Kaliforniya Yüksek Hızlı Tren projesinin geleceği, Otorite CEO’su Ian Choudri’nin yaptığı açıklamalara göre, eyalet liderlerinin sağlayacağı finansal garantilere bağlı olabilir. Ağustos ayında göreve atanan Choudri, başlangıçta San Francisco ve Los Angeles arasındaki mesafeyi üç saatten kısa bir sürede kat etmesi planlanan bu iddialı projeyi yeniden canlandırmayı hedefliyor. Choudri, projenin başarılı bir dönüşümünün istikrarlı bir finansman kaynağı ve güçlü bir kamu-özel sektör iş birliği gerektirdiğini vurguluyor.
Projenin Geçmişi ve Mevcut Durumu Endişe Verici
Kaliforniya seçmenleri, projenin orijinal bütçesinin yaklaşık üçte birini karşılamak amacıyla 2008 yılında 10 milyar dolarlık bir tahvil ihracını onaylamış ve projenin 2020 yılına kadar tamamlanması bekleniyordu. Ancak bugün gelinen noktada, projenin tahmini maliyeti 100 milyar doların üzerine fırlamış durumda ve henüz tek bir ray bile döşenmiş değil. Bu durum, projenin sürdürülebilirliği ve geleceği hakkında ciddi soru işaretleri yaratıyor.
İstikrarlı Finansal Destek Projenin Can Damarı
Eyalet yönetimi bugüne kadar projeye en büyük finansal katkıyı sağladı; buna sınır ve ticaret programından elde edilen gelirler de dahil. Ancak federal hükümetin katkısı toplam finansmanın %25’inin altında kaldı. Mevcut tahvil fonlarının tükenmek üzere olması nedeniyle Kaliforniya, 2026 yılının ortalarına kadar projenin Central Valley (Merkezi Vadi) bölümü için sürdürülebilir bir finansman planı geliştirmek zorunda.
Otorite bugüne kadar yaklaşık 13 milyar dolar harcadı. CEO Choudri, ek finansman sağlanamaması durumunda San Francisco-Los Angeles koridorunun tamamlanmasının 20 yıl daha sürebileceği yönünde ciddi bir uyarıda bulundu. Bu uzun gecikme olasılığı, projenin ekonomik ve sosyal faydalarını önemli ölçüde azaltma riski taşıyor.
Özel Yatırım Projenin Geleceği İçin Hayati Önem Taşıyor
Choudri, projenin geleceği için Vali Gavin Newsom’un yönetimi ve eyalet yasa koyucularıyla aktif olarak görüşmeler yürütüyor. Özel sektörün katılımı olmadan, eyaletin yeni tahviller çıkarması veya federal hükümetten ek krediler araması gerekebileceğini belirtiyor. Ancak bu seçeneklerin de kendi içinde zorlukları ve sınırlamaları bulunuyor.
Yakın zamanda düzenlenen bir sektör forumunda özel yatırımcılar projeye ilgi gösterdiler ancak devlet destekli geri ödeme garantilerine ihtiyaç duyduklarını açıkça ifade ettiler. Eyaletin akran inceleme panelinin başkanı Lou Thompson da, tutarlı bir finansman eksikliğinin projenin başından beri en büyük engeli teşkil ettiğini vurguluyor.
Federal hükümetin desteğinin kaybedilmesi olasılığı ise, projenin geleceğinin tamamen yeniden değerlendirilmesini tetikleyebilir. CEO Choudri’nin şu anki önceliği, daha fazla gecikmeyi önlemek amacıyla güveni yeniden tesis etmek ve Kaliforniya’nın yüksek hızlı demir yolu projesini uygulanabilir, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir altyapı çözümü olarak konumlandırmak. Ancak bu hedefe ulaşmak için eyalet liderlerinin vereceği finansal garantiler kritik bir rol oynayacak gibi görünüyor.
