Bireyin kendisi veya başkaları için ölüm, yaralanma, cinsel şiddet gibi korku, çaresizlik ve dehşet duygusu uyandıran olaylarla karşılaşması, derin duygusal ve psikolojik travmalara neden olabiliyor.
Özel Sağlık Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Gülşah Dinçer Atalay, travma yaşayan kişilerin sorunlarını çözebilmeleri için sosyal ve psikolojik destek alması gerektiğini söyledi.
Atalay, travmatik olayların, bireylerde akut stres bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu, depresyon, kaygı bozuklukları, uyku sorunları ve hatta alkol ya da madde kullanımına kadar uzanan çeşitli problemlere yol açabildiğine dikkat çekti.
SOSYAL MEDYA VE HABERLER DE OLUMSUZ ETKİLEYEBİLİYOR
Travmaların yalnızca doğrudan olaya maruz kalan kişileri değil, aynı zamanda tanık olanları da etkileyebildiğini kaydeden Psikiyatri Uzmanı Dr. Gülşah Dinçer Atalay, “Örneğin, bir yakınını kaybeden ya da doğal felakete tanıklık eden bireylerde travma etkileri gözlemlenebileceği gibi sosyal medya veya haberler yoluyla travmatik olayları sürekli takip etmek de kişilerin kaygı ve stres düzeylerini artırabiliyor. Travmanın bireylerde yarattığı psikolojik etkiler, kişisel geçmiş, olayın şiddeti ve çevresel faktörlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Olayın tekrar tekrar zihinde canlanması, travmatik olayı içeren kötü rüyalar, sürekli tetikte olma hali ve her an kötü bir şey olacakmış gibi hissetme, uyuyamama ya da sık sık uyanma, ani öfke patlamaları, ağlama nöbetleri, travmayı hatırlatan durumlardan veya ortamlardan uzak durma isteği gibi belirtileri vardır” diye konuştu.
BİLİŞSEL VE FİZYOLOJİK SORUNLARA NEDEN OLUYOR
Atalay, sözlerine şöyle devam etti: “Bu belirtiler birkaç gün ile dört hafta arasında görülüyorsa akut stres bozukluğu, daha uzun süre devam ediyorsa travma sonrası stres bozukluğu olarak değerlendirilir. Akut stres bozukluğu yaşayan bireylerde bu belirtiler dışında günlük yaşamla ilgili belirsizlik ve gelecekle ilgili yoğun kaygı, olumsuz düşünce eğilimi ve karamsarlık, odaklanma ve karar verme güçlüğü, unutkanlık, baş ağrıları, mide problemleri ve sırt ağrıları gibi bedensel sorunlar da gözlenebilmektedir”
TRAVMA YARATAN ORTAMDAN UZAKLAŞILMALI
Travma sonrası psikolojik iyileşme sürecinin erken dönemde alınacak önlemlerle desteklenebildiği bilgisini veren Psikiyatri Uzmanı Dr. Gülşah Dinçer Atalay, “Öncelikle kişilerin fiziksel güvenlikleri sağlanmalı, travma yaratan ortamdan uzaklaşmak ve güvenli bir alan oluşturmak ilk adımdır. Sonrasında kişilerin kendilerini yalnız hissetmelerini önlemek için aile ve arkadaşlarından sosyal destek almaları sağlanmalı, mümkünse destek grupları oluşturularak duygularını paylaşmaları desteklenmelidir. Düzenli uyku, sağlıklı beslenme ve egzersiz yapmak gibi sağlıklı yaşam alışkanlıklarıyla iyileşme sürecine katkı yapılmalıdır. Derin nefes alma, meditasyon ve rahatlama egzersizleri gibi gevşeme tekniklerinden destek sağlanabilir. Ancak bunlara rağmen şikayetler devam ediyorsa kronik bir hale gelmeden önce profesyonel destek almak akılda tutulmalıdır” ifadelerini kullandı.
