AB Zirvesi Brüksel’de Toplandı
Avrupa Birliği (AB) üyesi 27 ülkenin liderleri, yaz tatili sonrası düzenlenen ilk zirve için Brüksel’de bir araya geldi. AB Konseyi Başkanı Charles Michel’in son kez başkanlık edeceği bu resmi zirve, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin katıldığı oturumla başladı. Liderler, Ukrayna’daki savaşın 1000. gününe yaklaşırken Zelenski’nin duyurduğu “Zafer Planı”nı detaylı bir şekilde ele alacak. Michel ve Zelenski, zirve öncesinde basın mensuplarına ortak açıklamalarda bulundu.
Michel, Zelenski’nin savaşı sonlandırmak amacıyla hazırladığı planı görüşeceklerini belirterek, “Ukrayna halkına ve size iki mesajım var. AB, gerektiği sürece tüm imkanlarıyla yanınızda olmaya devam edecek. Daha fazla askeri ve mali desteğe ihtiyacınız olduğunun farkındayız.” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Ukrayna’nın geleceğinin AB üyeliğinden geçtiğine vurgu yaparak, Zelenski’nin zirveye katılmasının oldukça güçlü bir siyasi mesaj olduğunu dile getirdi.
Zelenski, “Zafer Planı”nı liderlerle paylaşacağını, ayrıca G7 taahhüdü doğrultusunda AB’nin, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarının getirilerinden ülkesine sağlayacağı 35 milyar avroluk desteği görüşeceklerini söyledi. Ukrayna’nın bu kaynağa acilen ihtiyaç duyduğunu ifade eden Zelenski, sürecin uzamaması gerektiğinin altını çizdi. “AB liderlerinin 35 milyar avro için gereken siyasi desteği şimdi vermeleri gerekiyor. Bunu kimsenin bloke etmemesi gerekiyor.” diyerek aciliyetine dikkat çekti.
Zirve sırasında, Ukrayna’ya askeri destek konusundaki ilerlemeler, hava savunma sistemleri, mühimmat ve füzelerin teslimatı, ayrıca Avrupa Barış Fonu kapsamındaki yardım önlemleri ile üye ülkelerin bireysel yardımları gözden geçirilecek. Ayrıca, Rusya’nın dondurulmuş varlıklarından elde edilen gelirlerin Ukrayna’yı desteklemek amacıyla kullanılması için atılan adımlar da değerlendirilecek. Zirve, Ukrayna’nın son dönemde yoğun saldırılara maruz kalan enerji sektörü ve kritik altyapısının kış dönemine nasıl hazırlanabileceği konusunu da masaya yatıracak.
Göç Politikaları Üzerine Tartışmalar
Zirve başlangıçta dış politika ve ekonomi odaklı planlanmıştı; ancak göç konusu liderlerin gündeminde en üst sıralarda yer aldı. Almanya’da aşırı sağın siyasette daha etkili hale geldiği son dönemde, bir göçmen tarafından gerçekleştirilen bıçaklı saldırı, ülkenin göç konusundaki tutumunu katılaştırdı. Berlin hükümeti, eylül ayında 6 aylığına tüm komşularına yönelik sınır kontrolleri başlattı.
Fransa’da yeni Başbakan Michel Barnier’in, AB’nin göç kurallarının gözden geçirilmesi ve sınır dışı süreçlerinin hızlandırılmasına yönelik açıklamaları dikkat çekti. İtalya’da aşırı sağcı Başbakan Giorgia Meloni’nin, sığınma başvurusu yapanların ilgili süreçlerinin Arnavutluk’taki merkezlerde sürdürülmesi planı, Polonya Başbakanı Donald Tusk’un ise sığınma hakkını geçici olarak askıya alacağını duyurması gibi gelişmeler, göç konusunu zirvenin en sıcak maddesi haline getirdi.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, zirveden iki gün önce, sığınma başvurusunda bulunanların üçüncü ülkelere gönderilerek, sığınma prosedürlerinin “AB dışında” yürütülmesini öngören bir teklifte bulundu. Liderlerin bu teklif üzerinde sıcak tartışmalar yapması bekleniyor.
Orta Doğu Üzerine Değerlendirmeler
Gazze’de bir yıldır devam eden insani kriz karşısında ortak bir tutum benimseyemeyen AB liderleri, İsrail’in son dönemde Lübnan’da yoğunlaştırdığı saldırılara nasıl yaklaşacaklarını tartışacak. Gazze bağlamında ateşkes ve acil insani yardımın konuşlandırılması, tüm esirlerin koşulsuz serbest bırakılmasına yönelik uluslararası çabalar masaya yatırılacak. Ayrıca Batı Şeria’daki güncel durum, İsrail’in son saldırıları, yerleşimcilerden gelen şiddet ve yasa dışı yerleşimlerin genişlemesi gibi meseleler de değerlendirilecek.
Dün Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) liderleriyle bir araya gelen AB liderleri, Orta Doğu’da barış ve refahın sağlanması için işbirliği mesajı verdiler.
Ekonomik Rekabetçilik Üzerine Görüşmeler
AB liderleri, ekonomik durum ve rekabetçiliği ele alacak. Eski Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı ve eski İtalya Başbakanı Mario Draghi, AB ekonomisinin küresel gelişmeler karşısında nasıl rekabetçi kalabileceğine dair raporunu geçen ay von der Leyen’e sunmuştu. Raporda, AB’nin ABD ve Çin ile ekonomik olarak rekabet edebilmesi için daha koordineli bir sanayi politikasına, hızlı karar alabilmeye, yatırımları artırmaya ve ortak borçlanmaya ihtiyaç duyduğu vurgulanmıştı.
Liderler, Draghi raporu çerçevesinde görüş alışverişinde bulunarak, AB’nin geleceği için kritik öneme sahip olan ekonomik stratejileri tartışacaklar.
