Kilezdere Kemer Köprüsü: Tarihin İzinde Bir Miras
Kocaeli’nin Başiskele ile İzmit ilçeleri arasında yer alan Salim Dervişoğlu Caddesi’nde bulunan Kilezdere Kemer Köprüsü, 16. yüzyılda Osmanlı döneminde inşa edilmiş önemli bir tarihi eserdir. Bu köprü, mimari detayları ve bölgedeki ticari hareketliliğe katkılarıyla dikkat çekmektedir. III. Murad’ın annesi Nurbanu Sultan’a yakınlığıyla bilinen Canfeda Hatun tarafından yaptırılan bu köprü, adını Yuvacık Barajı’na su sağlayan ve halk arasında “Kilezdere” olarak bilinen Kirazdere’den almıştır.
ORİJİNAL YERİNDEN 50 METRE İLERİYE TAŞINDI
1998 yılında İzmit kent içi demiryolu çalışmaları sırasında köprü, orijinal yerinden sökülerek yaklaşık 50 metre ileriye taşınmıştır. Günümüzde araç trafiğine kapalı olan Kilezdere Kemer Köprüsü, mimari yapısı ve tarihi önemiyle ziyaretçilerin ilgisini çekmeye devam etmektedir. Araştırmacı-yazar Emin Öztürk, köprünün geçmişi hakkında şu bilgileri veriyor: “Kilezdere Kemer Köprüsü, Osmanlı sarayında Kethüda unvanıyla bilinen ve haremde önemli görevler üstlenen Canfeda Hatun tarafından inşa edilmiştir. Kendisi, hayır işlerine destek veren bir kişi olarak İstanbul ve İzmit’te bu köprü gibi birçok eser bırakmıştır.”
TİCARİ HAREKETLİLİĞE BÜYÜK KATKI SAĞLADI
Köprünün inşa edildiği dönemde ticari hareketliliğe önemli katkılar sağladığını belirten Öztürk, “Halk arasında ‘Kemer Köprü’ olarak bilinen bu yapı, Osmanlı dönemi ticaret yollarının vazgeçilmez bir parçasıydı. Ayrıca, ünlü minyatür sanatçısı Matrakçı Nasuh’un eserlerinde 3 büyük ve 6 küçük gözlü olarak yer alan köprü, bu minyatürler sayesinde görsel bir belge niteliği kazanmıştır,” ifadelerini kullandı.
DAYANIKLILIK İÇİN YAPISAL FARKLILIKLAR
Köprünün gözlerinin yükseklik ve genişlik bakımından farklılık gösterdiğine dikkat çeken Öztürk, “Bu yapısal detaylar, köprünün dayanıklılığını artırmak ve altından geçen akıntının hızına göre suyun yönlendirilmesini sağlamak amacıyla tasarlanmıştır. Köprünün üst kısmı 57 metre uzunluğunda ve 5 metre genişliğindedir; bu da o dönemde araç ve yaya geçişleri için yeterli bir genişlik sağladığını göstermektedir,” dedi. Emin Öztürk, 1998 yılında gerçekleştirilen taşınma işleminin ardından günümüzde araç trafiğine kapalı olan Kilezdere Kemer Köprüsü’nün, Osmanlı dönemine ait değerli bir miras olarak varlığını sürdürdüğünü vurguladı.
