Teminat mektupları, bankaların, yurt içinde ya da yurt dışında bulunan gerçek veya tüzel kişiler lehine, bir malın teslimi, bir işin yapılması veya bir borcun ödenmesi gibi konularda muhatap kuruluşlara veya kişilere hitaben verdikleri, söz konusu yüklenimin yerine getirilmemesi halinde, ilk yazılı talepte mektup tutarının kayıtsız şartsız ödenmesi taahhüdünü içeren garanti sözleşmesi niteliğinde belgeler olarak tanımlanabilir. Kısaca, teminat mektupları, lehtarın taahhüdünü üstlenen banka ile taahhüdün gerçekleşmesini isteyen muhatap idare arasındaki garanti sözleşmeleridir.
Teminat mektubu işlemi lehtar, muhatap ve banka arasındadır. Lehtar Bankanın müşterisidir ve bir malın teslimi, bir borcun ödenmesi işini üstlenen taraftır. Alacaklı taraf ise muhatap olarak nitelendirilir. Banka, muhatap açısından ortaya çıkabilecek riskleri güvence altına alır. Lehtar yükümlülüklerini yerine getiremezse muhatap bu hususu garanti veren bankaya bildirir ve bankadan yükümlülüğün yerine getirilmesini talep edebilir.
Bu çerçevede her ne kadar üçlü bir yapıdan bahsedilse de teminat mektuplarında lehdarın edimini yerine getireceğini taahhüt eden banka ve bankadan lehdarın edimini yerine getireceği garantisini alan muhatap olmak üzere iki taraf bulunmaktadır. Fiili taahhüt edilen lehdar teminat mektubunun tarafı değildir.
Teminat mektupları konusuna, geçerlilik süresine, ödeme talebinin şekline ve verilecekleri makama göre çeşitlere ayrılır.
Teminat Mektubu Nasıl Alınır?
Teminat mektubu başvuru şartları bankaların belirlediği kurallara bağlı olarak değişebilir. Bu mektupları vermek için bankalar genellikle yüksek kredi notu gibi şartlar talep eder. Çünkü borcun ödenmesini kendi açılarından da garanti altına alarak ilerlemek ister.
Teminat mektubu alımı için izlemeniz gereken aşamalar şunlardır:
• Öncelikle bankanızın internet bankacılığı, mobil uygulaması ya da fiziki şubesinden başvuruda bulunmanız gerekir.
• Daha sonra bankanız sizden bazı evrakları hazırlamanızı isteyecektir.
• Hazırladığınız evrakları bankanıza teslim ettiğinizde başvurunuz değerlendirme sürecine alınır.
• Değerlendirmenin olumlu sonuçlanması durumunda belirlenen komisyon ücreti karşılığında teminat mektubunu alabilirsiniz.
Teminat Mektubu İçin Gerekli Evrak Nelerdir?
Teminat mektubu için gerekli evraklar bankalara göre değişiklik gösterebilir. Bankaların genellikle talep ettikleri evrakları şu şekilde sıralayabiliriz:
• Kimlik belgesi,
• Finansal tablolar,
• Firma bilgileri,
• İşlemin miktarını ve amacını belirten talep dilekçesi.
Banka teminat mektubu başvurusunu değerlendirirken firmanızın risk profilini, finansal ve kredi durumunu dikkate alır.
Teminat Mektubu Masrafı
Teminat mektubu ücretleri genellikle işe ve ücrete yani bankanın üstlendiği risk seviyesine göre değişebilir. Teminat mektubu veren bankalar müşteriden belirli bir komisyon tahsil eder. Bu komisyonun tutarı dönemsel olarak değişebilir. Komisyon ücretinin belirlenmesi ve denetlenmesi ise BDDK’nın sorumluluğundadır. Teminat mektubu alırken bu masraflar hakkında detaylı bilgi almak için bankanızla iletişime geçmeniz yararlı olacaktır.
