Aile Hekimi mi, Müteahhit mi?
Birlik Sağlık Sen Genel Başkanı Ahmet Doğruyol, aile hekimliği sistemindeki kiralama uygulamalarını sert bir dille eleştirdi. Aile hekimlerinin karşılaştığı zorluklara dikkat çeken Doğruyol, bu durumun sağlık hizmetlerinin kalitesini olumsuz etkilediğini vurguladı.
Aile Hekimlerinin İş Yükü
Konu hakkında yaptığı basın açıklamasında Doğruyol, “2005 yılında Düzce ilinde pilot uygulama ile başlayan aile hekimliği sistemi, 2010 yılında tüm Türkiye’de aşamalı olarak hayata geçirilmiştir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, aile hekimlerimiz kamu hizmeti sunan devlet görevlileridir. Kamu hizmeti sundukları halde, hizmet verdikleri kamu binalarına kira ödeyen tek devlet memurları da aile hekimleridir. Üstelik, verilen talimatlar doğrultusunda, aile hekimlerimizin binayla ilgili olarak, baca temizliği, boya badana, kanalizasyon temizliği, hidrofor bakımı gibi hekimlikle ilgisiz birçok iş yükü de eklenmiştir. Aile hekimliğinin en büyük sorunlarından biri, hekimlerimize yüklenen hekimlik dışı sorumluluklar ve olumsuz çalışma koşullarıdır.” dedi.
Koruyucu Sağlık Hizmetleri
Doğruyol, sözlerine şöyle devam etti: “Birinci basamak koruyucu sağlık hizmetlerini sunması gereken hekimlerimize her geçen gün eklenen yeni görevler, aile hekimliği sisteminin geleceğini ve dolayısıyla vatandaşlarımızın sağlığını tehlikeye atmaktadır. Aile hekimliğinde görev yapan hekim ve hemşirelerimiz, yasal hakları olan yıllık izinlerini kullandıklarında ücretleri kesilmektedir. Ancak, izin alan hekim ve hemşirenin yerine bir başkasının bakması gerekmektedir ki, bu durumda ücretleri kesilmesin. Yani hekim ve hemşire, arkadaşının yerine baktığında iki kişilik iş yapmak zorunda kalmaktadır. Arkadaşının izinli olduğu dönemde yerine bakan hekime, arkadaşının aldığı ücretin %50’si, hemşireye ise %25’i ödenmektedir; fakat bu ödemeler nüfusa göre değişiklik göstermektedir. Bugüne kadar hekim ve hemşirelere ödenen ücret, hiçbir zaman %50 düzeyine ulaşmamıştır. Şu an bir hemşireye aylık olarak 7-8 bin TL seviyesinde bir ödeme yapılmaktadır. Yani Sağlık Bakanlığı, eksik olan bir hemşirenin yerine 8 bin TL’ye hemşire çalıştırmaktadır.”
ASM Hemşirelerinin Maaşları Emsallerine Göre Düşük Kaldı
“Aile Hekimliği Sistemi, Sağlık Bakanlığının hatalı politikaları, illere göre değişen uygulama farklılıkları ve her geçen gün tek taraflı olarak artırılan iş yükü nedeniyle, aile hekimlerini ve aile sağlığı çalışanlarını tükenme noktasına getirmiştir. Aile hekimliğinde çalışan hemşirelerin maaşları, emsallerine göre oldukça düşük kalmaktadır.
- Aile hekimliğinde ücretlerin düşük olması nedeniyle, hemşireler kadrolarının bulunduğu kurumlara geri dönmekte, bu durum birçok hekim ve hemşirenin iş yükünü artırmaktadır.
- 2021 tarihinde çıkarılan Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği ile sistemde çalışan hekim ve hemşirelere adeta bir ceza yönetmeliği getirilmiştir.
- Hekimlerin görev tanımlarında olmayan birçok iş, onlara yüklenmiş; artan iş yükü altında hekimler ve sağlık çalışanları zor durumda kalmıştır.
- Cari giderler için verilen ödenek, enflasyon düzenlemesi yapılmadığı için yetersiz kalmıştır.
Cumhurbaşkanımız, bir 14 Mart Tıp Bayramı’nda “Aile hekimlerinin temel ücretlerinde artış yapılacak.” müjdesini vermişti, ancak bu sözlerin arkasında durulmamıştır.
Aile Hekimine Bıçaklı Saldırı
2022 yılında Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü, “Aile Sağlığı Merkezlerinin Asgari Fiziki Şartları ve Teknik Donanımı ile Bakımı ve Onarımı” konulu bir yazı yazarak aile hekimlerinin iş yükünü bir kat daha artırmıştır. Aile hekimliği uygulamasının temel hedefinin, her bireyin koruyucu sağlık hizmetlerinden en iyi şekilde yararlanmasını sağlamak olduğu unutulmamalıdır. Ancak, ülkemizde hekimlere yüklenen hekimlik dışı sorumluluklar ve kötü çalışma koşulları, ne yazık ki hekimlik mesleğinin geleceğini ve dolayısıyla halkımızın sağlığını geri plana atmaktadır. Aile hekimliği ile ilgili çıkarılan her yeni yönetmelik, genelge, yönerge, görüş yazıları ve mevzuatlar, mevcut problemleri çözmek yerine yeni sorunlar eklemektedir.” (BSHA – Bilim ve Sağlık Haber Ajansı)
