Havaların Isınması ve Alerji Belirtileri
Hava sıcaklıklarının önümüzdeki günlerde tekrar artış göstermesi beklenmektedir. Bu değişim, doğanın uyanışı ile birlikte alerji şikayetlerini de beraberinde getirecektir. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Özlem Çakmak Yılmaz, havaların ısınması, çiçeklerin açması ve ağaçların yeşermesi ile birlikte alerji belirtilerinin artacağını vurgulamaktadır. Alerji, normalde zararlı olmayan maddelere karşı vücudun verdiği abartılı bir cevaptır.
Alerji Nedir ve Nasıl Gelişir?
Alerji, ev tozu akarları, polenler, besinler gibi maddelere karşı vücudun aşırı reaksiyon göstermesi ile ortaya çıkar. Bu abartılı cevap, bazen tüm vücutta, bazen de vücudun belirli kısımlarında görülebilir. Gözlerde olursa alerjik konjonktivit; üst solunum yollarında olursa alerjik rinit (saman nezlesi); akciğerlerde olursa astım; ciltte olursa da ürtiker, egzama veya kontak dermatit adıyla anılır.
Türkiye’deki Alerjik Hastalıkların Durumu
Son yıllarda alerjik hastalıkların sıklığında gözle görülür bir artış yaşanmaktadır. Bu artış, “hijyen hipotezi” ile açıklanmaktadır. Hijyen hipotezi, sosyal ve ekonomik gelişimle birlikte hijyen standartlarının iyileşmesinin, doğal yaşamdan uzaklaşmanın ve değişen beslenme alışkanlıklarının bağışıklık sistemindeki aşırı yanıt reaksiyonlarına yol açtığını savunmaktadır. Yapılan araştırmalara göre, Türkiye’de her 10 çocuktan biri astım, her 4 çocuktan biri ise alerjik rinit yaşamaktadır. Ebeveynlerden biri alerjikse, çocukta alerji gelişme riski %30 iken, her iki ebeveyn alerjikse bu oran %60’a çıkmaktadır.
Bahar Alerjisinin Belirtileri
Bahar alerjisinin başlıca nedenleri arasında ağaçlar ve çimenlerden yayılan polenler bulunmaktadır. Polenler, havadan burun, göz ve boğaza yapışarak birikir. Bahar aylarında sıkça görülen burun akıntısı, hapşırık ve göz kaşıntısı, halk arasında saman nezlesi (alerjik rinit) olarak bilinir. Çocuklar, kaşıntı ve akıntı nedeniyle burunlarını sık sık yukarı kaldırarak bir hareket yapar; bu hareket burun sırtında yatay çizgilenmelere yol açabilir. Bu duruma “alerjik selam” denir. Ayrıca, göz altlarında da renk değişiklikleri ve morarmalar gözlemlenebilir.
Alerji Tedavisinde İlk Adım: Alerjenden Kaçınma
Alerji tedavisinin en temel adımı alerjenden kaçınmaktır. Alerjiye neden olan maddelerle maruziyetin tamamen engellenmesi zor olsa da, polenlerin havada yoğun olduğu günlerde bazı önlemler almak mümkündür. İşte alerjilerden korunmak için alınabilecek bazı önlemler:
- Rüzgarlı havalarda dışarı çıkmaktan kaçınılmalıdır.
- Pencereler kapalı tutulmalıdır.
- Dışarıdan gelindiğinde, elbiseler değiştirilmelidir ve banyo yapılmalıdır.
- Gün içinde 10:00 – 16:00 saatleri arasında dış ortamda bulunma süresi sınırlandırılmalıdır.
- Ev ve araba pencereleri kapalı tutulmalı, mümkünse polenleri tutabilen filtreler kullanılmalıdır.
- Ev düzenli olarak ıslak bir şekilde silinmelidir.
- Dışarı çıkmak zorunluysa yüz maskesi ve gözlük takmak faydalı olabilir.
Tüm bu önlemlere rağmen şikayetleri devam eden kişilerde ilaç tedavisine başvurulması gerekebilir.
Polen Maruziyeti ve İzleme
Günümüzde havada bulunan polen ve sporların miktarları volumetrik yöntemlerle tespit edilebilmektedir. İzmir’de günlük polen durumu, Ege Üniversitesi ve Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından yönetilen “İzmir Polen Alerji Bülteni” sitesi üzerinden takip edilebilir. Bu site, İzmir ili ve çevresi için atmosferdeki baskın polen türlerini ve meteorolojik hava durumu tahminlerine göre düzeltilmiş günlük ve saatlik polen maruziyetlerini izleme imkanı sunmaktadır.
Sonuç Olarak
Alerjik hastalıklar, özellikle bahar aylarında artan polenler nedeniyle çocuk sağlığını tehdit eden önemli bir sağlık sorunudur. Alerjilerin belirtilerini tanımak ve alerjiye neden olan maddelerden kaçınmak, sağlıklı bir yaşam için oldukça önemlidir. Ailelerin, çocuklarının bu tür rahatsızlıklara karşı dikkatli olmaları ve gerekli önlemleri almaları gerekmektedir.
