2018 yılında Türkiye’nin toplam ihracatının %4’ünü gerçekleştiren serbest bölgeler, 2023 yılı itibarıyla bu oranı %5’e çıkararak 13 milyar dolara yaklaşan bir ihracat rakamına ulaştı. Bu bölgelerde faaliyet gösteren firmalar, uluslararası pazarlardan aldıkları payı artırırken yerel KOBİ’lerle olan ticaretlerini de geliştiriyor. Serbest Bölgeler Kurucu ve İşleticileri Derneği (SEBKİDER) Yönetim Kurulu Başkanı Yusuf Kılınç, bölgedeki firmaların iç pazardaki firmalarla gerçekleştirdikleri ticaretin, 2018 yılında 2.5 milyar dolardan, 2023 yılında yaklaşık 3.8 milyar dolara çıktığını belirterek, bu %51 oranındaki artışın, firmaların dış pazarlardaki büyümelerini iç pazardaki KOBİ’lerle olan ticaretlerine yansıttığını vurguladı.
Kılınç, son iki yılda yurt dışından bölgelere yapılan ticaretin %16.8 oranında küçüldüğünü, buna karşın ülke içindeki firmalarla ticaretin ise arttığını ifade ederek, “Tedarik sürecinin daha hızlı olması nedeniyle serbest bölgelerde faaliyet gösteren firmalar yerel firmalarla giderek daha fazla ticaret yapıyor. Özellikle pandemiden sonra serbest bölgelerin yurt içindeki KOBİ’lerle ticareti daha da önem kazanmış durumda. Bölgelerimizdeki firmalar ihracatlarını artırırken, ülkemizdeki KOBİ’lerle daha fazla ticaret yapıyor ve onların da ihracattan pay almasını sağlıyor.” şeklinde konuştu.
KOBİ’LER İÇİN ÖZEL FIRSATLAR
Kılınç, Türkiye’deki KOBİ’lere küresel pazarlara açılma konusunda daha fazla destek vermek istediklerini belirterek, “Finansmana erişimin zorlaştığı günümüzde KOBİ’ler, serbest bölgelere gelerek bina ve arsaya sermaye yatırmadan, birikimlerini üretim faaliyetlerinde kullanıp uluslararası pazarlara açılabilir. Bu imkân, ihracata sağlanan vergisel teşviklerle birleşince büyük bir rekabet avantajı sağlıyor. KOBİ’lerimizi, onlara sunulan olanaklardan daha fazla yararlanmak üzere serbest bölgelerde yatırıma davet ediyoruz.” dedi.
ULUSLARARASI PAZARLARA AÇILMA FIRSATI
Serbest bölgelere yurt dışından veya ülke içinden yarı mamul olarak gelen ürünlerin işlenerek yüksek katma değerli ürünler hâline getirildiğini kaydeden SEBKİDER Başkanı, serbest bölgelerin havacılık, otomotiv, yazılım, yat-gemi inşası ve tamiri, medikal aletler, hazır giyim gibi çok çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren güçlü endüstri merkezleri olduğunu belirtti. Kılınç, bu bölgelerdeki firmaların iş yaparak Türk firmalarının uluslararası pazarlara açılma fırsatı yakalayabileceğini ifade etti.
Kılınç, “İhracat odaklı üretime sağlanan teşviklerden yararlanmak amacıyla serbest bölgelere gelen ulusal ve uluslararası yatırımcılar, yurt içi üretimin artmasına ve yerli işletmelerin gelişmesine katkı sağlar. Bölgelerdeki firmalar, uluslararası pazarlara sunmak üzere üretim yaparken maliyet ve zaman avantajı sunacağı için bu üretim süreçlerini destekleyecek hammadde tedariğini yerel firmalardan sağlamayı tercih etmektedir. Uluslararası şirketler, yerel işletmelere yeni teknolojiler ve iş yapma yöntemlerini aktarırken, yerli şirketler de bu bilgi ve teknoloji transferi sayesinde rekabetçiliklerini artırabilir.” dedi.
ALTYAPI GELİŞİMİ VE EKONOMİK KALKINMA
Serbest bölgelerin bulundukları bölgelerde yollar, limanlar, depolama tesisleri gibi yerel altyapıların gelişmesine de katkı sağladığını ifade eden Kılınç, bu gelişmelerin yurt içi ticaret ve lojistiğin verimliliğini artırdığını belirtti. “Bu yatırımlar ekonomik faaliyetleri geliştiriyor. Yeni iş fırsatları yaratan bu gelişmeler işsizlik oranlarını düşürmekte, gelişen lojistik altyapı ürünlerin daha hızlı ve güvenli bir şekilde taşınmasını sağlayarak ticaretin maliyetlerini azaltmakta ve hızını artırmaktadır. Böylece hem iç ticaret hem de uluslararası ticaret artış göstermektedir. Üretim ve dağıtım süreçlerinin gelişmesi, yerel ve yabancı yatırımları artıracağı için sağlanan bu gelişmeler yalnızca serbest bölgelerde değil, çevresindeki diğer bölgelerde de ekonomik kalkınmayı teşvik etmektedir.”
