İGA İstanbul Havalimanı, 17 Nisan 2025 tarihi itibarıyla hayata geçirdiği “Üçlü Bağımsız Pist Operasyonu” ile Türkiye havacılık tarihinde çığır açtı. Bu yeni sistem sayesinde İstanbul Havalimanı, Avrupa’da aynı anda üç bağımsız pistte iniş ve kalkış yapabilen ilk havalimanı unvanını elde etti.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’nun İstanbul Havalimanı hava trafik kontrol (ATC) kulesinden Türk Hava Yolları’na (THY) ait üç tarifeli uçağa eş zamanlı kalkış talimatı vermesiyle operasyon resmen başladı. Bu tarihi ana tanıklık eden törene DHMİ Genel Müdürü Enes Çakmak, İGA İstanbul Havalimanı Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Kalyoncu, İGA Holding CEO’su Atalay Gümrah, İGA İstanbul Havalimanı CEO’su Selahattin Bilgen ve Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu & İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Bolat da katıldı.
Saatlik Hava Trafik Kapasitesi 148’e Yükseldi
Türkiye ekonomisine önemli katkılar sağlaması beklenen bu yeni sistemle birlikte İGA İstanbul Havalimanı’nın saatlik hava trafik kapasitesi 120’den 148’e yükseldi. Bu artış, sadece İstanbul’un değil, Avrupa hava sahasının genelindeki trafik yönetiminin daha hızlı, güvenli ve verimli hale gelmesini sağlayacak. Saatte 28 ek uçuş kapasitesi anlamına gelen bu operasyonel dönüşüm, hava yolu şirketleri için daha kısa bekleme süreleri, yolcular için daha az gecikme ve çevre için daha az karbon emisyonu anlamına geliyor.
Bu önemli başarıda Türkiye’nin bayrak taşıyıcısı Türk Hava Yolları’nın güçlü desteği ve katkısı da büyük rol oynuyor. İstanbul’u dünya ile buluşturan geniş uçuş ağı ve üstün operasyonel kabiliyetiyle THY, bu operasyonun etkinliğini artırarak yolcu deneyimini en üst seviyeye taşıyor.
“İstanbul Artık Dünyanın Hava Ulaşım Merkezi”
Operasyonun sadece İGA İstanbul Havalimanı için değil, aynı zamanda Türkiye ve küresel havacılık sektörü için de önemli bir kilometre taşı olduğunu vurgulayan İGA İstanbul Havalimanı Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Kalyoncu, Avrupa’da bu sistemi devreye alan ilk havalimanı olmanın gururunu yaşadıklarını belirtti. Kalyoncu, “Büyük bir mutlulukla ifade etmek isterim ki; 17 Nisan 2025 itibarıyla İGA İstanbul Havalimanı’nda üçlü bağımsız pist operasyonlarına resmen başlıyoruz, Avrupa’da bir ilke imza atıyor ve Türkiye’nin uluslararası seyahat ve havacılık ekosistemine olan katkısını artırıyoruz. Bu bizim için sadece bir teknik başarı değil, aynı zamanda stratejik bir eşiktir. Bugün devreye aldığımız Üçlü Bağımsız Pist Operasyonu ise, bu ekosistemin en önemli yapı taşlarından biridir. Böylece, saatlik hava trafik kapasitemizi 120’den 148 uçak hareketine çıkarıyoruz. Bu, sadece İstanbul’un değil, Avrupa hava sahasının daha da verimli hâle gelmesi demektir. İstanbul artık yalnızca bir varış noktası değil, dünyanın hava ulaşım merkezidir” dedi.
THY Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı Prof. Dr. Ahmet Bolat ise, “Türk Hava Yolları olarak, Türkiye havacılık tarihi adına bir tarihi anın daha parçası olmaktan gurur duyuyoruz. Aynı anda üç uçağımızın kalkışı ile ana üssümüz İstanbul Havalimanı, Avrupa’da bir ilki gerçekleştirirken, bu operasyonel kapasite bayrak taşıyıcımızın uçuş verimliliğini artırıp büyüme hedeflerimize giden yolda önemli bir mihenk taşı görevi görecek” ifadelerini kullandı.
A-CDM Sistemi ile Verimlilik Artıyor
200 milyon yolcu kapasitesine ulaşma vizyonunda önemli bir adım olan “Üçlü Bağımsız Pist Operasyonu” ile İstanbul Havalimanı, küresel aktarma merkezi olma konumunu daha da güçlendirecek ve yoğun yolcu ile kargo trafiği yönetimindeki verimliliğini en üst düzeye çıkaracak. Artan trafik yoğunluğuna hazırlık niteliği taşıyan bu operasyonda A-CDM (Airport Collaborative Decision Making) sistemi kullanılıyor. Hava trafiği hareketlerinin öngörülebilirliğini artıran A-CDM, daha verimli slot tahsisi ve pist kullanımı sağlayarak operasyonel süreçlerin optimizasyonunda kritik bir rol oynuyor.
500 Kontrolör 4 Bin 500 Saat Eğitim Aldı
İGA İstanbul Havalimanı’nda yürütülen “Üçlü Bağımsız Pist Operasyonu” hazırlıkları 2022 yılında başladı. Devlet Hava Meydanları İşletmesi, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü, Türk Hava Yolları, Eurocontrol ve diğer uluslararası otoritelerle iş birliği içinde kapsamlı bir emniyet analizi ve hava sahası tasarımı süreci yürütüldü. Bu süreçte toplam 500 hava trafik kontrolörü, sistem için özel olarak geliştirilen senaryolarla 4 bin 500 saatlik özel bir eğitim aldı.
Yeni operasyonel yapı, gelişmiş radar sistemleri, A-CDM entegrasyonu, gelişmiş slot yönetimi ve taksi sürelerinin dijital optimizasyonu gibi birçok yenilikçi çözümle destekleniyor. Ayrıca, Avrupa hava sahası ile sorunsuz koordinasyon sağlamak, gecikmeleri azaltmak ve trafik akışını optimize etmek için Eurocontrol ile yakın iş birliği içinde çalışmalar yürütülüyor. Hava trafik kontrol ekipleri, operasyonların güvenliğini ve verimliliğini en üst düzeyde tutmak için en son radar sistemlerini, navigasyon araçlarını ve tahmine dayalı analizleri etkin bir şekilde kullanıyor. Gerçek zamanlı veriler kontrolörlerin hızlı ve bilinçli kararlar almasına yardımcı olurken, tahmine dayalı araçlar uçuş düzenlerini önceden görmeyi ve potansiyel pist çakışmalarını önlemeyi sağlayarak özellikle yoğun seyahat dönemlerinde operasyonel güvenliği en üst düzeye çıkarıyor.
