Basın Özgürlüğü Raporu: Eylül 2023’te Yaşanan İhlaller
CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, düzenli olarak hazırladığı Basın Özgürlüğü Raporu’nda, eylül ayında Türkiye’de basın ve ifade özgürlüğü konusundaki sorunlara dikkat çekti. Çakırözer, gazetecilerin ve basın kuruluşlarının çeşitli tehditler ve soruşturmalarla baskı altında tutulduğunu vurguladı. Rapor, gazetecilerin haber ve sosyal medya paylaşımları nedeniyle 52 kez mahkeme önüne çıktığını ortaya koydu.
Raporda, Ülkü Ocakları eski Başkanı Sinan Ateş cinayeti davasını takip eden gazetecilerin, sanıklar ve bazı siyasetçiler tarafından hedef alındığına da yer verildi.
Yanlışlıkla Gözaltı
Eylül ayında yaşanan basın özgürlüğü ihlalleriyle ilgili olarak raporda şu tespitler yer aldı:
- Gazeteciler, eylül ayında toplamda 52 kez hakim karşısına çıktı.
- Cezası kesinleşen bir gazeteci tutuklandı.
- Gazetecilerin yazıları ve sosyal medya paylaşımları gerekçesiyle evlerine baskın yapıldı.
- Özgür Yurttaş Haber Genel Yayın Yönetmeni Mehmet Murat Yıldırım hakkında başlatılan soruşturma çerçevesinde yakalama kararı çıkarıldı.
- Gazeteciler Ruşen Takva ve Kadir Cesur, haber takibi sırasında gözaltına alındı.
- Karar gazetesi yazarı Elif Çakır, Bursa’da gözaltına alındı. Çakır’ın ismi ve kimlik numarası aranan şahıstan farklı olmasına rağmen, emniyet güçlerine durumu anlatmasına rağmen gözaltına alınarak sağlık kontrolüne götürüldü. Daha sonra serbest bırakılan Çakır’a Emniyet Genel Müdürü tarafından bu ‘yanlışlık’ için özür dilendi.
Tetikçisi de Siyasetçisi de Gazeteciyi Hedef Alıyor
Ülkü Ocakları eski Başkanı Sinan Ateş cinayeti davası duruşması sırasında katil zanlısı Eray Özyağcı, gazeteciler Timur Soykan, Barış Pehlivan ve Murat Ağırel’i açıkça tehdit etti. MHP lideri ve parti yöneticileri, bu davaya ilişkin yapılan yorumlar nedeniyle Halk TV’yi, yorumcularını ve sunucularını hedef alarak baskı oluşturdu.
Birgün Gazetesi muhabiri İsmail Arı, menzil cemaati hakkında kaleme aldığı kitap nedeniyle sosyal medya üzerinden tehditler ve cemaate bağlı derneklerin suç duyurularıyla karşılaştı. Ayrıca, Cumhuriyet yazarı Murat Ağırel, kendisine yollanan bir video kaydı ile ölüm tehdidi aldı. Diyarbakır’da Narin Güran cinayetiyle ilgili gelişmeleri takip eden Halk TV muhabiri Ferit Demir ve kameraman Hasan Bıra, korumalar tarafından engellendi.
Habere Soruşturma ve Tazminat
Gazeteci Furkan Karabay, deprem sırasında yaptığı sosyal medya paylaşımları ve YouTube yayınları nedeniyle Cumhurbaşkanı ve ailesine hakaretten dava açıldı. Bununla birlikte, gazeteciler Medine Mamedoğlu, Ahmet Kanbal ve İrfan Uçar hakkında çeşitli soruşturmalar ve davalar açıldı.
SADAT, Evrensel Gazetesi’nin 2021 yılında Genç Hayat ekinde yayımlanan bir yazı nedeniyle gazeteye dava açtı. Evrensel Gazetesi yazarı Özcan Yaman, yazısı dolayısıyla Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan tarafından açılan davada 10 bin TL tazminat ödemeye mahkum edildi. Gazeteci Sedef Kabaş ise Cumhurbaşkanına hakaret suçlamasıyla açılan dava sonucunda 115 bin TL tazminat cezası ödediğini duyurdu.
Sansür ve Erişim Engelleri
İktidarın sansür mekanizması haline gelen RTÜK, daha önce görülmemiş bir uygulamaya daha imza attı. RTÜK, Halk TV sunucusu Sinem Fıstıkoğlu’nun konuğunun yorumlarına ‘gülümsediği’ için kanala para cezası verdi. Eylül ayında Umut Gazetesi, Medyaradar ve Etkin Haber Ajansı erişime engellendi. İletişim Başkanı Fahrettin Altun’un talebiyle, kendisi ve yakınları hakkında 648 haber ve sosyal medya içeriğine bir günde erişim engeli getirildi.
Raporda, eylül ayında erişim engeli getirilen bazı haberler şu şekilde sıralandı:
- RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin’in bacanağını, kayınbiraderini ve eşinin yakın arkadaşını RTÜK’te işe aldığı iddiaları.
- Konya’daki tarikat şeyhinin ‘mehdi gelecek’ diyerek cemaate yüksek fiyatlarla arsa sattığı iddiaları.
- Ülkü Ocakları genel başkan danışmanının cinayetle sonuçlanan mekan baskınının şüphelileri arasında olduğu iddiası.
- İsmailağa cemaatine yakın iki grubun umrede kavga ettiği haberi.
- İzmir Demokrasi Üniversitesi Rektörü ve üniversite hakkındaki yolsuzluk iddiaları.
- Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Yardımcısının İsrail’e tepki gösterdiği sosyal medya paylaşımlarındaki yorumlar.
- Yabancı futbolcuların dolandırıldığına ilişkin bir dava.
- Van’da görev yapan astsubay ve imam arasında yaşananlara ilişkin haberler.
