Hem maaş farkı hem de en düşük emekli aylığı sorunu, aynı paket içerisinde ele alınabilir. 2024 yılında emekli olacakların aylıklarının, 2025’te emekli olacaklara göre %30 daha yüksek olması nedeniyle, yığılmaların önlenmesine yönelik çeşitli çalışmalar devam ediyor. Ekonomim’de yer alan bilgilere göre, ekonomi yönetimi, bu sorunların çözümü için etki analizi üzerinde yoğun bir şekilde çalışmakta.
Uygulamanın bütçeye olan etkileri incelenirken, düzenlemenin hangi yöntemle gerçekleştirileceği konusunda da alternatifler değerlendiriliyor. Çalışmanın sonuçlarına göre, eğer gerekli olan düzenlemeler yönetmelik gibi ikincil mevzuatla halledilebilecekse, sorun yasal bir düzenlemeye ihtiyaç duymadan çözülebilir.
Aylıklarda yapılan hesaplamalar sonucunda, 2024 yılında emekli olacak kişilerin, takip eden yıllara göre %30 daha yüksek aylık alacak olmaları, bu yıl emekli olacakların sayısında ciddi bir artış yaratması bekleniyor. Özellikle, halen sigortalı olarak çalışan bireylerden hem prim hem de gelir vergisi alınmayacağı gibi, bu kişilere SGK tarafından aylık ödenecek olması, bütçeye önemli bir yük getireceği öngörülüyor.
Emeklilik Sistemi Üzerinde Radikal Değişiklikler
Ekonomi yönetimi, emeklilik hakkı kazanmış olanların hangi yıl emekli olursa olsun, en yüksek hangi yıla karşılık gelen aylığı alacaklarına yönelik bir düzenleme üzerinde çalışmalara başladı. Ancak bu çalışma, emeklilik sisteminin köklü bir değişime uğramasına yol açabilecek başka bir düzenlemeyle de birlikte yürütülmektedir.
Şu anda en düşük emekli aylığı 12 bin 500 lira seviyesinde bulunmakta. Kök aylığı bu tutarın altında olan yüz binlerce emeklinin aylıkları, mevcut uygulama ile bu rakama tamamlanıyor. Ancak, aylıkların tamamlanması uygulamasının yerine, bu tutara denk gelen sosyal desteklerin verilmesi yönünde bir çalışma gündeme gelmişti.
Bu düzenlemede, aylık bağlama esaslarında da değişiklikler yapılarak, prim günü ile aylıklar arasındaki dengesizliklerin giderilmesi hedefleniyor. Buna göre, 7 bin gün prim ödeyen bir kişi ile 9 bin gün prim ödeyen kişinin alacağı aylıklar aynı olmayacak. Edinilen bilgilere göre, yeni düzenlemede bu iki konu bir arada ele alınacak ve genel bir paket halinde sunulacak.
Şu an itibarıyla bürokratlar ve ekonomi yönetimi, yapılacak çalışmaların etki analizi üzerinde yoğunlaşmış durumda. Tüm seçeneklerin ayrı ayrı bütçeye olan getirileri ve götürüleri hesaplanıyor. Etki analizi sonucunda, hangi çözüm yönteminin kanuni düzenleme gerektireceği ve hangisinin ikincil mevzuatla halledilebileceği konusunda bir rapor hazırlanarak siyasilerin görüşüne sunulacak.
