Türk Toraks Derneği Etraf Problemleri ve Akciğer Sıhhati Çalışma Kümesi, son yıllarda yapılan çalışmalarda yeni görülen enfeksiyon hastalıklarının birincil nedenlerinin yanlış arazi kullanımı, iklim değişikliği, insan demografisi üzere etkenler olduğunu dikkat çekti.
İnsan sağlığına “Tek sağlık” kavramı ile bakılması gerektiğini belirten Türk Toraks Derneği Çevre Sorunları ve Akciğer Sıhhati Çalışma Grubu Yürütme Kurulu Üyesi Dr. Damla Karadeniz, dernek adına yaptığı açıklamada ekosistemin bir bütün olduğunu, yalnızca insanlardan oluşmadığını, hayvanların ve tabiatın bu bütünün ve sağlıklı olmanın bir modülü olduğunu hatırlatarak, “Sokak hayvanlarının mevt fermanı olan ve TBMM’de kabul edilen kanun teklifinin tek sıhhat bakış açısıyla yine gözden geçirilmesini talep ediyoruz.” dedi.
Tüm Canlılar Etkileşim Halinde
Sokak hayvanları ile ilgili düzenlemeler içeren ‘Hayvanları Muhafaza Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 5 unsuru 29.7.2024 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edildi. İnsan sıhhatinin tek başına değil tüm ekosistem ile kıymetlendirilmesi gerektiğini belirten Türk Toraks Derneği Merkez Yönetim Kurulu Genel Sekreteri Doç. Dr. İpek Candemir konuya ilişkin şunları söyledi: “Dünya, insan cinsinin tabiat ve öbür canlılarla beraber yaşadığı en büyük ekosistemdir. Bu sistem içerisindeki her bir öğe, öteki öğelerle karşılıklı bir yarar içerisinde olup bu sistemi daima bir arada ayakta tutmaktadırlar. Sistemin tek bir öğesinin gördüğü ziyan ya da yok oluş uzun vadede o ekosistemdeki başka öğelerin de zarar görmeleri ve yok oluşları demektir. Sanayi ihtilalinden sonra büyük oranda insan kaynaklı nedenlerle ortaya çıkan iklim krizi, çevresel bozulmalar, insanların dünyadaki sürdürülebilir hayat şartlarını tehdit etmektedir. İklim değişikliği, insan ve hayvan göçlerine, aşırı hava olaylarının sayı ve sıklığında artışa, vektör ve su kaynaklı bulaşıcı hastalıkların ortaya çıkması ve yayılmasına, alerjenlerin, hava, su ve besin kirliliğinin artmasına da neden olmaktadır. Tek sıhhat; insanların, hayvanların ve etrafın optimal sıhhatine ulaştırılması için farklı disiplinlerin birlikte çalışarak dünya sıhhatinin korunmasıdır. Tek sıhhat, öncelikle insan sağlığı, hayvan sıhhati ve etraf sıhhati ortasındaki yakın ilgileri kabul eder. Bu alakalar bir bütündür ve birinin başkasına üstünlüğü üzere hiyerarşik değildir. Ekosistem içerisindeki tüm canlıların belli bir sistem içerisinde karşılıklı etkileşimi kelam konusu olup, bunlardan birisinin eksikliği, yok olması bütün bir ekosistemi etkilediği üzere bunun bir modülü olan insan sağlığını da olumsuz tarafta tesirler.
Enfeksiyon Hastalıklarının Birincil Nedenlerinden Biri İnsan Demografisi ve Davranışı
Türk Toraks Derneği Etraf Problemleri ve Akciğer Sıhhati Çalışma Grubu Yürütme Kurulu Üyesi Dr. Damla Karadeniz ise tabiatın sahibinin tek başına insan olmadığını belirterek önemli noktalara dikkat çekti: “Yapılan çalışmalarda yeni görülen enfeksiyon hastalıklarının birincil nedenleri yanlış arazi kullanımı, tarım ve sanayi, memleketler arası ulaşım ve ticaret, medikal sanayi değişimi, savaş ve kıtlık, iklim değişikliği ve hava kaideleri, insan demografisi ve davranışıdır. Yakın periyotta yaşadığımız COVID-19 pandemisiyle birlikte sağlık tehditlerine tek sıhhat bakış açısıyla yaklaşmanın gerekliliği bir defa daha ortaya çıkmıştır. Bu yaklaşım insan sıhhatinin, hayvan ve paylaşılan ortak hayat alanlarımızın sıhhati ile yakından bağlı olduğunu tabir eder. Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde gündeme gelen Hayvanları Muhafaza Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair çok tartışmalı kanun teklifi kabul edilirken münasebet gösterilen ‘önce insan’ kavramı aslında kendi içerisinde değerli çelişkileri barındırmaktadır. İnsan sıhhatini korumak bütüncül ve bilimsel olarak ele alınmalıdır. Tek Sağlık yaklaşımının ülkemizde uygulanmasındaki en önemli sıkıntılar, uygulamak için yasal bir çerçevenin bulunmaması, farklı devlet kurumları ve özel kurumlar ortasında zayıf
uyum, hayvan hastalıklarının uygun formda nezaret eksikliği, bölümler ortasında zayıf veri paylaşım sistemi ve sonlu bütçenin olmasıdır. Asıl tahlil buradaki sorunları ortaya koymak ve uygun yaklaşımları hayata geçirmektir. Türk Toraks Derneği, doğanın sahibinin tek başına insan olmadığını, tersine insanın tabiatın bir kesimi olduğunu bilmektedir. Bu bakış açısı nedeniyle insanın içinde yaşadığı etrafın sıhhatini ve uyumunu bozacak her türlü teşebbüsün insan ve öteki canlıların sıhhatini direkt etkilediğini görmektedir. Türk Toraks Derneği, insanın ve dünyanın umutlu ve sağlıklı geleceğini, insanın doğadan özgürleşmesi yerine, insanın tabiatla özgürleşmesinde aramakta ve bu nedenle sağlıklı bir dünyanın, lakin insanın gelişim potansiyellerine ket vurmadan beşerle birlikte doğayı da özgürleştirebilecek yollar ve teknikler bulmakta gizli olduğunu bilmektedir
Tüm Canlılarla Ortam Ömrü Savunuyoruz
Dr. Karadeniz kelamlarını şöyle noktaladı: “Bu nedenle Türk Toraks Derneği Etraf Sıkıntıları ve Akciğer Sıhhati çalışma Kümesi olarak gezegenin sıhhati için, tek sıhhat anlayışını, tüm canlılarla ortak ömrü savunuyoruz. Ekosistemin bir bütün olduğunu, yalnızca insanlardan oluşmadığını, hayvanların ve tabiatın bu bütünün ve sağlıklı olmanın bir modülü olduğunu hatırlatarak, sokak hayvanlarının mevt fermanı olan ve TBMM‘de kabul edilen kanun teklifinin tek sıhhat bakış açısıyla yine gözden geçirilmesini talep ediyoruz”
