2023 yılı, Avrupa’da demiryolu yolcu taşımacılığında önemli bir büyümeye sahne oldu. Eurostat’ın 30 Ekim 2023’te yayımladığı verilere göre, Avrupa Birliği (AB) genelinde demiryolu yolcu taşımacılığı kayda değer bir artış gösterdi. Bu durum, AB ülkelerinin sürdürülebilir seyahat tercihlerine olan bağlılıklarını yansıtırken, birçok ülkenin ulaşımda çevre dostu seçeneklere geçiş yapma çabalarının sonuç verdiğini de ortaya koyuyor. Yunanistan ve Bulgaristan dışında hemen hemen tüm AB ülkeleri, 2022’ye kıyasla artan bir demiryolu yolcu talebi bildirdi.
AB Ülkelerinde Yolcu Taşımacılığı Artışı
2023 yılında demiryolu yolcu taşımacılığında kaydedilen büyüme, özellikle Hırvatistan, Lüksemburg, İrlanda ve İspanya gibi ülkelerde dikkat çekici seviyelere ulaştı. Hırvatistan, %40,6’lık artışla AB içinde en yüksek büyüme oranını kaydederken, Lüksemburg %29,9, İrlanda %27,9 ve İspanya %26 artış gösterdi. İtalya da bu trende katılarak %18,7 oranında artış yaşadı. Bu veriler, birçok AB ülkesinin demiryolu altyapısını iyileştirme ve daha çevreci ulaşım seçeneklerine yönelme çabalarının sonuç verdiğini gösteriyor.
Aday Ülkelerde Demiryolu Talebindeki Yükseliş ve Yunanistan’daki Düşüş
AB aday ülkeleri de demiryolu taşımacılığında önemli bir büyüme kaydetti. Karadağ, %32,2 oranında artışla bu alanda dikkat çekerken, Sırbistan da %23,9 artış yaşadı. Bu ülkelerde demiryolu yolculuklarına olan ilginin artması, aday ülkelerde sürdürülebilir ulaşım çözümlerine yönelme eğiliminin bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan Yunanistan, demiryolu taşımacılığında %39,7 oranında ciddi bir düşüş yaşadı. Eylül ayında gerçekleşen Daniel Fırtınası, Yunanistan’daki demiryolu altyapısına büyük zarar vererek özellikle kuzey bölgelerdeki demiryolu hizmetlerini durdurdu. Bu durum, Yunanistan’da yolcu sayısındaki düşüşün başlıca nedeni olarak görülüyor.
Almanya ve Fransa Demiryolu Yolcu Taşımacılığında Öncü
Demiryolu yolcu taşımacılığında en yüksek katkıyı sağlayan ülkeler ise Almanya ve Fransa oldu. Almanya, 2023 yılı boyunca 101,4 milyar yolcu-kilometre kaydederken, Fransa ise 101,3 milyar yolcu-kilometre ile AB içinde önde gelen ülkeler arasında yer aldı. Bu iki ülke, AB’nin toplam demiryolu yolcu taşımacılığının %47,2’sini oluşturarak bölgesel hareketlilikte önemli bir rol oynadı. Almanya ve Fransa’nın demiryolu taşımacılığındaki bu güçlü performansı, Avrupa’daki en yoğun demiryolu ağlarının burada bulunmasından kaynaklanıyor.
Demiryolu Kullanımı Yüksek, Ancak Küçük Ülkelerde Hâlâ Sınırlı
Altı AB ülkesi, 2023’te 1 milyar yolcu-kilometreden daha az yol aldı. Bosna-Hersek, Karadağ ve Kuzey Makedonya gibi sınırlı demiryolu altyapısına sahip ülkeler, düşük yolcu sayılarıyla dikkat çekti. Buna karşılık Letonya, demiryolu yolcu taşımacılığında %13’ün üzerinde bir büyüme kaydederek altyapısını güçlendirme konusunda ilerleme sağladı. 2022 yılında 541 milyon yolcu-kilometre kaydeden Letonya, 2023’te 612 milyon yolcu-kilometreye ulaştı.
Ulusal Demiryolu Yolcu Taşımacılığı Eğilimleri
Avrupa genelinde yolcu taşımacılığı büyük ölçüde ulusal seviyede yoğunlaşmış durumda. Lüksemburg ve Çekya hariç tüm ülkelerde demiryolu yolculuklarının %90’ından fazlası ulusal seyahatler olarak gerçekleşiyor. Örneğin, Lüksemburg’da ulusal taşımacılık %63,9 seviyesinde iken, Çekya’da %82,8 olarak gerçekleşti. Yunanistan, Letonya, Estonya ve Finlandiya, 2023 yılında sadece ulusal demiryolu seyahatleri gerçekleştiren ülkeler arasında yer aldı.
2023 yılında AB sakinleri ortalama 17,8 iç demiryolu seyahati yaparken, bu oran 2021’e göre 6,1 ve 2022’ye göre 1,7 artış gösterdi. Bu artış, AB’nin iç demiryolu hizmetlerine olan bağlılığını ve ulusal ulaşım ağının önemini vurguluyor. Almanya, Avusturya, Danimarka ve Lüksemburg kişi başına yapılan demiryolu yolculukları açısından önde gelen ülkeler olarak dikkat çekiyor.
AB’nin Sürdürülebilir Demiryolu Taşımacılığına Yatırımları
AB, demiryolu taşımacılığındaki bu büyümeyi sürdürülebilir ulaşım hedefleri doğrultusunda desteklemeye devam ediyor. Demiryolu altyapısına yapılan yatırımlar, çevre dostu seyahat seçeneklerinin geliştirilmesine katkı sağlıyor ve karbon emisyonlarını azaltma çabalarına destek oluyor. Avrupa genelinde demiryolu yolcu taşımacılığında gözlemlenen bu artışın, sürdürülebilir ulaşım seçeneklerine olan talebin artmasıyla birlikte önümüzdeki yıllarda da devam etmesi bekleniyor.
AB’nin demiryolu taşımacılığına yönelik bu dönüşüm süreci, sadece çevresel sürdürülebilirlik açısından değil, aynı zamanda ekonomik büyümeye ve toplumsal refaha da katkı sağlıyor. Bu büyümenin sürekliliğini sağlamak amacıyla AB ülkelerinin altyapı yatırımlarına devam etmesi ve demiryolu taşımacılığının cazibesini artıracak projeler geliştirmesi büyük önem taşıyor.
