerin analiz sonuçlarının paylaşılması adına bilgi edinme kanunu çerçevesinde resmi başvuruda bulunulmuştur.
Çevre Mühendisleri Odası İzmir Şubesi, bilim kurullarıyla birlikte uzun yıllardır İzmir’in koku sorunu üzerinde çalışmalar yürütmektedir. Önceki dönemlerde İBŞB tarafından oluşturulan komisyonlarda görüş ve değerlendirmelerimiz paylaşılmıştır. Alg patlamalarının balık ölümleriyle sonuçlanma nedenlerini anlamak, koku sorunu ve balık ölümleri ile ilgili daha geniş bir analiz yapabilmek için balık ölümlerinin nedenleri ve deniz suyu numuneleriyle ilgili sonuçlar beklenmektedir.
Bunun yanı sıra, benzer olayların tekrar yaşanmaması için, deniz suyu kalitesinin biyolojik ve fizikokimyasal parametreler açısından düzenli olarak izlenmesi, değişimlerin gözlemlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması oldukça önemlidir. Kritik noktalarda; derinlik boyunca çözünmüş oksijen, pH, süspanse katı madde, ve özellikle H2S gibi temel parametrelerin sürekli izlenmesi ve otomatik ölçümlerle anında değerlendirilmesi gerekmektedir. Tüm verilerin şeffaf bir şekilde paylaşılarak kamuoyunun doğru bir biçimde bilgilendirilmesi, çevre ve halk sağlığı açısından büyük önem taşımaktadır.
Kirleticiler: Atıksu Deşarjları, Gemi Söküm Tesisleri, Balık Çiftlikleri
Yeterince arıtılmamış evsel ve endüstriyel atıksu deşarjları, taşınan kirleticiler, körfezdeki gemi trafiği, gemi söküm tesisleri, endüstriyel tesisler ve balık çiftlikleri gibi kirletici kaynaklar, deniz suyu kalitesini olumsuz etkileyen başlıca faktörlerdir. Bayraklı sahilinde meydana gelen balık ölümlerinin gözlemlenmesi, bu bölgedeki olası kirletici kaynakların yanı sıra derelerle taşınan kirleticilerin de araştırılmasını zorunlu kılmaktadır.
Deniz suyu kalitesinin iyileştirilmesi için kirletici kaynakların kontrol ve denetimi, yerel ve merkezi idarelerin yetki ve sorumlulukları çerçevesinde etkin bir şekilde yürütülmelidir. İklim değişikliğine bağlı sıcaklık artışlarının önümüzdeki yıllarda da devam edeceği öngörülmektedir. Gerekli önlemler alınmadığı takdirde alg patlamaları ve balık ölümlerinin, hem kent estetiği hem de çevre ve halk sağlığı açısından sorun olmaya devam edeceği uyarısında bulunmak istiyoruz.
İzmir İç Körfezinin Kalitesini Yükseltmek İçin İvedilikle Gerekli Çalışmaları Yürütmeye Çağırıyoruz
Deniz suyu kalitesinin sürekli olarak izlenmesi ve üniversitelerle iş birliği içinde iklim değişikliği etkisi altındaki körfezde kirlilik göstergesi olan deniz canlılarının takibi, gelecekteki çalışmaların planlanması açısından hayati öneme sahiptir. İzmir Büyükşehir Belediyesi, bu konuda ayrı bir birim sorumluluğunda çalışmaları yürütmelidir.
Yerel ve merkezi idareye bağlı tüm kurumları, İzmir Körfezi’nde su kalitesi parametreleri açısından yapılan ölçümleri ve balık ölümlerinin nedenlerini paylaşmaya davet ediyoruz. Açıklama yapmanın ötesine geçerek, benzer sorunları önlemek ve İç Körfez kalitesini yükseltmek adına ivedilikle gerekli çalışmaları yürütmeye çağırıyoruz.
