Ekonomide Yükselen Enflasyon ve Tüketici Sorumluluğu
Hükümetin uyguladığı ekonomi politikalarının yoksulluk seviyesini artıran “acı reçetesi”, enflasyonla mücadelede beklenen sonuçları elde edemedi. Eylül ayında aylık yüzde 2.97 ve yıllık yüzde 49.4 oranında kaydedilen yüksek enflasyon, önümüzdeki dönem hedeflerini de tehdit ediyor. İstanbul’da 800 bine yakın üyesi bulunan İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, enflasyonla mücadelede sorumluluğu tüketicilere yükleyerek pahalı satış yapan şirketlere yönelik “boykot” önerisinde bulundu. Ancak, tüketici dernekleri bu öneriyi eleştirerek, “Tüketici ucuz ürünlere yöneldiğinde güvenilir olmayan ürünleri tercih ediyorsa, bu çağrı sadece bir mizah unsurudur” şeklinde değerlendirdi.
Gerçek Sorumlu Hükümet
İTO Başkanı Şekib Avdagiç, enflasyonun bu yıl hedeflenen seviyeye yakın bir noktada gerçekleşmesinin önemini vurgulayarak, bu konuda herkesin üzerine düşen görevler olduğunu belirtti. “Fiyatı belirleyen en önemli unsurlardan biri tüketicidir” diyen Avdagiç, örnekler vererek şöyle devam etti: “Örneğin, bir restoran bir yemeği 100 liraya satıyor. Ertesi gün geldiğinizde fiyat 120 lira, bir sonraki gün 150 lira olabiliyorsa, fiyat orada belirleniyor demektir. Her konuda alternatifimiz olmayabilir, ancak tüketicinin de tüketim gücünü yeterince kullanmadığını düşünüyorum. Ahlaki ve etik davranan şirketlere yönelik bir pozitif ayrım yapmamız gerekiyor. Batıda bunu görmek mümkün.”
Avdagiç’in önerisini değerlendiren Tüketici Birlikleri Federasyonu Başkanı Mehmet Bülent Deniz ise, “Yine suç, sadece işe gitmek ve beslenmekten başka bir şey düşünemeyen yurttaşa yıkıldı. Gerçek sorumlular hakkında tek bir kelime bile edilmediğini görüyoruz” diyerek şunları ifade etti: “Elbette tüketicinin tüketimden gelen gücü ekonomide belirleyici bir unsurdur. Ancak bu gücün etkili olabilmesi için, tüketiciye o ürünle ilgili alternatif seçeneklerin sunulması gerekmektedir. Yüksek enflasyon ortamında, toplumun büyük bir kesimini etkileyen yoksulluk koşullarında, zaten tüketemeyen ve güvenilir olmayan ürünleri satın almak zorunda kalan bir tüketiciye, ‘Daha pahalı olanı almayın’ çağrısı yapmak, mizahın ötesinde bir anlam taşımıyor.”
Canını Risque Atıyor
Prof. Dr. Cem Başlevent, eski Merkez Bankası Başkanı Şahap Kavcıoğlu’nun sanayicilere yönelik “Krediler yüksekse almayın kardeşim. Sen almazsan banka düşürmek zorunda kalacak” sözlerini hatırlatarak, şu tespitlerde bulundu: “Yüksek enflasyon ortamında insanların tüketim algısı bozuluyor. Tüketiciler, daha ucuz olsun diye taklit ve tağşiş ürünlere yöneliyor. Market markalı ürünlerin kullanımı artıyor. Vatandaş, can sağlığını riske atarak elinden geleni yapmaya çalışıyor. Eğer vatandaşı ucuz ürünü almaya yönlendiriyorsanız, önce o ürünlerin güvenli olduğunu kanıtlamanız gerekiyor.”
