Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Türkiye’nin uluslararası yük taşımacılığındaki önemli gelişmelerden biri olarak İstanbul-Budapeşte parkurunda faaliyet gösterecek ihracat treninin tanıtımını yaptı. Bu makalede, ihracat treninin işlevselliği, demiryolu sektöründeki gelişmeler ve Bakan Uraloğlu’nun projeye dair açıklamalarını detaylandıracağız.
İhracat Treni Projesinin Temel Unsurları
Bakan Uraloğlu, ihracat treninin 4 günlük seyahatinde toplam 1.549 kilometre yol kat edeceğini belirtti. Bu, ülkemizin uluslararası yük taşımacılığı yapan ilk özel demiryolu tren işletmecisi Pasifik Eurasia’nın önemli bir başarısıdır. Proje, aylık 60, yıllık 600 tren ile 22 bin tıra eşdeğer, 600 milyon avro değerinde 750 bin ton ihracat yükü taşımayı hedefliyor.
Demiryolu Taşımacılığında Serbestleşme Süreci
Uraloğlu, demiryolu taşımacılığındaki serbestleşme sürecinin zorlu aşamalardan geçtiğini vurguladı. 2013 yılında kabul edilen 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun ile Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) Genel Müdürlüğü, demiryolu altyapı işletmecisi olarak tanımlandı. Bu değişim, TCDD Taşımacılık A.Ş.’nin 2016 yılında tescil edilmesiyle birlikte fiilen uygulanmaya başlandı. Uraloğlu, bu süreçte özel sektörün de demiryolu taşımacılığında yer almasının önemine dikkat çekti.
İhracat Treni’nin Rotası
İstanbul-Budapeşte ihracat treni, Türkiye, Bulgaristan, Romanya ve Macaristan parkurlarını kapsayan toplam 1.549 kilometrelik bir güzergâh izleyecek. Türkiye parkurunda 278 kilometre yol kat edecek olan tren, Bulgaristan’da 406, Romanya’da 634 ve Macaristan’da 231 kilometre yol alacak. Bu süreçte trenin hızı, taşınacak yüklerin zamanında teslim edilmesi açısından büyük önem taşıyor.
Demiryolu Sektöründeki Gelişmeler
Uraloğlu, demiryolu sektöründe yaşanan gelişmeleri değerlendirirken, Türk demiryollarının geçmişte unutulduğunu ve son yıllarda yeniden canlandırıldığını ifade etti. 2003 yılından itibaren yaklaşık 11 bin kilometre olan demiryolu uzunluğuna 3 bin kilometre eklenerek, toplamda 13 bin 919 kilometreye ulaşıldı. Bu durum, Türkiye’nin demiryolu taşımacılığındaki potansiyelini artırarak, uluslararası yük taşımacılığına önemli katkılar sağladı.
İpek Demiryolu Projesi ve Modernizasyon
Uraloğlu, Asya ile Avrupa arasında önemli bir koridor olan İpek Demiryolu projesinin önemine değindi. Tarihsel olarak İpek Yolu, değerli malların taşındığı bir yol olarak bilinse de günümüzde konteyner taşımacılığına evrilmiştir. Bu projenin amacı, modern ticaretin gereksinimlerini karşılamak ve Türkiye’nin stratejik konumunu daha da güçlendirmektir.
Avrupa-Çin Ticaret Hacmi
Bakan Uraloğlu, 2023 yılında Avrupa ile Çin arasında gerçekleşen 9 bin 340 tren seferiyle 1.9 milyon TEU yük taşındığını belirtti. Bu sayı, Türkiye’nin Asya ve Avrupa arasında bir köprü görevi görmesinin yanı sıra demiryolu taşımacılığında daha fazla pay almayı hedeflediğini ortaya koyuyor.
BTK Demiryolu Hattı ve Blok Tren Taşımacılığı
Bakan Uraloğlu, BTK Demiryolu Hattı’nın (Bakü-Tiflis-Kars) demiryolu taşımacılığına yeni bir yön verdiğini ifade etti. Açılışından bu yana 67 bin 281 TEU yük taşınmış ve toplamda 1 milyon 502 bin tonun üzerinde yük taşınmıştır. BTK hattı üzerinden yapılan taşımalar, Türkiye’nin demiryolu taşımacılığındaki kapasitesini artırmaktadır. Orta Koridor ve BTK hattı üzerinden düzenli seferler, Türkiye’nin lojistik ağını güçlendirmekte ve uluslararası ticaretteki rolünü pekiştirmektedir.
Türkiye’nin Demiryolu Ağı Genişliyor
Uraloğlu, Türkiye’nin demiryolu ağını 2028’de 17 bin 287 kilometreye, 2053’te ise 28 bin 590 kilometreye çıkarmayı hedeflediğini belirtti. Bu hedef, ulaşım ve lojistik alanında daha verimli bir sistem oluşturma amacı taşımaktadır. Ayrıca, demiryolu taşımacılığı payını artırmak için özel sektörün de bu alanda faaliyet göstermesi teşvik edilmektedir.
Ulaştırma ve Lojistik Ana Planı
Ulaştırma ve lojistik ana planı çerçevesinde karayolu taşımacılığı payının yüzde 72’den yüzde 57’ye, demiryolu taşımacılığı payının ise yüzde 5’ten yüzde 22’ye çıkarılması hedeflenmektedir. Bakan Uraloğlu, yıllık ortalama 32 milyon ton olan yük taşımacılığının 448 milyon tona yükseltilmesini amaçladıklarını ifade etti. Bu değişim, sürdürülebilir bir ulaşım sistemi oluşturma adına önemli bir adım olacaktır.
Özel Sektörün Rolü
Bakan Uraloğlu, özel sektör şirketlerinin demiryolu tren işletmecisi olarak faaliyet göstermesinin memnuniyetle karşılandığını vurguladı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın, adil rekabet koşulları sağlamak için çalıştığını ve özel demiryolu işletmecilerinin de bu süreçte sorumluluk alacağını belirtti. Bu, sektörün büyümesi ve gelişmesi açısından kritik bir noktadır.
Gelecek Vizyonu
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İstanbul-Budapeşte ihracat treninin ilk seferinin daha nice seferler için bir başlangıç olmasını diledi. Türkiye’nin demiryolu ağını genişletme ve modernize etme konusundaki kararlılığı, hem ekonomik hem de ticari açıdan önemli fırsatlar sunmaktadır.
İhracat treninin hayata geçirilmesi, Türkiye’nin uluslararası ticaretteki yerini güçlendirecek ve demiryolu taşımacılığında yeni bir çağın kapılarını aralayacaktır. Bu süreçte, devletin yanı sıra özel sektörün de aktif rol oynaması, Türkiye’nin lojistik altyapısının ve rekabet gücünün artmasına katkıda bulunacaktır. Demiryolu taşımacılığındaki bu dönüşüm, gelecekte Türkiye’yi daha güçlü bir ticaret merkezi haline getirebilir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın hedefleri doğrultusunda atılacak adımlar, demiryolu taşımacılığının verimliliğini artıracak ve uluslararası pazarda Türkiye’nin rolünü daha da güçlendirecektir.
