Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Durumu
İktidar, kamuya ait işletmeleri özelleştirirken, geriye kalan az sayıda kamu kuruluşu da sürekli olarak zarar etmeye devam ediyor. AKP öncesinde, kamu iktisadi teşebbüslerinin (KİT) milli gelire katkısı %3.4 seviyesindeyken, bu oran günümüzde %0.5’lere kadar düşmüştür. Aynı zamanda, personel sayıları hızla azaltılmasına rağmen, KİT’lerin zarardan kurtulması mümkün olmuyor. Bu yıl içerisinde KİT’lerin toplamda 62.2 milyar TL zarar etmesi beklenmektedir.
Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, KİT’lerin AKP iktidarında geçirdiği dönüşümü gözler önüne sermektedir. 2000 yılında KİT yatırımlarının toplam kamu ve özel sektör yatırımları içerisindeki payı %5.8 iken, bu oran günümüzde %1.8’e gerilemiştir. Aynı dönemde, 435 bin olan KİT’lerin yıllık ortalama personel sayısı ise 95 bine düşmüştür. Programda belirtilen verilere göre, bu kuruluşlar bu yıl %0.14 oranında finansman açığı vermesi öngörülmektedir.
Programda, özelleştirme uygulamalarının sonuçlarına da ayrıntılı olarak yer verilmiştir. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından 2023 yılı içerisinde tamamlanan satış ve devir işlemlerinin toplam tutarı 3.96 milyar TL olarak kaydedilmiştir. 2024 yılının ilk sekiz ayında ise bu miktar 2.9 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Eylül 2024 itibarıyla özelleştirme ihalesi tamamlanan ve Cumhurbaşkanı onayına sunulan, onaya sunulma aşamasında bulunan ve sözleşme imzalama aşamasında olan özelleştirme uygulamalarının toplam tutarı ise 31.5 milyar TL’ye ulaşmıştır.
2023 yılı içerisinde toplamda 76 taşınmazın, 2024 yılında ise 31 taşınmazın satış sözleşmeleri imzalanmıştır.
